W niektórych krajach Europy ludzie pracują tygodniowo o prawie osiem godzin dłużej niż w innych – wynika z danych Eurostatu. Eksperci wskazują na układy zbiorowe, pracę w niepełnym wymiarze i strukturę gospodarki jako główne przyczyny tej różnicy.
Nowe dane Eurostatu pokazują duże różnice w liczbie przepracowanych godzin w Europie.
REKLAMA
REKLAMA
Mieszkańcy UE pracują średnio 35,9 godziny tygodniowo – wynika z najnowszych danych urzędu statystycznego wspólnoty dotyczących faktycznego czasu pracy. Chodzi o główne miejsce zatrudnienia osób w wieku 20–64 lat, zarówno na pełen etat, jak i w niepełnym wymiarze.
Statystyki ujawniają też duże różnice między państwami, co rodzi pytania, dlaczego część Europejczyków spędza w pracy znacznie więcej czasu niż inni.
Kraje bałkańskie z najdłuższym tygodniem pracy
W UE faktyczny tygodniowy czas pracy waha się od 31,9 godziny w Niderlandach do 39,6 godziny w Grecji. Po uwzględnieniu państw kandydujących i członków EFTA najwyższy wynik notuje Turcja – 42,4 godziny tygodniowo. Niewiele mniej pracuje się w dwóch innych krajach kandydujących: w Bośni i Hercegowinie (40,9 godziny) oraz w Serbii (40,6 godziny).
To jedyne kraje, w których przeciętny tydzień pracy przekracza 40 godzin, czyli więcej niż osiem godzin dziennie przy pięciodniowym systemie pracy.
Dalej są Grecja (39,6 godziny), Macedonia Północna (39,5 godziny) i Bułgaria (38,7 godziny). Na czele zestawienia najdłuższych tygodni pracy dominują kraje bałkańskie, przy czym Grecja i Turcja są często zaliczane do szerzej rozumianego regionu Bałkanów.
„W żadnym kraju pracownicy nie »wybierają« liczby godzin pracy. Pracują określoną, »normalną« liczbę godzin, na którą wpływ mają pracodawcy. Niższa wydajność może częściowo tłumaczyć dłuższy czas pracy w wymienionych państwach, podobnie jak słabsza pozycja pracowników” – powiedział Euronews Business profesor David Spencer z Uniwersytetu w Leeds.
Jorge Cabrita, główny menedżer ds. badań w Eurofound, dodał, że różnice w systemach ustalania czasu pracy mogą także tłumaczyć, dlaczego w niektórych krajach pracuje się dłużej niż w innych.
Niderlandy z najkrótszym tygodniem pracy
Niderlandy wyróżniają się jako kraj o najkrótszym przeciętnym tygodniu pracy w Europie – mieszkańcy przepracowują tam zaledwie 31,9 godziny tygodniowo.
Cabrita zwrócił uwagę, że pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze stanowią prawie 43% wszystkich pracujących w Niderlandach. To znacznie wyższy udział niż w jakimkolwiek innym państwie UE. Kraj ten ma też jeden z najkrótszych przeciętnych tygodni pracy wynikających z układów zbiorowych w całej Unii.
„Niderlandy przeszły na bardziej rozpowszechnioną pracę w niepełnym wymiarze, co obniżyło średni tydzień pracy. Tydzień pracy osób zatrudnionych na pełen etat nadal jednak zbliża się do 40 godzin” – powiedział Spencer w rozmowie z Euronews Business.
Następne w zestawieniu są Niemcy, Norwegia i Dania z wynikiem 33,9 godziny. Oznacza to, że mieszkańcy Niderlandów pracują średnio o około dwie godziny tygodniowo mniej niż w tych krajach.
Przeciętny czas pracy jest też krótszy niż 35 godzin tygodniowo w Austrii (34,0), Belgii (34,3) i Finlandii (34,7). W tych siedmiu państwach przeciętny dzień pracy przy pięciodniowym tygodniu nie przekracza siedmiu godzin.
Niemcy pracują krócej niż Francja, Włochy i Hiszpania
Niemcy notują najkrótszy tydzień pracy spośród czterech największych gospodarek UE – 33,9 godziny. Pracownicy w Niemczech przepracowują o 1,7 godziny tygodniowo mniej niż we Francji (35,6 godziny).
Hiszpania (36,3 godziny) ma najdłuższy tydzień pracy wśród czterech największych gospodarek Unii, a Włochy (36,1 godziny) również znajdują się powyżej unijnej średniej 35,9 godziny. Różnica między Niemcami a tymi krajami przekracza dwie godziny tygodniowo.
„Krótszy czas pracy w Niemczech częściowo odzwierciedla siłę związków zawodowych i pozytywny wpływ układów zbiorowych” – podkreślił Spencer.
W innych państwach przeciętny tygodniowy czas pracy wynosi 38,7 godziny w Polsce, 38,2 godziny w Rumunii, 37,5 godziny w Czechach, 37,4 godziny na Węgrzech, 35,9 godziny w Szwajcarii, 35,4 godziny w Szwecji i 35,1 godziny w Irlandii.
Dlaczego czas pracy tak się różni?
Na ogół kraje Europy Północnej i Zachodniej mają krótsze tygodnie pracy niż państwa Europy Środkowej i Wschodniej.
Cabrita wskazał na systemy regulowania czasu pracy, strukturę zatrudnienia oraz szerszą strukturę gospodarki jako główne czynniki różnic między państwami.
Rola związków zawodowych i układów zbiorowych
Według Cabrrity kraje, w których związki zawodowe i układy zbiorowe mają większy wpływ na ustalanie limitów czasu pracy, zazwyczaj notują krótszy faktyczny czas pracy.
Dodał, że silniejsze rokowania zbiorowe wiążą się także z mniejszą liczbą nadgodzin i lepszym przestrzeganiem przepisów prawa pracy.
Wpływ pracy w niepełnym wymiarze i samozatrudnienia
Duże znaczenie ma struktura zatrudnienia – w tym rozkład pracowników między zawodami, sektorami, formami zatrudnienia i rodzajami umów.
Cabrita zauważył, że im większy udział pracy w niepełnym wymiarze, tym krótszy przeciętny tygodniowy czas pracy.
Osoby samozatrudnione, które z reguły mają większą swobodę w planowaniu grafiku, zwykle pracują dłużej niż pracownicy etatowi, zwłaszcza jeśli zatrudniają innych.
Znaczenie ma też struktura gospodarki. Udział poszczególnych sektorów w PKB wpływa na przeciętne godziny pracy, bo w niektórych branżach standardowo pracuje się dłużej niż w innych.
Duże różnice między sektorami gospodarki
Najdłuższy tydzień pracy w UE notują wykwalifikowani pracownicy rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa – to średnio 42 godziny tygodniowo. Za nimi są kierownicy (40,6 godziny) oraz żołnierze i inne osoby zatrudnione w siłach zbrojnych (39,4 godziny).
Na drugim biegunie są pracownicy wykonujący proste prace, z najkrótszym przeciętnym tygodniem pracy – 31,8 godziny. Następni są pracownicy obsługi biurowej (34,0 godziny) oraz pracownicy usług i sprzedawcy (34,5 godziny).