Komisja Europejska obniżyła swoją składkę na Globalny Fundusz Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią. Na całym świecie darczyńcy tną wydatki na pomoc dla zdrowia globalnego.
Komisja Europejska zobowiązała się przekazać 700 mln euro Globalnemu Funduszowi na rzecz Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią. Pieniądze mają zostać rozdysponowane w latach 2027–2029.
REKLAMA
REKLAMA
Z tej kwoty 185 mln euro będzie dostępne od razu, w ramach obowiązujących wieloletnich ram finansowych UE.
„Globalne bezpieczeństwo zdrowotne jest wspólną odpowiedzialnością i strategiczną inwestycją w naszą wspólną przyszłość” – powiedział komisarz UE ds. partnerstw międzynarodowych, Jozef Síkela, po ogłoszeniu decyzji.
Dodał, że Unia Europejska potwierdza swoje zaangażowanie we wzmacnianie systemów ochrony zdrowia i odporności zdrowotnej na świecie oraz pozostaje wiarygodnym partnerem, nastawionym na współpracę międzynarodową i długofalowe inwestycje w zdrowie globalne.
Łączna kwota zadeklarowana na rzecz Globalnego Funduszu sięgnęła 12,64 mld dolarów (10,82 mld euro), nie osiągając zakładanego poziomu 18 mld dolarów (15,4 mld euro). W poprzednim zobowiązaniu na lata 2023–2025 zebrano 15,7 mld dolarów (13,6 mld euro) – to najwyższa suma w historii funduszu.
Globalny Fundusz należy do największych organizacji międzynarodowych zajmujących się zwalczaniem malarii, gruźlicy i HIV. Co trzy lata organizuje tzw. „replenishment”, podczas którego darczyńcy ogłaszają nowe wpłaty na kolejny cykl finansowania.
Najnowsza deklaracja Komisji, ogłoszona podczas szczytu One Health w Lyonie, oznacza spadek o 15 mln euro w porównaniu z 715 mln euro przekazanymi na lata 2023–2025.
UE „pozostaje kluczowym partnerem”
Łącznie wkład „Team Europe” – obejmujący Komisję i państwa członkowskie Unii – sięgnął ponad 3 mld euro, wobec 4,3 mld euro zebranych w poprzednim okresie.
Niemcy zadeklarowały 1 mld euro, wobec 1,3 mld w poprzednim cyklu, a Włochy – 150 mln euro, czyli mniej niż 185 mln w 2022 roku.
Holandia zwiększyła natomiast swój wkład: z 180 mln euro w 2022 roku do 195,2 mln euro. Okres obowiązywania tej deklaracji będzie jednak dłuższy; obejmie lata 2026–2029, czyli o rok więcej niż poprzedni cykl.
Mimo to Komisja Europejska i państwa członkowskie UE pozostają wśród kluczowych partnerów Globalnego Funduszu – powiedział rzecznik funduszu w rozmowie z Euronews Health – „wnosząc ponad 3 mld euro do ósmej rundy uzupełniania funduszu i odpowiadając za około jedną trzecią wszystkich wpłat od 2002 roku”.
Rzecznik dodał, że organizacja jest bardzo wdzięczna Komisji Europejskiej za odnowione zobowiązanie.
„To potwierdza przywódczą rolę Europy w walce z AIDS, gruźlicą i malarią oraz wzmacnia nasze wspólne wysiłki na rzecz innowacji, kształtowania rynku i rozwoju produkcji regionalnej, co poszerza dostęp do ratujących życie narzędzi dla osób, które najbardziej ich potrzebują”.
Na co zostaną przeznaczone te środki?
Globalny Fundusz, choć podkreśla, że docenia wszystkie wpłaty, ostrzega, że spadek finansowania zagraża postępom w zwalczaniu tych trzech chorób. Zapowiada też dalsze działania na rzecz pozyskania dodatkowych środków.
W obliczu „ograniczonych zasobów” organizacja przesuwa teraz uwagę na najuboższe państwa, najbardziej obciążone chorobami, by przyspieszyć budowanie ich samodzielności.
„Wspieranie krajów w odchodzeniu od finansowania z Globalnego Funduszu nie jest czymś nowym; nowe są skala i tempo tego procesu, które obecnie narzucamy” – powiedział Peter Sands, dyrektor wykonawczy Globalnego Funduszu.
„Będziemy współpracować z państwami, by wzmocnić trwałość ich systemów i przyspieszyć drogę do samodzielności: wspierając je, zachęcając, a ostatecznie schodząc im z drogi”.
Cięcia w finansowaniu zdrowia na świecie
Globalny Fundusz nie jest jedyną organizacją dotkniętą redukcją środków i zmianą priorytetów międzynarodowych partnerów. Darczyńcy na całym świecie ograniczają swoje składki na globalne zdrowie i pomoc międzynarodową.
Stany Zjednoczone wstrzymały całą pomoc humanitarną i zlikwidowały swoją Agencję ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID). Na początku roku kraj ten oficjalnie wystąpił też ze Światowej Organizacji Zdrowia – krok ten później powtórzyła Argentyna.
Niedawne badanie barcelońskiego Instytutu Zdrowia Globalnego (ISGlobal), sfinansowane przez Fundację Rockefellera, szacuje, że jeśli obecne cięcia w finansowaniu się utrzymają, do 2030 roku dojdzie do dodatkowych 22,6 mln zgonów do 2030 roku.
Około 5,4 mln z nich to dzieci poniżej 5. roku życia w 93 krajach o niskich i średnich dochodach.
Wyzwania zdrowotne nie znikają
Malaria, gruźlica i HIV wciąż należą do najpowszechniejszych i najbardziej niebezpiecznych chorób na świecie.
Według najnowszych danych WHO w 2024 roku na gruźlicę (TB) zachorowało ponad 10,7 mln osób, a około 1,2 mln zmarło z jej powodu.
Na świecie gruźlica pozostaje główną przyczyną zgonów wywoływanych przez pojedynczy czynnik zakaźny i znajduje się w pierwszej dziesiątce ogólnych przyczyn śmierci.
Z raportu World Malaria Report 2025 wynika, że malaria nadal stanowi poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego: w 2024 roku odnotowano szacunkowo 282 mln zachorowań i 610 tys. zgonów, czyli o ok. 9 mln przypadków więcej niż rok wcześniej.
HIV pozostaje również jednym z głównych wyzwań zdrowia publicznego na świecie. Pod koniec 2024 roku z wirusem żyło szacunkowo 40,8 mln osób, przy 1,3 mln nowych zakażeń i 630 tys. zgonów związanych z AIDS rocznie.