Samotność i izolacja społeczna mogą skracać okres życia w zdrowiu, a ich wpływ jest inny u kobiet i mężczyzn.
Izolacja społeczna oznacza ograniczony kontakt i udział w życiu innych, natomiast samotność to subiektywne poczucie odłączenia od otaczającego świata. Choć to nie tożsame pojęcia, nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Nature Communications pokazuje, że oba zjawiska wiążą się z mniejszą liczbą lat przeżytych w zdrowiu.
Średnio samotność i izolacja społeczna „odbierają” ludziom około sześciu lat życia bez chorób. Brak innych ludzi odbija się na zdrowiu fizycznym i psychicznym – ustalili badacze po przeanalizowaniu danych ponad 270 tys. osób w wieku od 40 do 69 lat.
„Ogólnie badanie wykazało, że izolacja społeczna i samotność mogą mieć istotny wpływ na długość życia w zdrowiu, bez chorób” – powiedział główny autor, Lu Qi, profesor z Uniwersytetu Tulane.
Stwierdzono, że związek ten jest silniejszy w przypadku utraty lat życia bez zaburzeń psychicznych – depresji i lęku – niż lat wolnych od chorób fizycznych, takich jak cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia, przewlekłe choroby układu oddechowego, choroby neurodegeneracyjne czy nowotwory.
Dobrą wiadomością jest to, że zdrowy styl życia może łagodzić negatywny wpływ izolacji społecznej. Zła wiadomość jest taka, że nie wydaje się on rekompensować szkód wyrządzonych przez samotność.
W wieku 50 lat osoby doświadczające zarówno samotności, jak i izolacji społecznej spędzały mniej lat życia bez poważnych chorób przewlekłych niż te, które nie doświadczały żadnego z tych zjawisk.
Samotność i izolacja: inny wpływ na kobiety i mężczyzn
Kobiety i mężczyźni nie przeżywają samotności i izolacji społecznej w ten sam sposób, co znajduje odzwierciedlenie także w ich wpływie na zdrowie. Kobiety częściej stawiają na więź emocjonalną, dlatego ich problemy ze zdrowiem psychicznym silniej wiążą się z samotnością, podczas gdy u mężczyzn wyraźniej widać związek między zdrowiem psychicznym a izolacją społeczną.
W przypadku kobiet samotność i izolacja oznaczały 2,4 roku gorszego zdrowia fizycznego i 3,7 roku gorszego zdrowia psychicznego, natomiast u mężczyzn – utratę 1,7 roku życia bez chorób fizycznych i 5,8 roku życia bez zaburzeń psychicznych.
Mężczyźni częściej doświadczali jednocześnie samotności i izolacji społecznej, dysponowali mniejszymi zasobami społecznymi, materialnymi i ekonomicznymi oraz osiągali niższe wyniki w ocenie zdrowego stylu życia.
Autorzy zwracają uwagę, że ta różnica między płciami może wynikać z odmiennych sposobów uzyskiwania wsparcia i budowania dobrostanu psychicznego. Mężczyźni częściej polegają na fizycznej obecności innych i częstych kontaktach towarzyskich, a kobiety – na wsparciu emocjonalnym.