Walijski dramaturg i reżyser Peter Gill, którego kameralne dramaty oraz przełomowe inscenizacje uczyniły jedną z najważniejszych postaci brytyjskiego teatru, zmarł w poniedziałek w wieku 86 lat.
Urodzony w 1939 roku w Cardiff Gill należał do grona najbardziej cenionych brytyjskich reżyserów teatralnych, a także był autorem kilku głośnych sztuk, w tym „The York Realist” i „Small Change”.
Karierę rozpoczynał jako aktor w londyńskim Royal Court Theatre. W 1958 roku, mając zaledwie 18 lat, pojawił się na jego scenie. Później występował w Royal Shakespeare Company, gdzie zagrał Silviusa w wysoko ocenianej inscenizacji „Jak wam się podoba” w reżyserii Michaela Elliotta.
Z czasem zaczął jednak wątpić w swoją przyszłość jako aktor. Za namową ówczesnego dyrektora artystycznego Royal Court, George’a Devine’a, zwrócił się ku reżyserii.
W 1965 roku wyreżyserował „A Collier’s Friday Night” D. H. Lawrence’a. Produkcja ta zapoczątkowała jego karierę reżyserską i stała się początkiem trwającej przez całe życie fascynacji twórczością angielskiego pisarza.
Przywracając na scenę takie utwory jak „The Daughter-in-Law” i „The Widowing of Mrs Holroyd”, Gill pomógł kolejnym pokoleniom widzów odkrywać mniej znane dramaty Lawrence’a. W trakcie swojej kariery wyreżyserował około 100 sztuk.
Jego wpływ na brytyjski teatr wykraczał jednak daleko poza salę prób. W 1976 roku został pierwszym dyrektorem artystycznym Riverside Studios w zachodnim Londynie. Wystawiał tam własne produkcje, prezentował spektakle międzynarodowych zespołów teatralnych, a także organizował warsztaty dla aktorów.
W 1980 roku dołączył do National Theatre jako dyrektor współpracujący. Cztery lata później założył National Theatre Studio – przestrzeń, która dawała artystom możliwość swobodnego eksperymentowania i rozwijania spektakli z dala od presji związanej z występami przed publicznością.
Gill cieszył się równie dużym uznaniem jako dramaturg. Czerpał z doświadczeń wyniesionych z katolickiego, robotniczego domu w Cardiff. W swoich sztukach podejmował tematy rodziny, klasy społecznej i seksualności, często odnajdując dramat w pozornie zwyczajnym, codziennym życiu.
Do jego najbardziej znanych utworów należały „The Sleepers Den”, „Small Change” i „Kick for Touch”. Jednak „The York Realist” – głośna sztuka z 2002 roku opowiadająca o relacji między rolnikiem z Yorkshire a londyńskim reżyserem teatralnym – pozostaje jego najbardziej cenionym dziełem.
W 1980 roku Gill został odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego (OBE) za zasługi dla teatru. Swoją drogę zawodową podsumował później we wspomnieniach „Apprenticeship”, wydanych w 2008 roku.
Żegnając artystę, jego agentka Mel Kenyon podkreśliła, że jego twórczość cechowała „rzadka emocjonalna delikatność” oraz była „znakomicie obserwowana i precyzyjnie wyważona”.
Kenyon opisała Gilla jako „łagodnego człowieka o przenikliwym umyśle”. „Po każdej naszej rozmowie wychodziłam mądrzejsza. Nauczył mnie tak wiele samą swoją obecnością. Był wyjątkowym człowiekiem – życzliwym, hojnie obdarzającym innych i niestrudzenie ciekawym świata. Będzie mi go bardzo brakowało” – dodała.
Reżyser teatralny Michael Grandage określił wkład Gilla w rozwój brytyjskiego teatru jako „niepozorny, a zarazem wstrząsający”.
„Przyszłe pokolenia, odkrywając twórczość Petera, natrafią na jedne z najwspanialszych sztuk napisanych w ciągu ostatnich 70 lat, z prozą, która bez wątpienia należy do najpiękniejszych w języku angielskim” – powiedział.
Peter Gill pozostawił po sobie siostrzenice i siostrzeńców.