Po wakacyjnym lenistwie i długich wieczorach znów czas nastawić budziki przed nowym rokiem szkolnym.
Stałe pory chodzenia spać dają mózgowi i ciału sygnał, że pora się wyciszyć. Ułatwiają zasypianie, przesypianie całej nocy i budzenie się wypoczętym. Dla uczniów to podstawa, by utrzymać koncentrację na lekcjach.
Zanim zacznie się nowy rok szkolny, specjaliści radzą stopniowo przywracać dzieciom stały rytm dnia.
„Nie powtarzamy po prostu: «porządnie się wyśpij»” – mówi Gabrina Dixon, pediatra ze szpitala Children's National Hospital w Stanach Zjednoczonych. „Sen naprawdę pomaga dzieciom się uczyć i dobrze funkcjonować przez cały dzień.”
Potrzeby snu zmieniają się wraz z wiekiem. Przedszkolaki powinny spać nawet 13 godzin na dobę, dzieci w wieku 9–12 lat potrzebują od 9 do 12 godzin snu, a nastolatkom najlepiej służy 8–10 godzin.
Gdy dzieci śpią za mało, trudniej im skupić uwagę na lekcjach, w ciągu dnia odczuwają senność, mają mniej energii i łatwiej się irytują.
Wcześniejsza pora chodzenia spać
Latem wcześniejsze pory zasypiania często idą w odstawkę: dzieci zostają do późna na nocowankach u kolegów, maratonach filmowych czy w czasie długich lotów. Żeby wrócić do rytmu, eksperci radzą wprowadzić wcześniejsze godziny snu tydzień lub dwa przed rozpoczęciem roku szkolnego albo kłaść dzieci spać co noc o 15–30 minut wcześniej.
„Jeśli trzeba przesunąć godziny snu dziecka, róbcie to powoli” – zaleca Brian Chen, lekarz z kliniki Cleveland Clinic. „Nagła zmiana może sprawić, że dziecko będzie niewyspane i otępiałe.”
Przed snem dzieci nie powinny jeść ciężkich posiłków ani korzystać z telewizji czy innych ekranów przez dwie godziny. Zamiast tego warto sięgnąć po zajęcia, które wyciszają, na przykład wziąć prysznic albo poczytać bajkę.
„Chodzi o to, by odciążyć głowę od nadmiaru bodźców” – mówi rzecznik Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu, Nitun Verma, cytowany przez agencję Associated Press. „To tak, jakby podczas jazdy samochodem stopniowo zdejmować nogę z gazu.”
Rodzice mogą dostosować przygotowania do powrotu do szkoły do tego, co najlepiej sprawdza się w przypadku ich dziecka.
Rano kontakt ze światłem dziennym – na przykład siedzenie przy oknie albo wyjście na zewnątrz – pomaga, jak mówi Verma, „włączyć” mózg w tryb czuwania.
Jak opanować lęk przed szkołą przed snem
Jakość snu jest równie ważna jak jego długość. Nerwy przed pierwszym dniem w szkole mogą utrudniać zaśnięcie, niezależnie od tego, jak wcześnie dziecko pójdzie spać.
Dixon zachęca rodziców, by porozmawiali z dziećmi i dowiedzieli się, co je niepokoi. Czy chodzi o pierwszy dzień w nowej szkole? A może o strach przed poznawaniem nowych kolegów? Potem można przećwiczyć te stresujące sytuacje jeszcze przed rozpoczęciem zajęć, żeby przestały wydawać się tak groźne – na przykład odwiedzić szkołę albo spotkać przyszłych kolegów podczas dnia otwartego.
Ostatnie tygodnie przed rozpoczęciem roku szkolnego bywają bardzo intensywne i nie zawsze da się wcześniej ułożyć idealny plan dnia. Dzieci z czasem i tak się przystosują, dlatego specjaliści od snu radzą, by rodzice zrobili tyle, ile mogą. W końcu do nowego rytmu muszą się przyzwyczaić nie tylko dzieci.
„Zawsze powtarzam: «weź głęboki oddech, wszystko będzie dobrze»” – mówi Dixon. „I po prostu zacznijcie trzymać się nowego planu.”