Na północnym zachodzie kraju projekt wspierany przez Azjatycki Bank Rozwoju modernizuje oczyszczalnie i sieci dystrybucji, podłącza kolejne domy; prace wciąż trwają.
Uzbekistan w ostatniej dekadzie znacząco rozbudował sieć dostaw wody pitnej. Mimo większych inwestycji i nowej infrastruktury dostęp do scentralizowanych dostaw wody wciąż jest nierówny, zwłaszcza poza największymi miastami.
Według danych rządowych opublikowanych w lipcu 2026 r. zasięg sieci w skali kraju wzrósł z 63 proc. w 2017 r. do 83 proc. W tym czasie zbudowano lub zmodernizowano ok. 39 tys. km sieci wodociągowych.
Dane odzwierciedlają szerszy krajowy program inwestycyjny, który łączy środki państwowe z finansowaniem instytucji międzynarodowych. Jedno z takich przedsięwzięć realizowane jest w Karakałpakstanie, autonomicznej republice na północnym zachodzie Uzbekistanu, gdzie leży część regionu Morza Aralskiego.
Azjatycki Bank Rozwoju (ADB) udziela pożyczki w wysokości 145 mln dol. (ok. 129,5 mln euro) na projekt obejmujący sześć rejonów tego regionu. Uzbekistan dokłada kolejne 27,3 mln dol. (ok. 24,4 mln euro), głównie w formie zwolnień podatkowych i celnych, dzięki czemu szacunkowy koszt programu sięga 172,3 mln dol. (ok. 153,9 mln euro).
Jak nowe sieci wodociągowe zmieniają codzienne życie
Dla Muslimy Erimbetowej, jednej z mieszkanek regionu, zmiana ma bardzo praktyczny wymiar. Jej gospodarstwo domowe otrzymuje teraz wodę z sieci.
„Nosiliśmy wodę na drągu w wiadrach. Braliśmy ją od sąsiadów i z ulicznych kranów. Teraz, dzięki Bogu, mamy wodę w domu” – opowiada.
Mieszka w rejonie Nukus, gdzie w ramach prac wspieranych przez ADB modernizuje się stacje dystrybucji wody, rurociągi oraz lokalny system monitoringu jakości wody.
Według regionalnego przedsiębiorstwa wodociągowego z efektów prac skorzystało ponad 31 tys. mieszkańców, a odsetek ludności rejonu objętej siecią wody pitnej wzrósł z 68 proc. do 90 proc.
Ulepszenia obejmują także lokalne laboratorium badania wody, co ograniczyło konieczność przewożenia próbek do stolicy regionu na analizę.
Moce przerobowe a ograniczenia dostępu do wody
W Mang‘it uruchomiono nową stację uzdatniania, która pobiera wodę z rzeki Amu-daria. Według ADB zakład dostarcza obecnie ok. 20 mln litrów wody dziennie, choć zaprojektowano go na znacznie większą wydajność.
Sohib Akramow, koordynator projektów ADB w dziedzinie wody pitnej w Uzbekistanie, wyjaśnia: „Zdolność przerobowa na poziomie 40 tys. m sześc. została obliczona z uwzględnieniem prognozowanego wzrostu liczby ludności, rozwoju biznesu i przemysłu do 2040 r.”.
Różnica między możliwościami produkcyjnymi a faktycznymi podłączeniami gospodarstw domowych ma duże znaczenie. Lokalni urzędnicy informowali, że przed ostatnimi inwestycjami z sieci wody pitnej korzystało jedynie około połowy mieszkańców sąsiedniego rejonu Amudaryo.
Trwa oddzielny projekt, w ramach którego ułożonych zostanie ok. 355 km rurociągów. Po zakończeniu prac ma on zwiększyć zasięg sieci do 80 proc.
ADB prowadzi również rozmowy z rządem Uzbekistanu o nowym projekcie wartym 200 mln dol. (ok. 178,6 mln euro). Jak podkreśla Akramow, ok. 70 mln dol. (ok. 62,5 mln euro) miałoby trafić do Karakałpakstanu, m.in. na przebudowę stacji uzdatniania wody Tuyamuyun.