Zwycięzca nagrody Europejska Zielona Stolica 2028 otrzyma 600 tys. euro, które pomogą przekuć ambicje w kolejne działania.
Poznaliśmy najzielniejsze miasto UE na 2028 rok – zdecydowanie wygrała Hiszpania.
Coroczne nagrody European Green Capital i Green Leaf (źródło w Angielski) przyznawane przez Komisję Europejską wyróżniają miasta, które osiągają wymierne postępy w ochronie środowiska, jednocześnie poprawiając jakość życia mieszkańców.
W czerwcu niezależne jury spośród 27 zgłoszeń zakwalifikowanych do konkursu wybrało ośmiu finalistów. Oceniano ich pod kątem jakości powietrza i wody, poziomu bioróżnorodności oraz działań na rzecz ograniczenia emisji.
O tytuł Zielonej Stolicy walczyło pięć miast: Aalborg w Danii, Bielsko-Biała w Polsce, Koszyce na Słowacji, Porto w Portugalii oraz Saragossa w Hiszpanii. Kolejne trzy – Benidorm i Chiclana de la Frontera w Hiszpanii oraz Estarreja w Portugalii – trafiły na krótką listę do nagrody Green Leaf dla miast o mniejszej liczbie mieszkańców.
Najbardziej zielone miasto Europy wybrane
Wczoraj, w czwartek 8., podczas uroczystej gali w Guimarães w Portugalii, zwyciężczyni edycji 2026, Saragossa, została ogłoszona Europejską Zieloną Stolicą 2028.
Miasto zdobyło główną nagrodę za „silne zarządzanie i długoterminowe zaangażowanie, które pomagają skutecznie odpowiadać na narastające wyzwania klimatyczne”. Saragossa, która otrzymała 600 tys. euro, została doceniona za miejską bioróżnorodność, tereny zielone i zrównoważone użytkowanie ziemi.
Wdrożono tam również główny plan zielonej infrastruktury, który wyznacza „zróżnicowane strategie maksymalizowania i łączenia zielonych elementów w całym mieście”.
Benidorm i Estarreja także zrobiły na jury duże wrażenie dzięki konsekwentnym działaniom na rzecz tworzenia bardziej zielonych, zdrowszych i zrównoważonych miejsc do życia. Oba miasta otrzymały tytuł European Green Leaf 2028. Każde dostanie 200 tys. euro na projekty ekologiczne i działania dla mieszkańców.
Benidorm wyróżnił się tym, że „skutecznie zarządza presją masowej turystyki”, jednocześnie utrzymując wysoki poziom ochrony środowiska i stawiając na zrównoważony rozwój. Estarreja została z kolei uznana za „przekonujący przykład” zielonej transformacji, która pozwoliła miastu wyjść poza przemysłową przeszłość.
„Nasze miasta są sercem europejskiej transformacji środowiskowej” – mówi Jessika Roswall, komisarz UE ds. środowiska, odporności zasobów wodnych i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym.
„To właśnie tam możemy przekładać polityki na widoczne zmiany, przywracając naturę do naszych dzielnic, aby chłodzić ulice, ograniczać zanieczyszczenie powietrza, wody i hałas oraz usprawniać system gospodarowania odpadami, tworząc zdrowsze, bardziej zrównoważone miejsca do życia i rozwoju ludzi”.
Roswall pogratulowała trzem zwycięskim miastom, podkreślając, że wiele miast w Hiszpanii i Portugalii to „prawdziwi liderzy zrównoważonej urbanistyki”.
Dodaje: „Mam nadzieję, że ich doświadczenia zainspirują wiele kolejnych europejskich miast i przyspieszą przejście do bardziej zielonych, odpornych społeczności”.
Jak oceniane są najzielniejsze miasta Europy?
UE stworzyła nagrodę Green Capital, by doceniać miasta, które osiągają mierzalne postępy w rozwiązywaniu problemów środowiskowych i poprawiają jakość życia mieszkańców.
Główna nagroda jest otwarta dla miast liczących ponad 100 tys. mieszkańców. Mniejsze ośrodki, z populacją między 20 tys. a 100 tys. osób, rywalizują o tytuł Green Leaf.
Zespół ekspertów oceniał zgłoszenia w siedmiu obszarach, m.in. pod względem czystości powietrza i wody, ochrony przyrody i terenów zielonych, zarządzania odpadami i hałasem, tempa ograniczania emisji oraz przygotowania na zagrożenia, takie jak ekstremalne upały czy powodzie.
Jak europejskie miasta dostosowują się do coraz gorętszego klimatu?
Zmiany nagradzane przez UE są częścią szerszej zmiany podejścia, którą widać w miastach na całym kontynencie. Lata stają się coraz gorętsze, a pogoda coraz bardziej nieprzewidywalna, dlatego urbaniści oddają więcej przestrzeni drzewom, parkom i wodzie.
W Barcelonie na przykład część ulic zamknięto dla ruchu tranzytowego, a inne przekształcono w parki i strefy piesze.
Tymczasem w Mediolanie Bosco Verticale stało się niewielkim, ale ważnym przykładem tego, jak miasta mogą dodawać zieleń nawet tam, gdzie brakuje miejsca na tradycyjne parki. Dwa mieszkalne wieżowce mają na tarasach ponad 21 tys. drzew i krzewów.
W Bredzie w Niderlandach szerokie zaangażowanie mieszkańców odmieniło miasto od początku XXI wieku. Betonowe płyty zastąpiono trawnikami, rabatami kwiatowymi i drzewami, a na dachach domów i szkół powstały ogrody.
Dziś 60 proc. powierzchni miasta stanowią tereny zielone – to efekt ponad dekady pracy, dzięki której Breda została w 2025 roku pierwszym w UE miastem-parkiem narodowym.
Nagrody Green Cities nie sprowadzają się jednak tylko do dodawania roślin na budynkach czy ulicach. Niemieckie Heilbronn zdobyło tytuł Zielonej Stolicy 2027 roku dzięki wysokim ocenom m.in. za czystość powietrza i wody, polityki ograniczania hałasu oraz redukcję ilości odpadów.