Szwedzcy naukowcy stworzyli system AI. Z minimalnym udziałem człowieka przeprowadza cały proces badawczy: od hipotezy po interpretację wyników.
Naukowcy w Szwecji opracowali „naukowca AI”, zdolnego do formułowania hipotez naukowych, projektowania eksperymentów i interpretowania ich wyników.
REKLAMA
REKLAMA
Zespół połączył kilka dużych modeli językowych (LLM), rozbudowane bazy danych oraz fizyczne roboty laboratoryjne w zamknięty system, który potrafi przeprowadzić cały cykl odkryć naukowych. (źródło w Angielski)
„To zbyt dużo informacji, by człowiek mógł je przeanalizować, ale nasz naukowiec AI potrafił wskazać obiecujące pytania biologiczne, zaproponować eksperymenty, ocenić ich wyniki i krok po kroku doskonalić swoje rozumienie w oparciu o nowe dowody” – powiedziała Ievgeniia Tiukova, badaczka z Politechniki Chalmersa i współautorka nowego badania poświęconego naukowcowi AI.
Naukowiec AI przeanalizował bazę danych obejmującą około 60 tys. powiązań fenotypowych, fizjologicznych i metabolicznych dotyczących S. cerevisiae – gatunku drożdży znanego jako drożdże piwowarskie lub piekarskie. Następnie system sformułował blisko 2 tys. możliwych do przetestowania przewidywań dotyczących tego, jak składniki odżywcze wpływają na wzrost komórek i odporność na stres.
Później te hipotezy zostały przez system ocenione; dobrał on odpowiednie próby kontrolne i przełożył koncepcje na szczegółowe, krok po kroku instrukcje dla aparatury laboratoryjnej.
Po zakończeniu testów naukowiec AI przeanalizował dane, sprawdził, czy przewidywania były trafne, a odrzucone hipotezy automatycznie zaktualizował lub doprecyzował na potrzeby kolejnych cykli.
„Zamiast pełnić wyłącznie funkcję narzędzia wspierającego decyzje, naukowiec AI aktywnie generuje nową wiedzę” – podkreśliła Tiukova.
Autorzy zwracają uwagę, że przyszłość badań naukowych należy do automatyzacji; postępy w robotyce, sztucznej inteligencji i technologiach wysokiej przepustowości zmieniają sposób prowadzenia nauki.
„Naukowcy AI będą współpracować z badaczami, by przyspieszyć odkrycia w biologii, medycynie i biotechnologii” – powiedział Ross King, główny autor pracy z Uniwersytetu w Göteborgu.
„Takie systemy AI mogą skrócić czas potrzebny do badania złożonych zagadnień naukowych i pomóc lepiej wykorzystywać zasoby laboratoriów” – dodał King.
Ludzie wciąż będą niezbędni
Badacze wskazują, że takie rozwiązania oparte na AI mogą ograniczać ludzkie uprzedzenia, przyspieszać cykle badawcze oraz zmniejszać zmienność wynikającą z błędów człowieka, niepełnego zapisu procedur eksperymentalnych, warunków środowiskowych i innych czynników wpływających na rezultaty oraz możliwość ich powtórzenia.
Jednocześnie autorzy podkreślają, że rola ludzi w badaniach naukowych pozostanie kluczowa.
„Ludzie nadal będą niezbędni do wyznaczania priorytetów, interpretowania szerszego kontekstu, tworzenia programów badawczych i pilnowania przestrzegania zasad etycznych” – powiedział King.
„Przyszłe pokolenia autonomicznych laboratoriów będą coraz lepiej współpracować z ludźmi i staną się cennymi partnerami w wysiłkach na rzecz rozwiązania najtrudniejszych problemów biologii i medycyny”.
Wraz z rozwojem zastosowań AI w badaniach naukowych, organizacje międzynarodowe pracują nad zasadami jej nadzorowania.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała niedawno raport (źródło w Angielski) z zaleceniami dla naukowców, komisji etycznych, organów regulacyjnych, fundatorów i decydentów, „aby pomóc zapewnić, że badania zdrowotne z wykorzystaniem AI są prowadzone w sposób odpowiedzialny i z korzyścią dla wszystkich”.
„Sztuczna inteligencja stwarza bezprecedensowe możliwości przyspieszenia badań nad zdrowiem i poprawy jakości życia ludzi” – powiedziała Meg Doherty, dyrektorka Departamentu Nauki dla Zdrowia w WHO.
„Jednocześnie innowacje muszą być prowadzone w oparciu o silne zabezpieczenia etyczne, które chronią godność człowieka, jego prawa i równość” – dodała.