Podsumowujemy opinie pięciu faworytów na następców papieża Franciszka w najbardziej kontrowersyjnych kwestiach dla Kościoła w 2025 roku: LGTBQ+, zmiany klimatyczne, celibat, rozwody i stosowanie środków antykoncepcyjnych.
Przed omówieniem sześciu najbardziej kontrowersyjnych i spornych kwestii stojących przed Kościołem w 2025 r., musimy poznać faworytów na następców papieża Franciszka.
W "Euronews" dokonaliśmy wyboru pięciu kardynałów, w których jest zarówno reprezentacja konserwatywna, jak i bardziej postępowa, a także różnorodność pod względem regionów pochodzenia kardynałów.
Są to kardynałowie Pietro Parolin, Luis Antonio Tagle, Fridolin Ambongo Besungu, Matteo Zuppi, Péter Erdő
6 kluczowych kwestii dla Kościoła w 2025 roku
Kardynałowie z całego świata w środę zgromadzą się w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie, aby wybrać kolejnego papieża w procesie sub rosa znanym jako konklawe. Ktokolwiek zostanie wybrany na kolejnego biskupa Rzymu i nowego papieża, stanie przed wieloma wyzwaniami.
Należą do nich: czy kontynuować działalność na rzecz środowisk LGBTQ+ rozpoczętą przez zmarłego papieża Franciszka i czy pozwolić kobietom zostać księżmi i diakonami.
Papież Franciszek uczynił przyjmowanie katolików LGBTQ+ znakiem rozpoznawczym swojego pontyfikatu. W 2013 roku powiedział: „Kim jestem, aby osądzać?”, gdy zapytano go o rzekomo homoseksualnego księdza.
Wyróżnił się także na tle swoich poprzedników, mówiąc, że „bycie homoseksualistą nie jest przestępstwem”.
Papież Franciszek otwarcie mówił również o takich kwestiach, jak zmiana klimatu, etyka nowych technologii i prawa imigrantów.
Nie jest jasne, czy konklawe wyłoni lidera podzielającego bardziej postępowe stanowisko papieża Franciszka, czy konserwatystę, który poprowadzi Kościół w nowym kierunku.
Jakie stanowisko zajmują czołowi kandydaci na to stanowisko w kluczowych kwestiach?
Kardynał Pietro Parolin
Siedemdziesięcioletni Parolin był sekretarzem stanu za papieża Franciszka i jest szanowanym weteranem Watykanu. Jednak pomimo dobrej znajomości działań dyplomatycznych Stolicy Apostolskiej, ma niewielkie doświadczenie duszpasterskie i jest postrzegany jako nieco bardziej konserwatywny niż jego były szef.
Jego osiągnięcia w kwestiach LGBTQ+ pozostają konserwatywne. W 2019 roku nie odnowił potępienia przez Watykan kryminalizacji związków osób tej samej płci i ostro wypowiadał się o ideologii gender, nazywając ją „kolonizacją ideologiczną” i „niezwykle niebezpieczną, ponieważ niweczy różnice w jej roszczeniu, aby wszyscy byli równi”.
Odrzucił jednak twierdzenie, że wykorzystywanie seksualne wśród duchowieństwa jest powiązane z homoseksualizmem, nazywając to „poważnym i naukowo nie do utrzymania związkiem”.
W kwestii kryzysu klimatycznego poglądy Parolina pokrywają się z poglądami zmarłego papieża Franciszka. Powiedział, że Watykan jest zaangażowany w działania na rzecz klimatu i chociaż przyznaje, że jest to kwestia świecka, mówi, że problem ma „etyczny i moralny wymiar”. Głośno wyrażał również swój sprzeciw wobec wojen na Ukrainie i w Strefie Gazy, nazywając je „trzecią wojną światową w kawałkach”, ale wyraził również swój sprzeciw wobec aborcji i macierzyństwa zastępczego, krytykując te ostatnie jako „godne pożałowania”.
Kardynał Luis Antonio Tagle
Tagle ( 67 lat) znajduje się na listach wielu bukmacherów jako pierwszy papież z Azji i wybór, który uznawałby część świata, w której Kościół się rozwija.
Chociaż ma doświadczenie duszpasterskie, watykańskie i zarządcze, niektórzy uważają go za zbyt młodego, aby zostać wybranym na głowę Kościoła katolickiego, ponieważ uważa się, że konklawe nie sprzyjałoby przedłużonemu pontyfikatowi.
Niemniej został nazwany „Franciszkiem Azjatą” i powszechnie oczekuje się, że będzie kontynuował postępowy program zmarłego papieża.
Podobnie jak papież Franciszek, otwarcie mówił o wpływie zmian klimatycznych i krytykował „surowe” stanowisko przyjęte przez osobistości kościelne wobec osób homoseksualnych, rozwiedzionych i niezamężnych matek, opowiadając się za bardziej współczującym podejściem do grup marginalizowanych. „Jeśli spojrzymy na różnorodność jako na problem, to będzie to problem” – powiedział w 2019 roku. „Ale jeśli spojrzymy na różnorodność jako na dar, gdzie moglibyśmy wymieniać się darami, gdzie z pokorą przyznawać się do tego, czego nie posiadam i doceniać to, co posiadają inni, to będziemy potrzebować siebie nawzajem. Jest neutralność. Jest współzależność”.
W przeciwieństwie do wielu kardynałów, Tagle przyjął również media społecznościowe, gromadząc ponad 600 000 obserwujących na Facebooku i około 39 000 na X.
Kardynał Fridolin Ambongo Besungu
65-letni Ambongo, jeden z najbardziej otwartych przywódców religijnych Afryki, jest głęboko oddany ortodoksji katolickiej i powszechnie postrzegany jako konserwatysta.
Otrzymał pochwały od niektórych w Demokratycznej Republice Konga za promowanie tolerancji międzywyznaniowej i za swoje niezachwiane orędownictwo na rzecz sprawiedliwości społecznej.
W kraju o wysokim poziomie ubóstwa i głodu, pomimo bogactwa minerałów, gdzie walki grup rebeliantów zabiły tysiące i wysiedliły miliony w jednym z największych kryzysów humanitarnych na świecie, często krytykuje korupcję i bezczynność rządu, a także eksploatację zasobów naturalnych kraju przez mocarstwa zagraniczne.
Nazwał zmianę klimatu „moralnym skandalem”, ale błogosławienie par tej samej płci nazwał „kulturową kolonizacją”.
Uważany za konserwatystę w kwestiach LGBTQ+ kardynał Ambongo mówił: „Nie stygmatyzujemy ich, ale też nie zachęcamy do tej praktyki”.
Chociaż Ambongo publicznie nie poparł kobiet-księży, przyznał, że Kościół w Afryce „nie ma szczególnych trudności” z tą ideą.
Kardynał Matteo Zuppi
69-letni Zuppi jest kandydatem powszechnie uważanym za osobę w tradycji papieża Franciszka, chociaż jego względna młodość działałaby na jego niekorzyść w przypadku kardynałów, którzy chcieliby skrócić kolejny pontyfikat.
Zuppi, na dowód swoich postępowych skłonności, napisał wstęp do włoskiego wydania „Building a Bridge” autorstwa księdza Jamesa Martina, amerykańskiego jezuity, o potrzebie poprawy przez Kościół zasięgu społeczności LGBTQ+.
Zuppi pisał, że budowanie mostów ze społecznością było „trudnym procesem, który trwa”. Zdał sobie sprawę, że „z drugiej strony, nierobienie niczego grozi spowodowaniem wielkiego cierpienia, sprawia, że ludzie czują się samotni i często prowadzi do przyjmowania stanowisk, które są zarówno kontrastowe, jak i ekstremalne”.
Posiada bogate doświadczenie w pracy ze społecznościami pozbawionymi praw i brał udział w kilku rozmowach pokojowych na całym świecie, w tym w roli głównego negocjatora w rozmowach w 1992 roku, które doprowadziły do zakończenia wojny domowej w Mozambiku.
Zuppi mówił również o potrzebie „kreatywnego pokoju” na Ukrainie, a dwa lata temu został mianowany przez papieża Franciszka pokojowym wysłannikiem Watykanu na Ukrainę. W tej roli odwiedził Moskwę, aby „zachęcać do gestów człowieczeństwa”, a także odbył rozmowy z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim.
Kardynał Péter Erdő
Znany jako poważny teolog, uczony i edukator, 72-letni Erdő jest czołowym kandydatem wśród konserwatystów.
Od 2002 pełni funkcję arcybiskupa Esztergom-Budapeszt, a w następnym roku został mianowany kardynałem przez papieża Jana Pawła II. Uczestniczył w dwóch konklawe, w 2005 i 2013 roku, które wybrało kolejno papieża Benedykta XVI i papieża Franciszka.
Erdő sprzeciwia się związkom osób tej samej płci i sprzeciwia się również sugestiom, aby katolicy, którzy ponownie zawarli związek małżeński po rozwodzie, mogli przyjmować komunię. W 2015 roku stwierdził, że rozwiedzeni katolicy powinni mieć możliwość przyjmowania komunii tylko wtedy, gdy pozostaną wstrzemięźliwi seksualnie w swoim nowym związku małżeńskim.
Orędownik tradycyjnych struktur rodzinnych, nawiązał bliskie stosunki z premierem Węgier Viktorem Orbánem, który niedawno trafił na pierwsze strony gazet, zakazując marszów równości.
Kiedy setki tysięcy osób ubiegających się o azyl przybyło do Europy w 2015 roku, uciekając przed wojną i niedostatkiem na Bliskim Wschodzie i w Afryce, Erdő podkreślał, że Kościół ma chrześcijański obowiązek zapewnienia pomocy humanitarnej, ale nie podjął się otwartego orędownictwa na rzecz migrantów, co było jednym z głównych priorytetów papieża Franciszka.