W południowym Teksasie potwierdzono u bydła obecność pasożytniczej muchy, której larwy żywią się żywą tkanką, lata po uznaniu jej w USA za wytępioną.
Federalny Departament Rolnictwa USA poinformował w środę, że w południowym Teksasie, największym stanie hodowli bydła w kraju, wykryto muchówkę śrubowiec nowoświatowy (New World screwworm, NWS).
REKLAMA
REKLAMA
To gatunek muchówki pasożytniczej, która część cyklu życiowego spędza, żerując na tkankach i mięsie zwierząt stałocieplnych oraz ludzi.
Samica składa jaja w otwartych ranach lub błonach śluzowych, gdzie z jaj wylęgają się larwy zjadające otaczającą je tkankę.
Przypadek wykryto u trzytygodniowego cielęcia w miejscowości LaPryor w Teksasie, ok. 80 km od granicy USA z Meksykiem – potwierdziła sekretarz rolnictwa, Brooke Rollins. To pierwszy taki przypadek w regionie od 1966 roku.
Rollins poinformowała, że w kraju nie odnotowano innych wykryć muchówki. Urzędnicy podkreślili, że larwy owada zagrażają wprawdzie zwierzętom hodowlanym, ale nie zanieczyszczają żywności. Przy odpowiednim leczeniu nawet zaatakowane przez nie cielę powinno wrócić do zdrowia.
„Nie ma podstaw, by sądzić, że to wtargnięcie doprowadzi do zadomowienia się tego szkodnika w naszym kraju” – powiedziała Rollins.
Stanowy lekarz weterynarii w Teksasie, Bud Dinges, wyznaczył 20-kilometrową strefę kwarantanny. Przemieszczanie jakichkolwiek zwierząt stałocieplnych – w tym zwierząt domowych – poza jej granice jest zakazane bez wcześniejszej kontroli.
Inne przypadki występowania śrubowca nowoświatowego
Przez dziesięciolecia ten szkodnik był powracającym problemem amerykańskiej branży hodowli bydła, zwłaszcza na Florydzie i w Teksasie, aż do jego niemal całkowitego wytępienia w USA w latach 60. i 70.
Zakażenia w USA są rzadkie, ale pojedyncze przypadki odnotowywano u podróżnych wracających z rejonów, gdzie muchówka nadal występuje.
W sierpniu 2025 roku amerykańskie służby sanitarne potwierdziły przypadek u mieszkańca stanu Maryland, który podróżował do Salwadoru. Pacjent wyzdrowiał, a urzędnicy nie znaleźli dowodów na dalsze szerzenie się pasożyta.
Wcześniej ostatnie ognisko odnotowano we wrześniu 2016 roku na archipelagu Florida Keys, na południe od Miami, między Atlantykiem a Zatoką Meksykańską. Choroba dotknęła głównie dzikie jelenie i została opanowana na początku następnego roku, zanim zdążyła się rozprzestrzenić.
Jak można powstrzymać rozprzestrzenianie muchówki?
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) śrubowiec został na wiele lat skutecznie wytępiony w Ameryce Północnej i Środkowej. Obecnie jednak jest endemiczny w Ameryce Południowej i części Karaibów.
W ciągu ostatnich pięciu lat pasożyt ponownie rozprzestrzenił się w Ameryce Środkowej i Meksyku, odzyskując znaczną część pierwotnego zasięgu.
Głównym narzędziem zwalczania jest tzw. technika sterylnego owada (sterile insect technique, SIT), w której do uzyskania bezpłodnych samców muchówek wykorzystuje się promieniowanie zamiast pestycydów.
FAO podkreśla, że aby była skuteczna, SIT trzeba łączyć z odpowiednim opatrywaniem ran, ścisłą obserwacją i rozbudowanym systemem nadzoru. Stany Zjednoczone w ostatnim czasie stosowały tę metodę, by nie dopuścić do pojawienia się muchówki w kraju.
Samice muchówek łączą się w pary tylko raz w ciągu życia, które trwa kilka miesięcy. Jeśli trafią na samca bezpłodnego, jaja się nie wylęgną, a populacja z czasem maleje.
Tę technikę wykorzystuje się też do zwalczania innych owadów przenoszących choroby, takich jak komar tygrysi i komar egipski, będących głównymi wektorami chorób takich jak Zika, denga czy żółta febra.
Rollins oświadczyła, że Departament Rolnictwa USA jest przekonany o swoim przygotowaniu i „nie widzi zagrożenia masową inwazją”.
Ryzyko i objawy u ludzi
Larwy nie przenoszą się z człowieka na człowieka i ogólnie stwarzają bardzo niewielkie zagrożenie dla społeczeństwa.
Według amerykańskich służb zdrowia ryzyko dotyczy osób podróżujących do regionów, w których muchówki występują, i spędzających dłuższy czas na zewnątrz w ciągu dnia, zwłaszcza podczas snu.
Podwyższone ryzyko dotyczy także osób, które mieszkają, pracują lub długo przebywają w pobliżu bydła czy innych zwierząt stałocieplnych na terenach objętych występowaniem pasożyta.
Objawy zakażenia obejmują m.in. niewyjaśnione, bolesne rany lub owrzodzenia, które się nie goją, nieprzyjemny zapach lub krwawienie w miejscu inwazji larw, a także obecność robaków bądź uczucie poruszania się czegoś w otwartych ranach albo w nosie, ustach, oczach, uszach czy w okolicy narządów płciowych.
Czy śrubowiec nowoświatowy występuje w Europie?
Muchówka nie występuje trwale w Europie i dotąd nie zgłoszono żadnych ognisk choroby.
Jednak ocieplenie klimatu stopniowo rozszerza zasięg wielu owadów, dlatego nie można wykluczyć pojedynczych przypadków związanych z podróżami międzynarodowymi.