Wraz ze wzrostem temperatury wody w Morzu Północnym i Bałtyku rośnie ryzyko bolesnego spotkania z rybą z gatunku ostrosz drakon. Ukrywająca się w piasku ryba należy do najbardziej jadowitych morskich stworzeń Europy, a nawet do najbardziej jadowitych zwierząt tej części świata.
Na początku sezonu kąpielowego eksperci ostrzegają przed ostroszem – jedną z najbardziej jadowitych ryb w Europie. Ten niepozorny mieszkaniec morza najchętniej przebywa w płytkiej wodzie i zagrzebuje się w piasku lub mule. Kto niechcący na niego nastąpi, może poważnie poranić się o jego jadowite kolce.
REKLAMA
REKLAMA
Ostrosz drakon. Kto na niego nastąpi, od razu czuje ból
Na niemieckich wybrzeżach co roku dochodzi do 30–40 przypadków użądlenia przez ostrosza. Ukłucie kolcem jadowym ryby zwykle od razu wywołuje silny ból, często mocniejszy niż po użądleniu pszczoły czy osy. Pojawiają się też obrzęk, zaczerwienienie i silne bóle stawów. W rzadkich przypadkach jad może wywołać ciężką reakcję alergiczną, a nawet wstrząs zagrażający życiu.
Ostrosze pospolite żyje m.in. w Morzu Północnym, zachodniej części Morza Bałtyckiego, a także w Morzu Śródziemnym i we wschodnim Atlantyku. Z Morza Wattów niemal zniknęły, ale latem regularnie pojawiają się u wybrzeży Morza Północnego i Bałtyku. Szczególnie w okresie tarła ryby trzymają się płytkich akwenów, gdzie dochodzi do większości wypadków z udziałem człowieka. Ponieważ ostrosze preferują zachodnią część Bałtyku, w Polsce można się na nie natknąć sporadycznie.
Niebezpieczne są jadowite kolce pierwszej płetwy grzbietowej oraz kolec na pokrywie skrzelowej. Wydzielany jad zawiera m.in. białko drakotoksynę oraz neuroprzekaźnik serotoninę. Uwalnia się, gdy kolce przebijają skórę, i oprócz silnych dolegliwości miejscowych może wywołać objawy takie jak nudności, gorączka, problemy z oddychaniem, zaburzenia krążenia czy arytmia serca.
Co zrobić po ukłuciu przez ostrosza?
Po ukłuciu przez ostrosza należy jak najszybciej usunąć kolec i zdezynfekować ranę. Specjaliści zalecają potem ogrzanie miejsca ukłucia temperaturą powyżej 50 stopni, np. gorącą wodą lub strumieniem z suszarki. Wysoka temperatura może zniszczyć białkowe składniki jadu. Następnie miejsce to trzeba schłodzić i zgłosić się do lekarza. Przy okazji sprawdza się, czy szczepienie przeciw tężcowi jest aktualne.
Aby zmniejszyć ryzyko ukłucia, eksperci radzą plażowiczom nosić buty do wody, zwłaszcza podczas brodzenia w płytkich wodach przybrzeżnych. Wędkarze powinni przy obchodzeniu się ze złowionymi rybami zakładać rękawice ochronne. Nurkowie i snorkelerzy także powinni trzymać się z dala od dna, bo ostrosze często całkowicie zagrzebują się w piasku i są niemal niewidoczne.
Ostrosz dorasta do 53 cm długości. Ma niebieskawo-żółte ubarwienie, charakterystycznie wyłupiaste oczy i zwykle trzyma jadowitą płetwę grzbietową płasko przy ciele. Dopiero w obliczu zagrożenia unosi kolce.
Ostrosze i inne jadowite ryby
Kto wybiera się na urlop nad Morze Czerwone, do Oceanu Indyjskiego czy nad Pacyfik, powinien uważać na kolejną niebezpieczną rybę. Ryba kamienna uchodzi za najbardziej jadowitą rybę na świecie. Jej ukłucie może być dla człowieka śmiertelne.
Spokrewniona z nią jest skrzydlica ognista. Jej jad u osób z chorobami serca może doprowadzić do zgonu. Powoduje drżenia mięśni i długotrwały ból.
Na dużą czerwoną skorpenę można natknąć się nie tylko podczas letnich kąpieli w Morzu Śródziemnym czy Atlantyku. Trafia też do prawdziwej marsylskiej bouillabaisse, tradycyjnej zupy rybnej. Po ukłuciu jej kolcami trzeba liczyć się z bólem, ale także z zaburzeniami krążenia. Przed podaniem do jedzenia jadowite promienie kolców na grzbiecie i przy odbycie są starannie odcinane.
Ryby rozdymkowate są również jadowite. W razie zagrożenia nadymają się w kulę, by odstraszyć drapieżniki. Szczególnie niebezpieczne stają się jednak jako przysmak: jeśli japońskie danie „fugu” nie zostanie przygotowane przez fachowca, zawarta w nim neurotoksyna może doprowadzić do porażenia oddechu lub zatrzymania akcji serca i skończyć się śmiercią.
Kto chce się przed tymi rybami zabezpieczyć, powinien wchodząc do morza zakładać buty do wody. W restauracjach warto wcześniej zapytać, czy danie z ryby zostało przygotowane przez odpowiednio przeszkolonego kucharza. Dzięki temu urlop – przynajmniej jeśli chodzi o ukłucia i zatrucia – może minąć bez bólu.