Polska wciąż wyraźnie odstaje od Europy Zachodniej pod względem długości życia oraz liczby lat przeżytych w dobrym zdrowiu. Zdaniem dr Roberta Mordaki, lekarza specjalisty zdrowia publicznego, kluczowe znaczenie mają profilaktyka i codzienne nawyki.
"Odstajemy nie tylko pod względem średniej długości życia, ale również pod względem liczby lat przeżytych w zdrowiu. I to jest parametr, który należałoby poprawić" - mówił ekspert w rozmowie z Euronews podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu.
REKLAMA
REKLAMA
Jak podkreślał, za około 60 proc. zgonów odpowiadają dwie duże grupy chorób: schorzenia układu krążenia oraz nowotwory. W obu przypadkach istotną rolę może odgrywać profilaktyka i wcześniejsze reagowanie na czynniki ryzyka.
Profilaktyka w Polsce wciąż niedofinansowana
Zdaniem lekarza problem nie sprowadza się jednak wyłącznie do indywidualnych decyzji Polaków. Znaczenie ma również sposób funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Polska należy do państw UE przeznaczających najmniejszą część wydatków na zdrowie na profilaktykę.
"Średnia w Unii to około 6 proc. budżetów na zdrowie, w Polsce jest to niecałe 2 proc. I bez pieniędzy nie da się tak zmienić tego trendu" – ocenił dr Mordaka.
Jednocześnie wiele czynników wpływających na długość i jakość życia pozostaje w rękach samych pacjentów. Mordaka zwraca uwagę na tzw. „Life's Essential 8” – osiem obszarów, które mają kluczowe znaczenie dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego.
Chodzi m.in. o kontrolowanie ciśnienia tętniczego, poziomu glukozy i cholesterolu, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, odpowiednią ilość snu, zdrowe odżywianie oraz niepalenie papierosów. Ważna jest również regularna aktywność fizyczna.
"To są takie małe wybory codzienne. Czy idziemy do sklepu i kupujemy napój z dużą zawartością cukru, czy kupujemy wodę?" – wskazywał ekspert.
Otyłość i palenie mogą skrócić życie o wiele lat
Jednym z największych zagrożeń dla zdrowia jest obecnie otyłość. Według Mordaki badania wskazują, że może ona skracać życie nawet o około 15 lat. Kolejnym istotnym czynnikiem jest palenie papierosów, które zabiera kilka lat, w zależności od liczby wpalanych papierosów dziennie i liczby lat trwania w nałogu.
Negatywny wpływ na długość życia ma również brak aktywności fizycznej. Dlatego jednym z najprostszych sposobów poprawy zdrowia jest zwiększenie codziennej dawki ruchu.Ekspert radzi, aby zacząć od dwóch podstawowych elementów: przyjrzenia się własnej diecie oraz zwiększenia aktywności fizycznej.
"Przyjrzyjmy się swojemu sposobowi odżywiania. Zaplanujmy zdrowy talerz, dopasujmy go do swojego wieku i stanu zdrowia. A druga rzecz: zacznijmy się ruszać" – apelował Mordaka. "Ruch to jest najlepszy lekarz" – podsumował ekspert.
Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia dorośli powinni wykonywać co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo. Nie musi to oznaczać intensywnego treningu. Może chodzić o szybki marsz, jazdę na rowerze czy inne formy umiarkowanego ruchu.