Litewska Straż Graniczna (VSAT) poinformowała o wykryciu podziemnych tuneli budowanych od strony Białorusi w kierunku granicy z Litwą. Według służb wszystkie odkryte przejścia miały służyć do organizowania nielegalnego przerzutu migrantów na terytorium Unii Europejskiej.
Nietypowe odkrycie miało miejsce w ubiegłym tygodniu w rejonie orańskim (Varėna) na południowym wschodzie Litwy. Funkcjonariusze Litewskiej Straży Granicznej (VSAT) rozpoczęli działania po zarejestrowaniu nietypowych drgań gruntu w pobliżu granicy, które wskazywały na prowadzenie prac ziemnych od strony białoruskiej. Do akcji włączyli się również polscy funkcjonariusze, którzy dostarczyli specjalistyczny sprzęt służący do wykrywania podziemnych przejść. Po wykonaniu odwiertu podejrzenia potwierdziły się – pod ziemią znajdował się wydrążony tunel.
REKLAMA
REKLAMA
Jak poinformowała VSAT, tunel znajdował się około 1,5 metra pod powierzchnią ziemi i miał średnicę około jednego metra. W chwili odkrycia nie posiadał jeszcze wyjścia po stronie litewskiej, dlatego nie mógł zostać wykorzystany do przekroczenia granicy. Według doniesień cytowanych przez media wykonawcy zdążyli wydrążyć około pięciu metrów podziemnego korytarza.
Po ujawnieniu pierwszego niedokończonego tunelu, funkcjonariusze przeprowadzili kolejne kontrole terenów przygranicznych. W niedzielę wieczorem, w trakcie kontroli niedaleko wsi Pertakas (rejon łozdziejski) natrafiono na następne miejsce, w którym prowadzono prace podziemne od strony białoruskiej.
Na litewskim brzegu strumienia, w odległości około 9,5 metra od fizycznej bariery granicznej, funkcjonariusze VSAT ujawnili nieukończony tunel o długości około 11 metrów. Według wstępnych ustaleń miał on prowadzić pod drogą patrolową i umożliwiać przedostanie się w głąb terytorium Litwy. W pobliżu wejścia do tunelu znajdowały się drewniane bale, najprawdopodobniej przeznaczone do zabezpieczenia konstrukcji, a także hałda wydobytego piasku. Wewnątrz odkryto również wiadra.
W analizowanym miejscu granicę pomiędzy Białorusią a Litwą wyznacza niewielki, bezimienny strumień. Ze względu na niestabilne podłoże właściwa bariera graniczna, składająca się z metalowego ogrodzenia oraz zasieków typu concertina, została jednak zlokalizowana w pewnym oddaleniu od linii granicy, po stronie litewskiej.
Po zauważeniu zbliżających się funkcjonariuszy straży granicznej około dwudziestu cudzoziemców wycofało się w głąb terytorium Białorusi.
Tunele nie były jeszcze gotowe
Żaden z tuneli nie został ukończony ani nie posiadał wyjścia po stronie litewskiej.
Po zakończeniu czynności procesowych litewskie służby zasypały tunele i wszczęły postępowanie przygotowawcze w sprawie nielegalnej budowy podziemnego przejścia przez granicę państwową. Za tego rodzaju przestępstwo litewskie prawo przewiduje karę grzywny, aresztu lub do dwóch lat pozbawienia wolności.
Według VSAT budowa tuneli była elementem przygotowań do organizowania nielegalnego przekraczania granicy przez migrantów. Litewskie służby podkreślają, że podobne rozwiązania były już wcześniej wykorzystywane zarówno na granicy Litwy, jak i Polski do przemytu ludzi oraz towarów.
Presja migracyjna zmienia swój kierunek
Liczba nielegalnych prób przekroczenia granicy polsko-białoruskiej wyraźnie spada. Natomiast coraz więcej prób przedostania się do Unii Europejskiej odnotowuje się na granicy białorusko-litewskiej.
Dane Straży Granicznej oraz Frontexu wskazują, że po rekordowym wzroście w 2024 roku sytuacja na wschodniej granicy Polski uległa poprawie.
Najważniejszym czynnikiem jest rozbudowa systemu zabezpieczeń. Polska zakończyła budowę stalowej zapory oraz konsekwentnie rozwija elektroniczny system monitoringu obejmujący kamery, czujniki i systemy wykrywania ruchu. Dzięki temu skuteczność wykrywania prób nielegalnego przekroczenia granicy znacząco wzrosła.
Istotną rolę odegrało także zwiększenie liczby funkcjonariuszy Straży Granicznej i żołnierzy Wojska Polskiego oraz utworzenie strefy buforowej w najbardziej narażonych odcinkach granicy.
Od 2021 roku Litwa, podobnie jak Polska i Łotwa, zmaga się z nasilonymi próbami nielegalnego przekraczania granicy z Białorusi. Władze tych państw oraz instytucje Unii Europejskiej wielokrotnie oskarżały reżim Aleksandra Łukaszenki o wykorzystywanie migracji jako narzędzia presji politycznej wobec UE.
Litewskie służby zapowiadają dalsze kontrole terenów przygranicznych oraz zacieśnienie współpracy z Polską i pozostałymi państwami regionu. Śledztwo dotyczące budowy tunelu trwa i ma ustalić osoby odpowiedzialne za przygotowanie podziemnego przejścia oraz ewentualne powiązania z siatkami zajmującymi się przemytem migrantów.