Waszyngton oferuje do 20 mln dolarów za informacje o irańskim programie nuklearnym. USA chcą poznać lokalizacje obiektów, sprzętu i osób związanych z programem. W tle rosnące obawy o brak międzynarodowego nadzoru nad irańskimi zapasami uranu.
W głośnym posunięciu Stany Zjednoczone zaoferowały nagrodę w wysokości do 20 mln dolarów, a także możliwość zapewnienia nowego miejsca zamieszkania osobom, które przekażą informacje dotyczące irańskiego programu nuklearnego.
REKLAMA
REKLAMA
Dowództwo Centralne USA (Centcom) poinformowało na platformie X, że Departament Stanu, w ramach programu „Rewards for Justice”, oferuje nagrodę sięgającą 20 mln dolarów za informacje na temat irańskiego programu nuklearnego.
Jak wyjaśniono, poszukiwane informacje mogą dotyczyć m.in. lokalizacji obiektów nuklearnych i ich wyposażenia, a także osób związanych z irańskim programem, w tym „naukowców i pracowników środowisk naukowych”. Władze USA są również zainteresowane informacjami dotyczącymi przemieszczania się tych osób, sprzętu oraz instalacji.
Do wpisu dołączono link do strony internetowej programu, za pośrednictwem której można przekazywać informacje amerykańskim władzom.
Program „Rewards for Justice” powstał w 1984 roku. Jest to inicjatywa Departamentu Stanu USA, w ramach której oferowane są nagrody finansowe za informacje pomagające chronić interesy i bezpieczeństwo narodowe Stanów Zjednoczonych.
Departament Stanu uzasadnił ogłoszenie nagrody istnieniem „luk w informacjach dotyczących irańskich działań nuklearnych”. Wskazał, że niewywiązywanie się Teheranu ze zobowiązań gwarancyjnych wobec Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) pozbawiło agencję stałego dostępu do danych dotyczących irańskiej produkcji i zapasów kluczowych elementów programu nuklearnego, w tym wirówek.
MAEA wskazała w raporcie z 2024 roku, że utraciła możliwość monitorowania produkcji i zapasów wirówek w Iranie, a także ich części oraz niektórych materiałów związanych z cyklem paliwa jądrowego. Stało się to po wstrzymaniu działań monitorujących i weryfikacyjnych związanych z porozumieniem nuklearnym.
Międzynarodowy nadzór nad irańskim programem stał się jeszcze trudniejszy po atakach wojskowych z czerwca 2025 roku, których celem były irańskie obiekty nuklearne.
We wrześniu 2026 roku dyrektor generalny MAEA Rafael Grossi oświadczył, że agencja nie otrzymała od Iranu informacji na temat stanu zgłoszonych materiałów i instalacji nuklearnych ani nie uzyskała do nich dostępu w celu przeprowadzenia kontroli na miejscu.
Dodał, że od ponad roku agencja nie ma pełnej wiedzy na temat zgłoszonych zapasów uranu nisko- i wysoko wzbogaconego, w tym uranu wzbogaconego do poziomu 60 proc., znajdującego się w instalacjach uszkodzonych w wyniku ataków wojskowych.
Program nuklearny Iranu: główny punkt sporny
Program nuklearny Iranu pozostaje jednym z najważniejszych punktów spornych w relacjach Teheranu z Waszyngtonem. Iran podkreśla swoje prawo do rozwijania technologii jądrowej, podczas gdy Stany Zjednoczone nalegają na zagwarantowanie, że Teheran nie zdobędzie broni nuklearnej.
W trwającej wojnie kwestia programu nuklearnego zdominowała rozmowy dotyczące możliwości zakończenia konfrontacji. Ewentualne porozumienie musiałoby obejmować przyszłość irańskich działań nuklearnych, poziom wzbogacania uranu oraz międzynarodowe gwarancje dotyczące pokojowego charakteru programu.
Amerykańska nagroda i działania na rzecz powstrzymania eskalacji z Iranem
Prezydent USA Donald Trump powiedział w piątek, że Teheran jest bardzo zainteresowany zawarciem porozumienia kończącego wojnę. Dodał, że Stany Zjednoczone prowadzą z Iranem negocjacje.
Jego wypowiedzi zbiegły się w czasie z zapewnieniami, że prezydent Iranu Masud Pezeshkian nadal dąży do rozwiązania kryzysu na drodze dialogu.
W tym samym kontekście agencja Associated Press poinformowała, że w ramach katarskiej mediacji omawiano propozycje, które miałyby przygotować grunt pod rozmowy dotyczące irańskiego programu nuklearnego. Wśród poruszanych kwestii znalazły się amerykańska blokada irańskich portów, zamrożone irańskie aktywa oraz możliwość powrotu międzynarodowych inspektorów do zbombardowanych instalacji.
Trump nadal podkreśla, że amerykańskie uderzenia poważnie uszkodziły irański program nuklearny. W piątek powiedział, że bez interwencji militarnej Waszyngtonu Izrael nie przetrwałby. Ostrzegł również, że zdobycie przez Teheran broni nuklearnej doprowadziłoby - jak to ujął - do zniszczenia Bliskiego Wschodu.
Wcześniej w tym tygodniu Trump wskazał także, że jego administracja nadal zalicza położony w Iranie rejon „Dżabal al-Fas” do potencjalnych celów. Według tych informacji ma się tam znajdować silnie umocniona, podziemna instalacja nuklearna. Teheran stanowczo zaprzecza, by w tym miejscu znajdował się taki obiekt.