Turcja i Katar zacieśniają współpracę obronną, a ich nowy pakt wpisuje się w szerszą przebudowę układu sił na Bliskim Wschodzie. W regionie powstają nowe sojusze, które mogą zmienić sposób, w jaki państwa Zatoki przygotowują się na kolejne kryzysy.
Turcja i Katar podpisały w piątek przełomową umowę o wzajemnej obronie, wzmacniając tym samym strategiczne partnerstwo obu państw w dziedzinie bezpieczeństwa i wzajemnego odstraszania. Porozumienie zawarto w obliczu szybko zmieniającej się sytuacji bezpieczeństwa w regionie Zatoki Perskiej i na Bliskim Wschodzie.
Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan oraz emir Kataru szejk Tamim ibn Hamad Al Sani spotkali się w piątek w Stambule. Obaj przywódcy wspólnie przewodniczyli posiedzeniu Najwyższej Komisji Strategicznej Turcji i Kataru, podczas którego sfinalizowano szereg dwustronnych porozumień.
Jednym z najważniejszych ustaleń było przyjęcie umowy o wzajemnej obronie, której celem jest „wzmocnienie wspólnej obrony i osiągnięcie bezpieczeństwa oraz stabilności w regionie, a także wypracowanie jednolitego stanowiska wobec wszelkiego zewnętrznego zbrojnego ataku wymierzonego w jedną ze stron lub w obie strony” – poinformowano we wspólnym komunikacie.
„Obie strony zgodziły się prowadzić konsultacje w sprawie zagrożeń dla ich bezpieczeństwa oraz zacieśniać współpracę poprzez wspólne ćwiczenia wojskowe, działania w dziedzinie przemysłu obronnego i wymianę doświadczeń szkoleniowych personelu” – napisano w oświadczeniu.
Ankara i Doha podkreśliły, że porozumienie odzwierciedla ich wspólną wizję bardziej bezpiecznego i stabilnego ładu regionalnego. Kancelaria prezydenta Erdoğana zaznaczyła z kolei, że umowa „doda nowy wymiar braterskim więziom między obu krajami”.
„Prezydent Erdoğan stwierdził, że będziemy nadal wspólnie działać, aby zapobiec ponownemu wybuchowi wojny w regionie Zatoki, stworzyć warunki do dialogu i doprowadzić do pokoju” – poinformowała kancelaria prezydenta Turcji w serwisie X. Podkreślono również, że zawarte porozumienie przyczyni się do rozszerzenia współpracy obu państw w sektorze przemysłu obronnego.
Erdoğan zaznaczył, że Turcja i Katar zamierzają kontynuować współpracę „aby zapobiec kolejnemu wybuchowi wojny w regionie Zatoki oraz wspierać dialog i pokój”.
Podczas spotkania przywódcy omówili również izraelskie ataki na Strefę Gazy i sytuację humanitarną na terytoriach palestyńskich, działania na rzecz normalizacji sytuacji w Syrii oraz najnowsze wydarzenia w Libii – przekazano w oświadczeniu.
Turcja i Katar podpisały ponadto szereg porozumień dotyczących handlu i współpracy energetycznej, a także dyplomacji, edukacji i kultury.
Nowy układ regionalnych sojuszy obronnych nabiera kształtu
Nowe partnerstwo powstaje w czasie szybkich zmian w regionalnych układach obronnych, przyspieszonych przez wojnę z Iranem. Turcja, Katar, Arabia Saudyjska, Pakistan i Indonezja w ciągu zaledwie kilku miesięcy zaczęły tworzyć nową mapę sojuszy obronnych na Bliskim Wschodzie i w regionie Zatoki.
Państwa Zatoki wyraźnie podkreślają, że amerykański parasol bezpieczeństwa pozostaje filarem ich architektury obronnej. Jednocześnie, w obliczu sygnałów płynących z Waszyngtonu dotyczących szerszej zmiany priorytetów i globalnego układu sił, kraje regionu zaczynają poszerzać własne strategie bezpieczeństwa. Dzieje się to w warunkach utrzymującej się sytuacji określanej jako „ani wojna, ani pokój”.
W sierpniu Turcja, Pakistan i Arabia Saudyjska podpisały regionalny pakt obronny „Mecca Joint Defence Agreement”, zobowiązujący trzy państwa do wzajemnej pomocy w przypadku ataku na którekolwiek z nich.
Porozumienie, ratyfikowane w ubiegłym tygodniu przez turecki parlament, łączy należącą do NATO Turcję, dysponującą drugą co do wielkości armią w Sojuszu, z Pakistanem – jedynym państwem muzułmańskim posiadającym broń jądrową – oraz Arabią Saudyjską, będącą jednym z głównych mocarstw regionu Zatoki.
Ankara podkreśla, że porozumienie nie jest wymierzone przeciwko żadnemu państwu i pozostaje otwarte na przystąpienie kolejnych krajów, w tym Egiptu.
Również w sierpniu Pakistan i Kuwejt podpisały porozumienie o współpracy w dziedzinie obronności i wojskowości.
Z kolei w październiku Katar, Turcja, Pakistan i Indonezja zawarły wielostronne memorandum „Badr”, dotyczące współpracy w sektorze przemysłu obronnego.