Relacje między duchem a materią oraz pytania o życie po śmierci i istnienie świata duchowego to główne motywy wystawy „Arcana Borealis – Northern Women and Esotericism” w fińskiej Galerii Narodowej Ateneum.
Łacińskie słowa arcana i borealis oznaczają „ukrytą wiedzę” i „północ” – dwa motywy, które znajdują się w centrum najnowszej wystawy Fińskiej Galerii Narodowej.
REKLAMA
REKLAMA
„Arcana Borealis – Northern Women and Esotericism” to pierwsza tak duża wystawa muzealna, która bada, w jaki sposób artystki z całego regionu nordyckiego i Sápmi mierzyły się z ezoteryką, duchowością i alternatywnymi systemami wiedzy od XIX wieku po współczesność.
Wystawa prezentuje ponad 200 prac 50 artystek i łączy twórczynie dobrze znane oraz niesłusznie zapomniane, w tym Hilmę af Klint, Tyrę Kleen i Tove Jansson.
Jak wyjaśnia dr Marja Lahelma, główna kuratorka Muzeum Sztuki Ateneum i współkuratorka wystawy, dotąd związek między sztuką nowoczesną a ezoteryką, okultyzmem i magią badano głównie przez pryzmat słynnych artystów‑mężczyzn.
„Przez bardzo długi czas historią sztuki rządziły opowieści skupione na artystach‑mężczyznach i na pojęciu jednostkowego geniusza. My koncentrujemy się na kobietach, a jednocześnie zwracamy uwagę na ideę wspólnotowości i pracy zespołowej” – powiedziała dr Lahelma w rozmowie z Euronews Culture.
Sztuka, duchowość i rzemiosło
„«Arcana Borealis» pokazuje, jak z perspektywy artystek i ezoteryki zacierają się granice między sztuką a duchowością, sztuką wysoką a rzemiosłem, przedmiotem a procesem, indywidualnym autorstwem a tworzeniem zbiorowym” – dodała dr Nina Kokkinen z Uniwersytetu w Turku, współkuratorka wystawy «Arcana Borealis – Northern Women and Esotericism».
Zakres wykorzystanych w wystawie materiałów jest wyjątkowo szeroki. Obejmuje tekstylia, ceramikę, grawerunki w metalu oraz tradycyjne media sztuki sakralnej, takie jak witraże i mozaiki.
Rzemiosło opiera się na matrylinearnej transmisji tradycji, czyli przekazywaniu wiedzy i umiejętności z jednej kobiety na kolejną. Tradycja duodji, czyli rzemiosła ludu Sámi, łączy duchowość, ukrytą wiedzę przekazywaną z pokolenia na pokolenie oraz wartości związane z naturą.
Część artystek pokazywanych na wystawie mówiła, że prowadziła je jakaś pozaludzka siła – anioły, duchowi przewodnicy, a czasem energia płynąca z natury.
Halloween czy Kekri
„To idealna wystawa na czas Halloween, czy też Kekri, jak mówimy po fińsku. Ezoteryka dotyczy światła i ciemności. Dzięki temu tematowi możemy w sztuce badać na przykład motyw śmierci, a czasem ukrytą, tajemną wiedzę, której dotyczy ezoteryka, odnajdujemy raczej w mroku niż w świetle” – wyjaśniła dr Marja Lahelma.
«Arcana Borealis – Northern Women and Esotericism» w Muzeum Sztuki Ateneum, należącym do Fińskiej Galerii Narodowej, będzie czynna do 28 lutego 2027 roku.