Przywódcy UE z zadowoleniem przyjęli wyborcze zwycięstwo Listy Studentów w Serbii, które zakończyło 12-letnią dominację Aleksandara Vučicia i rozbudziło nadzieje na reset relacji Belgradu z Brukselą.
Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen szybko pogratulowali wyniku wyborów, w których oddolny ruch protestu kierowany przez studentów zdobył większość w parlamencie.
REKLAMA
REKLAMA
„Jesteśmy gotowi wesprzeć reformy w zakresie praworządności, wolności mediów, walki z korupcją oraz budowy silnych instytucji demokratycznych, a także współpracować, by przyspieszyć drogę Serbii do Unii Europejskiej” – napisali Costa i von der Leyen we wspólnym oświadczeniu.
Serbia, największy i najbardziej wpływowy kraj regionu, ma za sobą trudną historię relacji z UE. Jej starania o członkostwo utknęły w martwym punkcie po rozpoczęciu przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, gdy Belgrad nadal utrzymywał bliskie relacje z Moskwą.
W lipcu Komisja Europejska próbowała otworzyć nowy klaster negocjacyjny, jednak osiem państw członkowskich zablokowało ten krok z powodu braku dostosowania się Serbii do unijnych sankcji wobec Rosji oraz problemów kraju z praworządnością.
W ostatnim czasie relacje z UE dodatkowo pogorszył pogrzeb skazanego za zbrodnie wojenne Ratka Mladića, zorganizowany z wojskowymi honorami i udziałem wysokiej rangi serbskich urzędników, co jeszcze bardziej zaogniło stosunki z Unią.
„Po niemal dwóch latach protestów w obronie demokracji, praworządności i w walce z korupcją Serbowie poszli do urn w rekordowej liczbie” – napisała na platformie X komisarz ds. rozszerzenia Marta Kos. „Dla Serbii może rozpocząć się nowy rozdział. Drzwi do UE są otwarte i jesteśmy gotowi iść dalej razem”.
Wciąż trudno przewidzieć, czy zmiana w Belgradzie nada nowy impuls zablokowanym staraniom Serbii o członkostwo w UE. Bruksela zwraca jednak uwagę, że Lista Studentów wyrosła z prodemokratycznego ruchu na rzecz praworządności. To budzi nadzieję, że Belgrad zacznie teraz dostosowywać się do unijnych wartości i przyspieszy wdrażanie niezbędnych reform.
„Teraz jest czas na praworządność, reformy oraz instytucje służące wszystkim obywatelom. To powinna być droga do UE” – napisał w mediach społecznościowych Tonino Picula (Chorwacja/S&D), sprawozdawca Parlamentu Europejskiego ds. Serbii.