W Nowym Jorku ścierają się dziś dwa podejścia do zakończenia wojny USA z Iranem. Kaja Kallas apeluje o dyplomację i swobodną żeglugę w cieśninie Ormuz, podczas gdy Teheran krytykuje Europę i zaostrza stanowisko wobec statków przepływających przez strategiczny szlak.
Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas spotkała się na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku z ministrem spraw zagranicznych Iranu Abbasem Arakczim. Rozmowa dotyczyła możliwości dyplomatycznego zakończenia wojny między Stanami Zjednoczonymi a Iranem oraz pełnego otwarcia cieśniny Ormuz.
REKLAMA
REKLAMA
Po spotkaniu Kallas napisała na platformie X, że po zakończeniu konfliktu statki nie powinny być obciążane opłatami za przepływ przez cieśninę. Przypomniała, że przed wybuchem wojny nie pobierano tam żadnych ceł ani opłat tranzytowych. Podkreśliła również, że żegluga zarówno w cieśninie Ormuz, jak i w cieśninie Bab al-Mandab na południowym krańcu Morza Czerwonego, musi być „wolna i niezakłócona”.
Kallas poinformowała także, że podczas rozmowy z Arakczim poruszyła kwestię represji wewnątrz Iranu. Zwróciła uwagę na gwałtowny wzrost liczby egzekucji oraz wydawanych wyroków śmierci.
Do spotkania Kallas z Arakczim doszło w czasie, gdy na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ trwały pośrednie rozmowy między negocjatorami Stanów Zjednoczonych i Iranu. Po stronie amerykańskiej w negocjacjach uczestniczyli wysłannicy Steve Witkoff i Jared Kushner, natomiast delegacji irańskiej przewodniczył Arakczi.
Witkoff poinformował, że strony „pomyślnie zakończyły rundę rozmów” i że wkrótce należy spodziewać się kolejnej.
W swoim wystąpieniu przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ prezydent USA Donald Trump oświadczył, że stoi przed „wielką decyzją” dotyczącą ewentualnego zawarcia porozumienia z Iranem. Różnice między stanowiskami obu stron pozostają jednak ogromne.
Jednocześnie parlament Iranu przyjął przepisy przewidujące nakładanie grzywien na statki przepływające przez cieśninę bez zgody władz. Rozwiązanie to stoi w sprzeczności z apelem Kallas o zapewnienie swobodnego i wolnego od opłat tranzytu przez cieśninę.
Wspierane przez Iran siły Huti nasiliły również ataki na Arabię Saudyjską, otwierając drugi front konfliktu, który wybuchł w lutym.
Iran oskarża Europę o „podwójne standardy”
Jak poinformowano na jego kanale w serwisie Telegram, Arakczi spotkał się w Nowym Jorku również z ministrem spraw zagranicznych Holandii Tomem de Bruijnem.
Według komunikatu podczas rozmowy Arakczi ostro skrytykował „podwójne standardy państw europejskich” w ocenie wydarzeń w regionie. W szczególności zwrócił uwagę na ich milczenie i ugodową postawę wobec „agresywnych działań i zbrodni” popełnianych przez Stany Zjednoczone i Izrael przeciwko Iranowi.
„Minister spraw zagranicznych [Arakczi] zauważył, że państwa europejskie nie mogą z jednej strony twierdzić, iż bronią praworządności i praw człowieka, a z drugiej pozostawać obojętne – lub wręcz popierać – jawną agresję militarną USA i Izraela wobec Iranu” – dodano w komunikacie.
De Bruijn podkreślił znaczenie dyplomacji oraz przedstawił stanowisko Holandii wobec bieżących wydarzeń w regionie i relacji między Iranem a Europą.
Jak podkreśla Europejska Służba Działań Zewnętrznych, Kallas przyjechała do Nowego Jorku z „jasnym i spójnym przesłaniem”: należy przestrzegać prawa międzynarodowego i Karty Narodów Zjednoczonych, szanować suwerenność oraz integralność terytorialną państw, a naruszenia prawa międzynarodowego nie mogą pozostać bezkarne.
W niedzielę Kallas, przewodniczący Rady Europejskiej António Costa oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen reprezentowali Unię Europejską podczas ósmego trójstronnego spotkania z przedstawicielami Unii Afrykańskiej i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Troje unijnych przywódców rozmawiało również z sekretarzem generalnym ONZ António Guterresem.
We wtorek Kallas, Costa i von der Leyen wzięli udział w inauguracji Debaty Generalnej. Później Kallas współprzewodniczyła wraz z przedstawicielami Ukrainy, Francji i Rumunii spotkaniu wysokiego szczebla poświęconemu globalnemu bezpieczeństwu żywnościowemu oraz sytuacji na Morzu Czarnym.
W środę ma współprowadzić wraz z ministrem spraw zagranicznych Urugwaju doroczne spotkanie ministrów spraw zagranicznych UE oraz państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC), a także wydarzenie ministerialne poświęcone bezpieczeństwu morskiemu.
Tegoroczna sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ odbywa się pod hasłem „Przywracanie zaufania, zarządzanie przemianami: Narody Zjednoczone działające dla wszystkich”.
W trwającej do 28 września Debacie Generalnej ma zabrać głos blisko 130 szefów państw i rządów.