Ministerstwo aktualizuje listę pomnikowych drzew, dopisuje 82 nowe okazy. Podróż wśród najstarszych zielonych gigantów Włoch: natura, historia, legendy.
Jedni pokonują setki kilometrów, żeby podziwiać zapierający dech w piersiach krajobraz, inni – by spotkać drzewo. Nie byle jakie drzewo, lecz giganta, który przetrwał całe wieki, a czasem nawet tysiąclecia, stając się niemym świadkiem historii Włoch.
REKLAMA
REKLAMA
Od Kasztanowca Stu Koni na Etnie po liczące tysiące lat dzikie drzewo oliwne na Sardynii, przez Dąb Czarownic w Toskanii – nasz kraj skrywa prawdziwe żywe pomniki, których dziś jest jeszcze więcej: Ministerstwo Rolnictwa zaktualizowało bowiem krajowy wykaz drzew pomnikowych, dodając 82 nowe pozycje.
To drzewa, które opowiadają legendy, inspirowały pisarzy, przetrwały trzęsienia ziemi i tragedie, chroniły wędrowców i cesarzy. To wyjątkowe dziedzictwo przyrodnicze, które warto odkrywać podczas podróży szlakiem zielonych gigantów Włoch.
Drzewa pomnikowe: czym są i dlaczego podlegają ochronie
„Ci zieloni giganci to nie tylko drzewa, są częścią naszego terytorium, naszej kultury i naszej historii” – skomentował minister rolnictwa Francesco Lollobrigida, mówiąc o dziesiątej aktualizacji krajowego wykazu drzew pomnikowych (źródło w Włoski).
Ujęte w spisie okazy wybiera się ze względu na ich niezwykłą wartość biologiczną, krajobrazową i ekologiczną. Część wyróżnia się wyjątkowymi rozmiarami, inne należą do rzadkich gatunków, jeszcze inne stały się symbolami lokalnych społeczności, miejsc kultu lub tłem ważnych wydarzeń historycznych. W wielu przypadkach to właśnie silna więź z okolicą i tradycjami ludowymi czyni je niepowtarzalnymi.
Gdzie zobaczyć najpiękniejsze wiekowe drzewa we Włoszech
Od Abruzji po Sycylię, przez Wenecję Euganejską, Toskanię, Sardynię i Kalabrię, te drzewa są jednymi z najciekawszych celów przyrodniczych w kraju.
W Pescarze rośnie słynna „leżąca” sosna alepska – drzewo, które zamiast się złamać po osunięciu gruntu, położyło się na ziemi i dalej rośnie. Dla naukowców to niesamowity przykład przystosowania, a miejscowa tradycja opowiada, że pochyliła się, by słuchać śpiewu morskich nimf.
W sercu lasu Foresta Umbra w Apulii rośnie natomiast Tasso Vetusto, tysiącletni cis, który dla dawnych ludów był jednocześnie symbolem śmierci i nieśmiertelności. Jego trujące liście podsycały zabobony i opowieści, lecz zdolność do odnawiania się przekształciła go w symbol odrodzenia.
Dąb Czarownic i drzewa owiane legendami
Jeśli jedno drzewo szczególnie pobudza wyobraźnię, jest nim Dąb Czarownic w prowincji Lukka. Jego potężne konary, wyrastające niemal równolegle do ziemi na długości ponad czterdziestu metrów, według tradycji gościły sabaty czarownic w noce pełni księżyca.
Legenda przenika się tu jednak z literaturą. Opowiada się, że Carlo Collodi znajdował inspirację właśnie pod jego koroną, gdy wyobrażał sobie przygody Pinokia, co uczyniło ten dąb jednym z najbardziej ikonicznych drzew we Włoszech.
Także w Umbrii natura spotyka się z mitem. Okazała roverella z Nottorii, odmiana dębu, jest bohaterką starej legendy, według której zdołała nawet pokonać diabła, zatrzymując liście zimą i nie pozwalając, by las pozostał całkiem ogołocony.
Drzewa pomnikowe, które opowiadają historię Włoch
Nie wszystkie te giganty kryją wyłącznie fantastyczne opowieści. Część z nich stała się świadkami wydarzeń, które na trwałe zapisały się w historii kraju.
Tak jest w przypadku sekwoi z Vajont, w Longarone, która przetrwała tragedię z 1963 roku. Na jej pniu wciąż widać bliznę po fali, która spustoszyła dolinę i pochłonęła prawie dwa tysiące ofiar. Dziś to drzewo należy do najbardziej poruszających symboli włoskiej pamięci zbiorowej.
W Lacjum natomiast Dąb Manildo zawdzięcza swoje istnienie aktowi odwagi. W 1968 roku rolnik Manildo Lombardelli sprzeciwił się jego wycince, dzięki czemu ten okazały dąb mógł dalej rosnąć i stał się jednym z najbardziej podziwianych pomników przyrody w okolicach Viterbo.
Od Kasztanowca Stu Koni po dzikie drzewo oliwne z Luras: patriarchowie natury
Wśród prawdziwych patriarchów włoskiego dziedzictwa botanicznego wyróżnia się słynny Kasztanowiec Stu Koni w Parku Etny. Z liczącymi około 2,2 tys. lat należy do najstarszych drzew w Europie. Legenda głosi, że królowa, zaskoczona gwałtowną burzą, znalazła schronienie pod jego ogromną koroną wraz z orszakiem stu jeźdźców.
Jeszcze starsze ma być dzikie drzewo oliwne z Luras na Sardynii, któremu przypisuje się około 3 tys. lat życia. Uważane za najstarsze drzewo we Włoszech i jedno z najstarszych na kontynencie, do dziś zadziwia rozmiarami pnia i żywotnością korony.
W Kalabrii z kolei wschodni platan w Curinga oferuje naprawdę wyjątkowe doświadczenie: jego ogromny, wydrążony pień jest tak szeroki, że może pomieścić nawet dziesięć osób jednocześnie, dając wrażenie wejścia dosłownie do wnętrza naturalnego pomnika.
Szlak drzew pomnikowych: podróż przez naturę, historię i legendy
Nowa aktualizacja krajowego wykazu potwierdza, że Włochy są bogate nie tylko w miasta sztuki i spektakularne krajobrazy, lecz także w prawdziwe żywe pomniki. Odwiedzanie tych drzew oznacza podróż przez wieki historii, zanurzenie w lokalnych tradycjach i odkrywanie miejsc, w których natura, mit i pamięć wciąż współistnieją.
Dla wielu to po prostu drzewa. Dla tych, którzy spotkają je z bliska, stają się czymś znacznie więcej: strażnikami czasu, symbolami odporności i idealnymi przystankami w podróży innej niż zwykle, pełnej ciszy, zachwytu i głęboko zapuszczonych korzeni.