Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w Siedlcach rozbili zorganizowaną grupę przestępczą, która przez ostatnie miesiące przemycała na wielką skale papierosy z Białorusi do Polski, wykorzystując nietypową metodę – balony meteorologiczne.
W sprawie zatrzymano pięciu mężczyzn, w tym obywateli Ukrainy, Białorusi i Polski, którym przedstawiono zarzuty w związku z działalnością grupy, naruszeniem przepisów ruchu lotniczego oraz prawem dotyczącym przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę. Podejrzanym grozi od 9 miesięcy do 12 lat więzienia. Wszyscy zostali aresztowani na 3 miesiące.
Milionowe straty Skarbu Państwa
Według ustaleń śledczych od września 2025 roku do lutego 2026 roku balonami meteorologicznymi zostało przemyconych co najmniej 48 000 paczek papierosów różnych marek o łącznej wartości blisko 1 mln zł, a uszczuplenie należności Skarbu Państwa oszacowano na ponad 2 mln zł. Operacja grupy obejmowała montowanie ładunków z paczkami w balonach wyposażonych w urządzenia GPS, które po dotarciu na terytorium Polski umożliwiały lokalizację ładunku i jego odbiór przez przemytników.
Podczas przeszukań w Siedlcach i okolicach Straż Graniczna ujawniła kontrabandę oraz sprzęt do pozycjonowania GPS, wykorzystywany w przemycie.
Narastające incydenty z balonami z Białorusi
To nie pierwszy raz, kiedy tego typu metoda została wykorzystywana przez grupy przestępcze w regionie. W ostatnich miesiącach polskie służby wielokrotnie informowały o balonach meteorologicznych z ładunkiem papierosów z Białorusi, które naruszały polską przestrzeń powietrzną lub lądowały na terytorium Polski. Wprowadzenie zabezpieczeń na granicy polsko-białoruskiej, takich jak bariery fizyczne i systemy elektroniczne, sprawiło, że przemytnicy nieustannie poszukują nowych metod nielegalnego przewozu wyrobów tytoniowych
W styczniu i lutym 2026 roku obiekty tego typu były rejestrowane przez polskie systemy radarowe nawet przez kilka nocy z rzędu, co powodowało tymczasowe ograniczenia w ruchu lotniczym w rejonie województwa Podlaskiego. Armia i Straż Graniczna odnotowały zwiększoną dynamikę takich incydentów w porównaniu z początkiem 2025 roku, co może wskazywać na adaptację przemytników i nowe praktyki w ich działaniach.
W styczniu 2026 roku Podlaski Oddział Straży Granicznej zabezpieczył około 1,75 mln sztuk papierosów bez polskich znaków akcyzy, których wartość oszacowano na blisko 1,78 mln zł – również miały być przemycane balonami z Białorusi. Dwóch Białorusinów zatrzymanych w tej sprawie usłyszało zarzuty i zostało aresztowanych na trzy miesiące.
W 2025 roku funkcjonariusze z Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej zatrzymali 29 osóby, które trudniły się przemytem papierosów za pomocą balonów meteorologicznych. Ujawnili przemycone w ten sposób papierosy na kwotę 3,4 mln zł.
Granica w obliczu hybrydowych zagrożeń
Problem balonów z kontrabandą nie ogranicza się wyłącznie do polsko-białoruskiej granicy. Sąsiednia Litwa informowała w końcu 2025 roku o licznych przypadkach meteorologicznych balonów z papierosami wpływających z Białorusi do jej przestrzeni powietrznej, co doprowadziło do aresztowań i śledztw w związku z transgranicznym przemytem. Z podobnymi problemami mierzy się również Łotwa.
Incydenty te pojawiają się na tle napięć w regionie związanych z działaniami hybrydowymi Białorusi wobec państw UE i NATO. Polska wielokrotnie wzywała białoruskich dyplomatów do MSZ w celu udzielenia wyjaśnień. Podkreślano, że działalność tego typu nie może być ignorowana, ponieważ narusza prawo i suwerenność państw sąsiadujących.
Balony używane do przemytu papierosów mogą stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi lub mienia. Mogą być wypełnione wodorem, który w połączeniu z powietrzem tworzy wybuchową mieszankę. W sytuacji zauważenia takiego balonu meteorologicznego należy niezwłocznie powiadomić odpowiednie służby.