W niedzielę rozpoczął się dzień uroczystości w Asyżu ku czci świętego patrona Włoch. Prezydent Włoch Sergio Mattarella wygłosił orędzie do narodu w obecności przedstawicieli regionów i ambasadorów.
Dziś, w niedzielę 4 października, obchodzona jest 800. rocznica śmierci św. Franciszka z Asyżu, patrona Włoch. Począwszy od tego roku, po raz pierwszy od 1977 roku, 4 października znów jest świętem państwowym.
Z tej okazji Asyż świętuje to historyczne wydarzenie, wyjątkowo gromadząc wszystkie włoskie regiony oraz miasta będące stolicami prowincji; reprezentowanych jest już 18 regionów i tyle samo miast.
Do miasta przyjechało ponad trzy tysiące pielgrzymów i turystów, by wziąć udział w obchodach, które kulminują przemówieniem do narodu prezydenta Republiki Włoskiej, Sergio Mattarelli, wygłoszonym z loggii Sacro Convento.
Wydarzenia z okazji 800. rocznicy śmierci św. Franciszka
Dzień modlitwy i świętowania przebiega według precyzyjnego programu, rozpoczętego o północy z soboty na niedzielę, gdy rozległ się uroczysty dźwięk dzwonów. O godz. 6.00 odprawiono mszę wspólnoty braci pod przewodnictwem generała zakonu, brata Carlosa Alberto Trovarellego, a o 6.50 złożono modlitwy przy Grobie Świętego.
Prezydent Mattarella uczestniczył w mszy solennej w górnej bazylice, której przewodniczył kardynał Matteo Maria Zuppi. Podczas liturgii, w obecności także ambasadorów i przedstawicieli państw akredytowanych, Umbria złożyła w darze oliwę, a burmistrz Asyżu, Valter Stoppini, zapalił lampę wotywną w imieniu wszystkich włoskich gmin.
„Prorok pokoju, miłości, szacunku dla stworzenia, jego przesłanie jest dobrem wspólnym kobiet i mężczyzn wszystkich epok i szerokości geograficznych, wierzących i niewierzących, chrześcijan i wyznawców innych religii” – powiedział Mattarella w przemówieniu wygłoszonym po zakończeniu ceremonii.
„Jego ubóstwo, tak świadomie obrane i ukochane, było realnym zerwaniem z bałwochwalczym kultem pieniądza; jego pokora nie miała w sobie nic naiwnego, rodziła się z wymagającego pragnienia prawdy; jego posłuszeństwo nie było uległością, lecz trudnym, przemyślanym poszukiwaniem głębszych racji jedności ludu chrześcijańskiego i Kościoła” – mówił prezydent.
Jak dodał: „Przypominać dziś światu współczesnemu nauczanie Franciszka znaczy wydobywać na światło dzienne kilka fundamentalnych, wciąż bardzo aktualnych elementów jego przepowiadania: godność każdej osoby, szacunek dla stworzenia, pokój. Dla świętego z Asyżu każde stworzenie zostało bowiem stworzone przez Boga i jako takie powinno być szanowane i kochane”.
Mattarella przypomniał też spotkanie w 1219 roku między świętym a sułtanem al-Malikiem al-Kamilem w Egipcie. Nawiązując do współczesności i trwających wojen, prezydent powiedział: „Dziś straszliwe konflikty przelewają krew w wielu częściach świata, a w niektórych miejscach znów błogosławi się broń i stawia armie pod religijnymi sztandarami: Franciszek uczy nas, że nie ma większej winy niż zabijanie innych ludzi w imię Boga”.
Z Watykanu papież Leon XIV wspomniał świętego podczas modlitwy Anioł Pański: „Charyzmat św. Franciszka przynosi owoce także dziś, po ośmiu stuleciach: świadczy o tym nie tylko wielka, żywotna rodzina franciszkańska, lecz także liczne dary, którymi jego duchowe dziedzictwo ubogaca Lud Boży. Skoro zatem obchodzimy jubileuszowy rok franciszkański, wytrwale prośmy o dar pokoju i szczerze angażujmy się w budowanie zgody między narodami” – powiedział papież.
„Człowiek żarliwej modlitwy, pełen miłości miłosiernej wobec wszystkich, był wzorem dla pierwszych braci, którzy dzielili z nim jego drogę ascezy jako autentyczny warunek odnowy Kościoła. Święty Franciszek odnowił go mocą wiary w Pana Jezusa, zaleczając pęknięcia niezgody świadectwem braterskiej miłości” – dodał papież.
Inicjatywy kulturalne związane ze św. Franciszkiem
Obok uroczystości państwowych i religijnych przygotowano także ważne inicjatywy kulturalne, począwszy od wystawy „Święty Franciszek w Porcjunkuli”, czynnej do 25 października 2026 roku.
Ekspozycja mieści się w Muzeum Porcjunkuli przy bazylice Matki Bożej Anielskiej, które z tej okazji zyskało nowe wejście, dzięki rewitalizacji XV-wiecznego krużganku, dawnego miejsca przejścia braci. Ta trasa wystawiennicza, przygotowana przez dyrektora, brata Saula Tambiniego, i Donatellę Vaccari, oferuje odwiedzającym głębokie zanurzenie w ikonografii franciszkańskiej od jej początków w XIII wieku.
Po raz pierwszy razem pokazano brewiarz św. Franciszka i św. Klary, co podkreśla głęboką więź między dwojgiem głównych bohaterów początków franciszkanizmu. Zwiedzający mogą podziwiać obrazy i relikwie, takie jak słynny portret-relikwia przypisywany Cimbue, który, jak głosi tradycja, był wiekiem pierwszej trumny Świętego, oraz deskę, przy której Franciszek przyjął śmierć, śpiewając.
Wśród prezentowanych dzieł wyróżnia się także krucyfiks z cierpiącym Chrystusem, namalowany przez Giuntę Pisano około 1236 roku.
Cały cykl wystaw i wydarzeń upamiętniających wpisuje się w Rok Jubileuszowy św. Franciszka, ogłoszony przez papieża Leona XIV, który rozpoczął się 10 stycznia 2026 roku i zakończy się 10 stycznia 2027 roku.