Węgry formalnie poinformowały Brukselę, że spełniły wymogi praworządności, co może odblokować 4,2 mld euro i przywrócić udział badaczy oraz studentów w programach UE.
Rząd Węgier oficjalnie poinformował Komisję Europejską o reformach przyjętych w odpowiedzi na zastrzeżenia UE dotyczące praworządności. Ten krok może odblokować 4,2 mld euro z funduszy spójności i przywrócić dostęp do programów UE.
REKLAMA
REKLAMA
„Komisja Europejska otrzymała pisemne zgłoszenie Węgier w ramach rozporządzenia o warunkowości związanej z praworządnością. Zawiadomienie przedstawia środki mające naprawić sytuację, która doprowadziła do przyjęcia środków ochronnych” – napisał w środę na platformie X komisarz UE ds. budżetu, zwalczania nadużyć finansowych i administracji publicznej, Piotr Serafin.
Zawiadomienie następuje po porozumieniu zawartym w maju między premierem Węgier Péterem Magyarem a przewodniczącą Komisji Ursulą von der Leyen, które objęło środki finansowe zablokowane z powodu zarzutów korupcyjnych i naruszeń praworządności.
Pod koniec 2022 roku Rada UE formalnie zawiesiła 6,3 mld euro z funduszy spójności dla Węgier w ramach mechanizmu warunkowości, wskazując na braki w krajowym systemie antykorupcyjnym, konflikty interesów oraz systemowe nieprawidłowości w zamówieniach publicznych.
Od tego czasu pierwotna kwota zmalała z powodu wygasłych środków, co oznacza, że Budapeszt może teraz odzyskać 4,2 mld euro w ramach szerszej normalizacji relacji z Brukselą, zapoczątkowanej po tym, jak Magyar w kwietniu odsunął Viktora Orbána od władzy.
Rozwiązanie sporu ma znaczenie większe niż samo odblokowanie tej kwoty. Mechanizm warunkowości wstrzymał także finansowanie węgierskich funduszy powierniczych działających w interesie publicznym i powiązanych z nimi podmiotów – to konstrukcja prawna, której rząd używa do przejmowania kontroli nad instytucjami publicznymi, takimi jak uniwersytety.
W efekcie studenci i naukowcy z Węgier stracili dostęp do unijnych programów, m.in. wymiany Erasmus+ i grantów badawczych Horizon Europe.
W ostatnich tygodniach Komisja i rząd Węgier ściśle współpracowały, dlatego Bruksela nie spodziewa się niespodzianek przy ocenie, czy przyjęte reformy w wystarczającym stopniu odpowiadają na jej zastrzeżenia – dowiedział się Euronews.
Węgry wciąż mogą ubiegać się o 10 mld euro z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, unijnego narzędzia stymulacyjnego po pandemii. Wniosek o wypłatę ma zostać złożony jeszcze w tym miesiącu.
Nieco ponad 2 mld euro z funduszy spójności pozostaje zablokowane z powodu obaw dotyczących systemu azylowego, przepisów o ochronie dzieci oraz wolności akademickiej.
Komisja ma teraz miesiąc na zakończenie oceny. Następnie przekaże sprawę Radzie wraz z projektem decyzji, ponieważ tylko państwa członkowskie mogą zakończyć stosowanie mechanizmu warunkowości.
„Teraz uważnie przeanalizujemy to zawiadomienie” – dodał Serafin.