Popularna wyspa na Morzu Egejskim po uporządkowaniu ruchu wycieczkowców wdraża plan przyciągania turystów także zimą, oferując atrakcje inne niż słynny zachód słońca nad kalderą.
Santorini uchodzi za najpopularniejszą grecką wyspę na świecie. Charakterystyczna wulkaniczna kaldera, białe domy i zachody słońca w Oi sprawiają, że wyspa niezmiennie znajduje się w czołówce wyborów zagranicznych turystów. W ostatnich dwóch latach miejscowi hotelarze skarżą się jednak, że ich hotele nie zapełniają się turystami.
REKLAMA
REKLAMA
„Po pandemii Covidu mieliśmy na naszej wyspie bardzo intensywną aktywność turystyczną, jednak z powodu kilku niezależnych wydarzeń – jednym była aktywność sejsmiczna na okolicznych wyspach, a następnie wojna w Zatoce – odnotowaliśmy spadek ruchu turystycznego. U mnie osobiście wyniósł on ok. 30–40 procent” - ujawnia Euronews Thomas Giannis, właściciel hotelu na wyspie.
Największy spadek dotyczył przyjazdów turystów ze Stanów Zjednoczonych i z Izraela. Zwłaszcza Amerykanie, którzy w odwiedzanych miejscach zwykle wydają sporo pieniędzy i dlatego są szczególnie pożądani przez branżę turystyczną, rezerwują pakiety wakacyjne najpóźniej do początku wiosny. To właśnie wtedy miały miejsce wstrząsy sejsmiczne w 2025 roku oraz rozpoczęła się w tym roku wojna z Iranem. Grecja znajdowała się daleko od centrum działań, ale przeciętny Amerykanin planujący urlop nie postrzega tego wprost.
Mimo odczuwalnego spadku, po lecie sytuacja się poprawiła – jak podkreśla burmistrz Thiry Nikos Zorzos. „Ruch turystyczny na Santorini w tym roku zaczął się z pewnym wahaniem, ale później sytuacja się ustabilizowała. Wrzesień i październik to dobre miesiące pod względem turystyki, z gośćmi, którzy szczególnie interesują się wyspą” – mówi burmistrz Euronews.
Gastronomia i kultura
Co rozumiemy, mówiąc o „szczególnych zainteresowaniach”? Thomas Giannis wyjaśnia: „Santorini nie jest tylko letnim kierunkiem, w którym ogląda się zachód słońca. To także cel podróży kulinarnych i kulturalnych. Dziś może oferować turystykę przez cały rok”.
Właśnie w tym celu niedawno ogłoszono, że ruszy nowa cyfrowa kampania z 32 krótkimi filmami, której celem jest poszerzenie międzynarodowego wizerunku turystycznego wyspy. Ma ona promować doświadczenia często pozostające w cieniu słynnych zachodów słońca i luksusowych obiektów noclegowych: wyjątkową tradycję winiarską, ściśle związaną z wulkanicznym podłożem i warunkami klimatycznymi wyspy, lokalną gastronomię oraz wizyty o charakterze kulturalnym i religijnym.
Takich właśnie przeżyć szuka dziś większość gości z USA, a także z Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Włoch, Hiszpanii, Austrii, Holandii, Polski, Belgii i Rumunii – to z tych państw europejskich przyjeżdża najwięcej odwiedzających. Dołączają do nich turyści z Australii oraz z krajów azjatyckich, takich jak Chiny, Korea Południowa i Japonia, skąd często organizowane są wyjazdy grupowe.
Na Santorini lipiec miał wyraźnie włoski „koloryt”. Ruch z i do Włoch sięgnął 93 315 pasażerów, co dało temu krajowi pierwsze miejsce wśród zagranicznych rynków. Na drugim miejscu znalazła się Wielka Brytania z 59 362 pasażerami, a na trzecim Francja z 35 158, podczas gdy Niemcy odnotowały 17 746 pasażerów. Znaczący był też ruch z i do Hiszpanii – 14 443 pasażerów, Austrii – 11 211 oraz Rumunii – 10 594.
Thomas Giannis przekonuje ponadto, że Santorini nie jest już tak drogim kierunkiem, jak wyobrażają to sobie ci, którzy nigdy tam nie byli. „Santorini jest wyspą na każdą kieszeń. Wyspa może zaoferować wszystko. Są pokoje od bardzo tanich po bardzo drogie” – komentuje, nie zgadzając się z powszechnym przekonaniem, że to cel nieosiągalny dla mniej zamożnych, i podkreśla, że poza ścisłym sezonem jest wiele dobrych okazji cenowych.
Jak sam ujawnił, w ostatnich dwóch latach widać spadek przyjazdów turystów, nawet jeśli wynika on z niezależnych czynników. Relatywnie niższe niż w poprzednich latach obłożenie tłumaczy się jednak jeszcze jednym powodem: nieustanną budową nowych hoteli. „Wzrost liczby miejsc noclegowych rodzi problem z wypełnieniem obiektów” – zauważa burmistrz, który za pośrednictwem Euronews zaapelował do rządu o podjęcie działań w celu powstrzymania chaotycznej zabudowy na wyspie.
Rejsy wycieczkowe – błogosławieństwo i przekleństwo
Nikos Zorzos dodaje, mówiąc o odwiedzających: „Liczby są mniej więcej takie same. Santorini przyjmuje 3,5 mln odwiedzających rocznie, łącznie z tymi, którzy przypływają statkami wycieczkowymi”. Istnieje jednak kontrargument, który mieszkańcy przedstawili ministerstwu turystyki: z powodu lotniska i bezpośrednich połączeń z europejskimi miastami wielu spośród tych, którzy w statystykach figurują jako przylatujący i odlatujący z Santorini, w rzeczywistości nie zatrzymuje się na wyspie, lecz na sąsiednich, wykorzystując ją jedynie jako bramę wjazdową i wyjazdową z kraju, co zniekształca prawdziwy obraz sytuacji.
Nawet mimo tego wiadomo, że turystów na Santorini co roku jest bardzo wielu, a zawinięcie tu statku wycieczkowego uchodzi za obowiązkowy punkt programu. Wielu uważa jednak, że dla wysp takich jak Santorini rejsy są zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem: podnoszą liczbę odwiedzin, ale z jednej strony nie przynoszą lokalnej społeczności znaczących dochodów, z drugiej zaś są główną przyczyną tłoku w wąskich uliczkach, który bywa nie do zniesienia.
Co zrobiły władze gminy w tej sprawie? „Proszę spojrzeć, uregulowaliśmy ruch statków wycieczkowych. Na podstawie badania, które mniej więcej 10 lat temu przeprowadziliśmy z Uniwersytetem Egejskim, określiliśmy maksymalną liczbę odwiedzających, którzy mogą codziennie przybywać na Santorini. Dzięki temu w różnych punktach wyspy nie ma już takich zatorów, a przemieszczanie się odbywa się z większą łatwością. Rejsy wycieczkowe nie są więc już tym problemem, którym były w przeszłości” – mówi Euronews Nikos Zorzos.
Obecnie z pokładów statków wycieczkowych może zejść na ląd maksymalnie 8 tys. turystów dziennie. Nawet przy takim limicie szacuje się, że około połowy turystów odwiedzających co roku Santorini pochodzi z sektora rejsów wycieczkowych. Miejscowi mieszkańcy skarżą się jednak, że tacy goście nie zostawiają na wyspie pieniędzy, bo ani nie nocują, ani w większości nawet nie zaglądają do lokalnych sklepów. W ostatnich latach obserwuje się wręcz zjawisko, że część z nich w ogóle nie schodzi ze statków i podziwia słynny zachód słońca nad kalderą z ich pokładów.
„Oczywiście ci, którzy zatrzymują się w hotelach lub innych obiektach, zostawiają więcej pieniędzy niż turyści z rejsów, którzy przebywają na wyspie tylko przez kilka godzin” – przyznaje burmistrz Thiry. Na mocy rozporządzenia ministerialnego od zeszłego roku obowiązuje jednak nowe, podwyższone „opłaty rejsowe” – de facto podatek od głowy za każde zejście na ląd. Wynosi on 20 euro od osoby w okresie letnim (od 1 czerwca do 30 września), spada do 12 euro w kwietniu, maju i październiku, a w okresie zimowym (od 1 listopada do 31 marca) ogranicza się do 4 euro. Z tych pieniędzy tylko jedna trzecia trafia jednak do kasy gminy, ponieważ pozostałą część dzielą między sobą ministerstwa turystyki i żeglugi.