Ciekawość, odporność emocjonalna i aktywne życie towarzyskie wydają się kluczem do witalności sardyńskich seniorów z „niebieskich stref”.
Ludzie żyją dziś dłużej niż kiedykolwiek; średnia długość życia na świecie sięga 73,5 roku.
REKLAMA
REKLAMA
Jednak dłuższe życie nie zawsze oznacza lepsze zdrowie. Naukowcy próbują odkryć, jak żyć nie tylko dłużej, lecz także zdrowo i z dobrą jakością życia.
Dlatego zespół z Uniwersytetu w Cagliari we Włoszech przyjrzał się seniorom z sardyńskiej „niebieskiej strefy”, regionu na śródziemnomorskiej wyspie, gdzie ludzie żyją dłużej niż w innych częściach kraju, a także niż w pozostałej Europie.
Niebieskie strefy to geograficznie odizolowane obszary – m.in. środkowo‑wschodnia Sardynia (Włochy), Okinawa (Japonia), Ikaria (Grecja) i Nicoya (Kostaryka) – wyróżniające się wyjątkową długowiecznością i wysokim poziomem dobrostanu mieszkańców.
Aby jakiś obszar mógł zostać uznany za „niebieską strefę”, musi mieć jasno wytyczone granice, wyjątkowo wysokie zagęszczenie osób dożywających co najmniej 90 lat w ciągu ostatnich 150 lat oraz wiarygodne rejestry potwierdzające daty urodzin i zgonów.
Dotychczasowe badania wskazują, że mieszkańcy takich regionów żyją dłużej dzięki kombinacji czynników genetycznych, środowiskowych, żywieniowych, społeczno‑kulturowych i psychologicznych.
Sardyńscy „super‑seniorzy”: na czym polega ich sekret
Nowe badanie (źródło w Angielski), opublikowane w czasopiśmie International Journal of Applied Positive Psychology, porównuje osoby starsze mieszkające w sardyńskiej niebieskiej strefie z mieszkańcami pobliskiego obszaru wiejskiego. Uczestnicy odpowiadali na pytania dotyczące stylu życia, danych demograficznych i postrzeganej jakości życia oraz wykonywali test poznawczy.
W sardyńskiej niebieskiej strefie seniorzy korzystają z regularnych zajęć, które pobudzają ich społecznie i intelektualnie. Zachowują ważną rolę społeczną i poczucie sensu, co autorzy określają jako „kluczowe elementy udanego starzenia się”.
Badacze stwierdzili, że mieszkańcy niebieskiej strefy cechują się większą ciekawością i otwartością na nowe idee, a także lepiej rozumieją i potrafią wyrażać własne emocje.
Zebrane dane sugerują, że elastyczne cechy osobowości oraz aktywny styl życia są kluczowe dla utrzymania zdrowia psychicznego i fizycznego w późnej dorosłości – podkreślają autorzy.
Mieszkańcy niebieskiej strefy prowadzą proste, ale bardzo aktywne życie. Poświęcają zdecydowanie więcej czasu na zajęcia rozwijające umysł i ciało w czasie wolnym – średnio 11,3 godziny tygodniowo, wobec 6,8 godziny u osób spoza niebieskiej strefy.
Badacze zauważyli też, że zamiast próbować robić wszystko, starsze osoby świadomie wybierają czynności, które wciąż wykonują z powodzeniem i które dają im satysfakcję, takie jak prace w ogrodzie, spacery czy udział w spotkaniach w ośrodkach społeczności.
Starszym mieszkańcom niebieskiej strefy częściej udaje się utrzymać silne więzi w lokalnej społeczności; deklarują też większą satysfakcję z relacji rodzinnych i pozarodzinnych. Lepiej radzą sobie z codziennymi trudnościami i wykazują wyższą sprawność emocjonalną.
Zaangażowanie społeczne i umiejętne radzenie sobie ze stresem są – jak podsumowują autorzy – kluczowymi warunkami dobrego starzenia się w tych wyjątkowych społecznościach.
Gdzie znajduje się sardyńska niebieska strefa?
Z najnowszych badań (źródło w Angielski) wynika, że sardyńska niebieska strefa obejmuje sześć miejscowości w środkowo‑wschodniej części wyspy, w regionie Ogliastra.
Odsetek stulatków wśród osób urodzonych w latach 1880–1900 był tu około pięciokrotnie wyższy niż w pozostałej części Europy i trzykrotnie wyższy niż na całej Sardynii. Od czasu wprowadzenia samego pojęcia, niemal 20 lat temu, proporcje te jeszcze wzrosły.
Na świecie do setnych urodzin częściej dożywają kobiety niż mężczyźni, ale w tej części Sardynii te grupy są liczebnie niemal równe.
W sardyńskiej niebieskiej strefie naukowcy zweryfikowali wiek każdej osoby powyżej 90. roku życia, porównując dane z rejestrów cywilnych i kościelnych oraz odtwarzając drzewa genealogiczne rodzin, aby wykluczyć pomyłki czy zamianę tożsamości.