Komisja Europejska odblokowała 4,2 mld euro dla Węgier i przywróciła im dostęp do Erasmus+ i Horyzontu Europa po spełnieniu wymogów praworządności. Środki zamrożono w 2022 r. z powodu zastrzeżeń dotyczących korupcji i konfliktów interesów.
W 2022 r. Unia Europejska zawiesiła 6,3 mld euro z funduszy spójności dla Węgier w ramach mechanizmu warunkowości. Powodem były m.in. niedociągnięcia w systemie przeciwdziałania korupcji, konflikty interesów oraz systemowe nieprawidłowości w zamówieniach publicznych.
Premier Węgier Péter Magyar, który w kwietniu odniósł zdecydowane zwycięstwo wyborcze, prowadził kampanię pod hasłem odblokowania unijnych środków zamrożonych w czasie 16-letnich rządów Viktora Orbána.
„Węgry podjęły ważne kroki, by wzmocnić praworządność i chronić interesy finansowe Unii” – stwierdziła w oświadczeniu przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.
„Dziś proponujemy odblokowanie 4,2 mld euro i ponowne otwarcie drzwi programu Erasmus+ oraz Horizon Europe dla węgierskich studentów i badaczy. Cieszę się, że znów będą mogli w pełni korzystać z możliwości, jakie stwarza nasza Unia. To pokazuje, że reformy przynoszą rezultaty” – dodała.
W maju Magyar i von der Leyen uzgodnili uruchomienie 16,4 mld euro środków unijnych pod warunkiem, że Węgry zrealizują kluczowe kamienie milowe dotyczące praworządności. Łącznie kraj musiał spełnić 27 tzw. superkamieni milowych oraz ponad 100 dodatkowych wymogów.
Pod koniec sierpnia władze Węgier poinformowały, że spełniły wszystkie warunki, w tym rozwiązały kwestię fundacji zarządzających majątkiem w interesie publicznym (KEKVA). Była to konstrukcja prawna, którą poprzedni rząd wykorzystywał do przejmowania kontroli nad instytucjami publicznymi, w tym uniwersytetami.
Poza odblokowanymi 4,2 mld euro Węgry zabiegają również o wypłatę kolejnych 10 mld euro z funduszy odbudowy. Ocena tego wniosku przez Komisję Europejską wciąż trwa.
Kolejne 2 mld euro z funduszy spójności pozostają zablokowane z powodu obaw dotyczących węgierskiego systemu azylowego, ustawy o ochronie dzieci oraz wolności akademickiej. Magyar zapowiedział, że kwestie te zostaną rozstrzygnięte do końca roku.