Prezydent Serbii i premier Albanii napisali wspólny artykuł gościnny dla niemieckiej gazety. Opowiadają się w nim za stopniowym procesem akcesji do Unii Europejskiej, ze zrzeczeniem się prawa weta.
We wspólnym artykule gościnnym we "Frankfurter Allgemeine Zeitung" (FAZ), prezydent Serbii Aleksandar Vučić i premier Albanii Edi Rama wzywają do przyspieszonej, stopniowej integracji przygotowanych krajów kandydujących z Bałkanów Zachodnich - w szczególności Serbii i Albanii - z Unią Europejską.
REKLAMA
REKLAMA
Nie wzywają do tego w formie pełnej, natychmiastowej akcesji. Chodzi raczej o coś w rodzaju "światła akcesyjnego" - z funkcjonalną częściową integracją jako krokiem pośrednim w celu przywrócenia rozszerzenia wspólnoty na właściwe tory i uczynienia regionu bardziej stabilnym. Pomysł ten określany jest jako "realistyczna ścieżka do Unii Europejskiej".
W zamian za stopniową integrację z rynkiem wewnętrznym Unii Europejskiej i strefą Schengen, kraje kandydujące zrzekłyby się prawa weta. W zamian zrezygnowano by również z dodatkowych unijnych komisarzy.
W klasycznym, pełnym przystąpieniu do wspólnoty, członek normalnie miałby wszystkie prawa i obowiązki (w tym prawo weta w Radzie, komisarza Unii Europejskiej, miejsca w Parlamencie).
Proces przystąpienia Serbii i innych krajów Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej od lat tkwi w martwym punkcie, ponieważ kraje kandydujące poczyniły niewielkie postępy w zakresie praworządności, walki z korupcją, wolności mediów i reform sądownictwa, a niektórzy kandydaci nawet się cofnęli. Od 2022 roku proces ten niemal nie ruszył z miejsca.
"Bałkany Zachodnie są nową linią frontu dla inwestycji"
"W naszej części Europy, na Bałkanach Zachodnich - regionie geograficznie otoczonym przez Unię Europejską i historycznie związanym z losami Europy - perspektywa członkostwa pozostaje najsilniejszym motorem reform, inwestycji i pojednania" - napisali dwaj prezydenci Serbii i Albanii.
Zwracając się do Unii Europejskiej, apelują: "Najwyższy czas, aby Unia Europejska uznała, że Bałkany Zachodnie stanowią nową linię frontu dla inwestycji w siłę Unii Europejskiej". Kraje kandydujące będą teraz wspólnie poszukiwać "realistycznej drogi" do pełnego członkostwa.
Przyspieszona integracja przygotowanych krajów kandydujących z jednolitym rynkiem i strefą Schengen mogłaby "wzmocnić pozycję gospodarczą i polityczną Unii Europejskiej", kontynuuje artykuł, "bez obciążania struktury decyzyjnej Unii Europejskiej".
We wniosku do wspólnoty wyraźnie stwierdzono: "Nie oznaczałoby to prawa weta, dodatkowych komisarzy, członków Parlamentu Europejskiego ani zmian w strukturach głosowania".
Prezydent Serbii Aleksandar Vučić i prezydent Albanii Edi Rama byli przekonani, że złagodzi to wiele obaw państw członkowskich.
Serbia i Albania już w listopadzie broniły swojej gotowości do reform
W listopadzie 2025 roku Euronews powitał na szczycie szefów państw i rządów Albanii, Mołdawii, Czarnogóry, Macedonii Północnej, Serbii i Ukrainy, a także przewodniczącego Rady Europejskiej i unijnego komisarza ds. rozszerzenia.
Odbył się on w tym samym czasie, co publikacja rocznego raportu rozszerzeniowego z Brukseli. W swoim rocznym raporcie Komisja podkreśla brak poparcia Belgradu dla sankcji Unii Europejskiej wobec Moskwy.
Podczas szczytu prezydent Serbii Aleksandar Vučić bronił pragnienia reform w swoim kraju. Argumentował, że sankcje były nieskuteczne i szkodliwe dla ludności. "Nie będę się usprawiedliwiał, że z kimkolwiek rozmawiałem" - powiedział Vučić w wywiadzie dla Euronews, odnosząc się do swoich relacji z Władimirem Putinem.
Vučić uniknął pytania o protesty w swoim kraju i podkreślił dobre wyniki gospodarcze. Według niego, dług publiczny Serbii spadł.
Serbia (6,6 mln mieszkańców) była o krok od przystąpienia do Unii Europejskiej od 2009 roku, kiedy to złożyła wniosek o członkostwo, ale od tego czasu negocjacje były trudne. Oprócz wolności mediów, reformy prawa wyborczego i pola manewru społeczeństwa obywatelskiego, polityka zagraniczna Belgradu również przysparza Europejczykom bólu głowy.
Albania podkreśliła również na szczycie Euronews, że chce stać się pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej najpóźniej do 2030 roku. "Rok 2030 nie jest wymarzoną datą, ale terminem opartym na prostej kalkulacji" - powiedział w swoim przemówieniu. Oczekuje również, że negocjacje zostaną zakończone w ciągu najbliższych dwóch lat.
Wraz z Czarnogórą Albania jest uważana za jednego z najbardziej obiecujących kandydatów w procesie akcesyjnym do Unii Europejskiej. Jednym z największych wyzwań Albanii na drodze do członkostwa we wspólnocie jest walka z korupcją.
"Akceptujemy wsparcie, partnerstwo i pomoc, ale nie bierzemy od nikogo lekcji w walce z korupcją" - powiedział Rama podczas listopadowego wydarzenia. Od czasu ubiegania się o członkostwo w Unii Europejskiej, Albania wprowadziła instrumenty do walki z korupcją, takie jak ustanowienie "organu antykorupcyjnego SPAK".