Finalistów oceniano w siedmiu kategoriach, m.in. odporność na zmiany klimatu, gospodarka odpadami oraz tempo ograniczania emisji.
W przyszłym tygodniu osiem europejskich miast przekona się, czy ich wysiłki na rzecz ograniczenia emisji i przywrócenia przestrzeni naturze wystarczą, by zdobyć jeden z najważniejszych ekologicznych tytułów w UE.
REKLAMA
REKLAMA
Coroczne nagrody Zielona Stolica Europy i Zielony Liść (źródło w Angielski) Komisji Europejskiej wyróżniają miasta, które notują mierzalny postęp w ochronie środowiska, a jednocześnie poprawiają jakość życia mieszkańców.
W czerwcu niezależne grono ekspertów wybrało spośród 27 zgłoszonych miast ośmiu finalistów. Ocena obejmowała m.in. jakość powietrza i wody, stan bioróżnorodności oraz działania na rzecz ograniczenia emisji.
Laureatów poznamy 8 października w Guimarães w Portugalii, przyszłej Zielonej Stolicy Europy 2026. Tytuły przyznaje się z ponad rocznym wyprzedzeniem, aby miasta mogły przygotować projekty, wydarzenia i programy publiczne na rok sprawowania tytułu.
O tytuł Zielonej Stolicy Europy rywalizuje pięć miast: Aalborg w Danii, Bielsko-Biała w Polsce, Koszyce na Słowacji, Porto w Portugalii oraz Saragossa w Hiszpanii.
Kolejne trzy – Benidorm i Chiclana de la Frontera w Hiszpanii oraz Estarreja w Portugalii – znalazły się w finale nagrody Zielony Liść, przeznaczonej dla miast o mniejszej liczbie mieszkańców.
Jak ocenia się najbardziej zielone miasta Europy?
UE uruchomiła nagrodę Zielonej Stolicy Europy, aby wyróżniać miasta, które skutecznie rozwiązują problemy środowiskowe i poprawiają jakość życia mieszkańców.
Nagroda główna jest przeznaczona dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców. Mniejsze, z populacją między 20 a 100 tys., rywalizują o tytuł Zielonego Liścia.
Eksperci oceniali kandydatów w siedmiu kategoriach. Brali pod uwagę m.in. czystość powietrza i wody, ochronę przyrody i terenów zielonych, gospodarkę odpadami i hałasem, tempo ograniczania emisji oraz przygotowanie na zagrożenia, takie jak ekstremalne upały i powodzie.
Każde z miast-finalistów wyróżnia się w innej dziedzinie.
Saragossa uzyskała wysokie oceny za bioróżnorodność i tereny zielone. Miasto łączy parki, nabrzeża rzek, tereny podmokłe, drzewa przyuliczne i okoliczne obszary przyrodnicze w jeden spójny system. Ma on zapewnić zwierzętom więcej przestrzeni do przemieszczania się i pomóc ograniczyć ryzyko powodzi.
Porto zostało wyróżnione za gospodarkę wodną oraz przygotowania na gorętszy, mniej przewidywalny klimat. W ostatniej dekadzie miasto prowadziło renowację koryta i brzegów rzeki Rio Tinto, budowało nowe parki zatrzymujące deszczówkę podczas ulewnych opadów i zaczęło ponownie wykorzystywać oczyszczone ścieki do nawadniania upraw oraz mycia ulic.
Kurort Benidorm zdobył uznanie za zdecydowane zazielenianie gęsto zabudowanych ulic. Od 2012 roku powierzchnia ogrodów publicznych wzrosła z 350 tys. m² do ponad 1,5 mln m², a liczba drzew niemal się poczwórniła. Dziś 92 proc. mieszkańców żyje w odległości maksymalnie 300 m od publicznej przestrzeni zielonej.
Finaliści przedstawią swoje plany międzynarodowemu jury w przyszłym tygodniu, 7 i 8 października.
Zwycięzca w kategorii Zielonej Stolicy Europy otrzyma 600 tys. euro na realizację planów środowiskowych, a laureaci Zielonego Liścia – 200 tys. euro na projekty ekologiczne i działania dla mieszkańców.
Jak europejskie miasta dostosowują się do coraz gorętszego klimatu?
Zmiany doceniane przez UE wpisują się w szerszą zmianę podejścia widoczną w miastach na całym kontynencie. Lata stają się coraz gorętsze, a pogoda coraz bardziej nieprzewidywalna, dlatego urbaniści oddają więcej przestrzeni drzewom, parkom i wodzie.
W Barcelonie część ulic wyłączono z ruchu tranzytowego, a inne przekształcono w parki i strefy piesze.
Tymczasem w Mediolanie Bosco Verticale stało się niewielkim, ale ważnym przykładem, jak można zazieleniać miasto tam, gdzie brakuje miejsca na tradycyjne parki. Dwie wieże mieszkalne mają na tarasach ponad 21 tys. drzew i krzewów.
W Bredzie w Niderlandach od początku wieku szerokie zaangażowanie mieszkańców całkowicie odmieniło miasto. Betonowe płyty zastąpiono trawnikami, rabatami kwiatowymi i drzewami. Domy i szkoły zakładają ogrody na dachach.
Obecnie 60 proc. powierzchni miasta stanowią tereny zielone. To efekt ponad dekady działań, dzięki którym Breda została w 2025 roku pierwszym w UE miastem o statusie National Park City.
Nagrody Zielonych Miast nie sprowadzają się jednak do sadzenia roślin przy budynkach i ulicach. Heilbronn w Niemczech zdobyło tytuł Zielonej Stolicy Europy 2027 za wysoki poziom czystości powietrza i wody, politykę ograniczania hałasu oraz zmniejszania ilości odpadów, a także inne działania.
Gdy jury zbierze się w przyszłym tygodniu, oceni, w jakim stopniu osiem miast-finalistów przekuło podobne pomysły w realne zmiany widoczne w całych metropoliach.