Czterech byłych prezesów Trybunału Konstytucyjnego opowiedziało się za działaniami sędziów wybranych przez obecną większość parlamentarną. W opublikowanym oświadczeniu uznali je za konieczne do przywrócenia prawidłowego funkcjonowania instytucji.
Byli prezesi Trybunału Konstytucyjnego skrytykowali również postawę prezydenta Karola Nawrockiego i prezesa TK Bogdana Święczkowskiego. „Nie istnieje inna droga” – podkreślili.
Pod dokumentem podpisali się Marek Safjan, Jerzy Stępień, Bohdan Zdziennicki i Andrzej Zoll.
W ich ocenie Trybunał Konstytucyjny znajduje się w głębokim kryzysie od ponad dekady. Autorzy oświadczenia wskazują, że w składach orzekających zasiadają osoby, które określają jako wadliwie powołane, podczas gdy pomijani są sędziowie wybrani – ich zdaniem – zgodnie z prawem.
Byli prezesi zwracają również uwagę na paraliż działalności Trybunału, związany z niezwoływaniem Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Wskazują przy tym na niewykonanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które nakazują przywrócenie Trybunałowi statusu niezależnej i bezstronnej instytucji.
Zdaniem sygnatariuszy konsekwencje obecnej sytuacji ponoszą obywatele, którzy mają ograniczoną możliwość skutecznej ochrony swoich praw i wolności, w tym korzystania ze skargi konstytucyjnej.
Krytyka prezydenta i dotychczasowego kierownictwa TK
Autorzy oświadczenia krytycznie ocenili działania Karola Nawrockiego i Bogdana Święczkowskiego. Zarzucili im, że od wielu miesięcy blokują możliwość objęcia funkcji przez sędziów wybranych przez Sejm. Odnieśli się także do piątkowej wizyty prezydenta w siedzibie Trybunału, określając ją jako „bezpośrednią próbę naruszenia autonomii sądu konstytucyjnego”.
Byli prezesi podkreślili, że nie można pozostawać biernym wobec pogłębiającego się kryzysu. Ich zdaniem działania podjęte przez nowych sędziów mają przywrócić zgodne z konstytucją funkcjonowanie Trybunału, a kolejnym krokiem powinno być umożliwienie im przeprowadzenia procedur przewidzianych prawem.
Wśród nich wymienili przede wszystkim zwołanie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK oraz podjęcie uchwał dotyczących wniosków prokuratora generalnego o uchylenie immunitetów Bogdanowi Święczkowskiemu i Bartłomiejowi Sochańskiemu.
– "Nie istnieje inna droga pozwalająca na zakończenie kryzysu konstytucyjnego i przywrócenie społeczeństwu Trybunału Konstytucyjnego" – napisali sygnatariusze.
Zgromadzenie sędziów ma zebrać się 3 listopada
Tymczasem sędzia Anna Korwin-Piotrowska, która po piątkowych wydarzeniach ogłosiła przejęcie kierowania pracami Trybunału, zwołała Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK na wtorek, 3 listopada. Jednym z punktów posiedzenia ma być uchwalenie budżetu instytucji na 2027 rok. W porządku obrad mają znaleźć się również kwestie związane z wnioskami o uchylenie immunitetów Święczkowskiemu i Sochańskiemu.