Na parkingach w całej Europie wyrastają instalacje fotowoltaiczne, jednak nie wszystkie państwa uważają je za finansowo opłacalną inwestycję.
Europejskie parkingi mogłyby zamienić się w małe farmy fotowoltaiczne, co pozwoliłoby znacząco obniżyć rachunki za prąd i wzmocnić cele dekarbonizacji, jednak nie wszystkie kraje popierają taki pomysł.
REKLAMA
REKLAMA
Energia słoneczna została określona mianem „jasnej gwiazdy” europejskiej transformacji w kierunku czystej energii. Już teraz pomaga łagodzić skutki gwałtownego wzrostu cen ropy i gazu w czasie wojny z Iranem.
Dzięki spadającym kosztom i szybkiemu montażowi fotowoltaika stała się w wielu częściach UE najkonkurencyjniejszym źródłem energii elektrycznej. Według Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) w 2024 roku panele słoneczne były średnio o 41 proc. tańsze niż najtańsze alternatywy oparte na paliwach kopalnych.
To zainspirowało całą gamę innowacji wykraczających poza tradycyjne naziemne farmy fotowoltaiczne i instalacje na dachach. Europejczycy już czerpią darmową energię z ogrodzeń w swoich ogrodach, a w ślad za udanym testem w Szwajcarii wkrótce mogą się w Italii pojawić linie kolejowe zasilane energią słoneczną.
Czy parkingi solarne to dobre rozwiązanie?
Parking może stać się kolejnym sposobem na dostosowanie miejskiej infrastruktury do boomu na odnawialne źródła energii i już został wpisany w długoterminowe strategie kilku państw Europy.
„Parkingi mogą wytwarzać energię elektryczną bez zajmowania dodatkowych terenów, co ma ogromne znaczenie przy wyzwaniach planistycznych, jakie napotykają naziemne instalacje fotowoltaiczne” – mówi Euronews Earth Rob Stait z firmy Alight (źródło w Angielski), jednego z czołowych europejskich deweloperów projektów solarnych.
„Taka infrastruktura naturalnie łączy się z ładowaniem samochodów elektrycznych, dzięki czemu łatwiej i taniej jest instalować punkty ładowania tam, gdzie są potrzebne. Wspiera to szersze cele dekarbonizacji i przynosi dodatkowe korzyści użytkownikom parkingów oraz całemu społeczeństwu.”
Stait dodaje, że zadaszenia fotowoltaiczne nad miejscami postojowymi zapewniają też osłonięte miejsca parkowania, co pomaga obniżyć temperaturę wewnątrz pojazdów latem.
Jego zdaniem staje się to „coraz ważniejsze”, biorąc pod uwagę coraz gorętsze europejskie lata. Kontynent ma już za sobą serię następujących po sobie fal upałów w tym roku.
Francja przoduje w parkingach solarnych
W 2022 roku Francja przyjęła przepisy, które nakazują, by wszystkie istniejące i nowe parkingi z co najmniej 80 miejscami były zadaszone panelami słonecznymi.
Właściciele parkingów mieszczących od 80 do 400 samochodów dostali pięć lat, do 2027 roku, na dostosowanie się do wymogów. Operatorzy parkingów z więcej niż 400 miejscami mieli na to tylko trzy lata, do 2025 roku. Co najmniej połowa powierzchni większych obiektów musi być pokryta panelami.
Rząd Francji szacuje, że te przepisy mogą dodać do krajowej sieci 11 gigawatów mocy – wystarczająco dużo, by zasilić ok. 12 mln gospodarstw domowych. Operatorom, którzy zignorują obowiązek, grożą kary sięgające 40 tys. euro rocznie.
W ubiegłym roku Francja złagodziła jednak ten obowiązek. Teraz parkingi na otwartej przestrzeni o powierzchni ponad 1 500 metrów kwadratowych mogą pokryć co najmniej połowę obszaru panelami słonecznymi, drzewami dającymi cień lub połączeniem obu rozwiązań.
Podobne zasady obowiązują w Słowenii, gdzie wszystkie przebudowywane i nowe parkingi o powierzchni powyżej 1 000 metrów kwadratowych muszą być wyposażone w instalacje fotowoltaiczne.
W Niemczech nowe parkingi w kilku regionach, m.in. w Badenii-Wirtemberdze, Nadrenii Północnej-Westfalii, Szlezwiku-Holsztynie, Nadrenii-Palatynacie i Dolnej Saksonii, podlegają obowiązkowi montażu paneli w zależności od liczby miejsc postojowych.
Wielka Brytania wycofuje się z planów
W ubiegłym roku brytyjski rząd rozpoczął konsultacje, aby sprawdzić, jak „wykorzystać niewykorzystany potencjał” instalacji solarnych na parkingach w całym kraju.
Wstępne rządowe szacunki wskazywały, że parking z 80 miejscami mógłby oszczędzić na rachunkach za energię ok. 28 tys. funtów (czyli około 32 tys. euro) rocznie, jeśli zainstaluje się zadaszenia fotowoltaiczne i wykorzysta całą produkowaną energię.
Firmy mogłyby też odzyskać koszty montażu paneli na parkingach, sprzedając wyprodukowaną energię z powrotem do sieci.
„W tej chwili słońce świeci na setki tysięcy miejsc parkingowych w całym kraju, które mogłyby zasilać nasze domy i firmy” – mówił w ubiegłym roku ówczesny minister energii Ed Miliband.
„Chcemy współpracować z biznesem i operatorami parkingów, aby zmienić nasze parkingi w zadaszenia solarne, które dzięki czystej, wytwarzanej w kraju energii pomogą obniżyć rachunki rodzin i przedsiębiorstw.”
Rząd wskazywał na kilka przykładów pokazujących, jaki efekt mogą przynieść takie przepisy, w tym na pierwszy w Wielkiej Brytanii parking „park and ride” z zadaszeniem fotowoltaicznym w Leeds.
Szacuje się, że system wytwarza 852 000 kWh rocznie i pozwala uniknąć emisji 471 ton dwutlenku węgla rocznie, co odpowiada wycofaniu z ruchu 203 samochodów.
Dzięki możliwości magazynowania nadwyżek energii ze słońca w ciągu dnia ten parking „park and ride” oferuje tańszą energię niż zakup prądu z sieci. Okres zwrotu inwestycji w punkty ładowania aut elektrycznych szacuje się na mniej niż 10 lat, przy założeniu średnio dwóch ładowań dziennie w pierwszym roku.
„Ogromnie zmarnowana szansa”
Po zakończeniu zbierania opinii – procesu służącego gromadzeniu danych, badań i ekspertyz potrzebnych do kształtowania nowych polityk i przepisów – Departament ds. Bezpieczeństwa Energetycznego i Zerowych Emisji Netto (DESZN) uznał jednak, że ta polityka „nie będzie na razie dalej rozwijana”.
Euronews Earth zapytał DESNZ, dlaczego zrezygnowano z planów mimo potencjalnych zysków.
„Po dokładnej analizie i ścisłych konsultacjach z branżą zdecydowaliśmy, że nie wprowadzimy obowiązku instalowania paneli słonecznych na nowych parkingach” – informuje rzecznik resortu.
DESZN podkreśla, że fotowoltaika pozostaje „kluczowym elementem” jego misji czystej energii. Dodaje, że nadal wspiera montaż paneli słonecznych na nowych budynkach, w tym na parkingach, w ramach programu Future Buildings Standard.
Stait określa tę decyzję jako „ogromnie zmarnowaną szansę” i tłumaczy Euronews Earth, że poleganie wyłącznie na mechanizmach rynkowych rzadko się sprawdza bez wsparcia politycznego.
„Dyskusje, które zwykle spowalniają rozwój energetyki słonecznej – dotyczące wpływu wizualnego, bioróżnorodności czy sposobu użytkowania gruntów (mimo że branża szczegółowo odnosi się do tych kwestii) – w dużej mierze znikają, gdy buduje się na istniejącej infrastrukturze, takiej jak parkingi” – mówi.
Według Staita francuski obowiązek pokrywania parkingów panelami dowodzi, że ten model jest „realny w dużej skali”, a „reszta Europy ma mocne powody, by pójść tą samą drogą”.