Kakao wiąże się z wieloma korzyściami zdrowotnymi, jednak eksperci ostrzegają, że czekolada ze sklepu może nie być równie korzystna.
Kakao łączone jest z wieloma korzyściami – zdrowszym sercem, wolniejszym starzeniem i sprawniejszym myśleniem. Eksperci ostrzegają jednak, że nie wszystko jest tu tak proste.
REKLAMA
REKLAMA
Liczne badania powiązały kakao z pozytywnymi efektami zdrowotnymi, przede wszystkim dzięki flawonolom – silnym związkom bioaktywnym pochodzenia roślinnego o działaniu przeciwutleniającym – oraz teobrominie, naturalnemu gorzkiemu stymulantowi obecnemu w roślinach kakaowca i czekoladzie.
Zjedzenie tabliczki mlecznej czekolady to jednak co innego niż spożycie czystych ziaren kakao, dlatego potencjalne korzyści i zagrożenia mogą się znacząco różnić.
Jak kakao może być korzystne dla zdrowia?
Kakao jest bogate we flawonole, grupę związków obecnych także w wielu roślinach i warzywach. Przypisuje im się szereg korzyści dla zdrowia: działanie antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe i przeciwzapalne.
Teobromina z kolei przenika przez barierę krew–mózg i jako antagonista receptorów adenozynowych wpływa na czynniki neurobiologiczne, poprawiając funkcje poznawcze – wynika z badania z 2024 roku. Może w ten sposób zapewniać ochronę przed związanymi z wiekiem zaburzeniami funkcji poznawczych, chorobą Alzheimera i chorobą Parkinsona.
Pozytywny wpływ na serce
Kakao wiąże się też z mniejszym ryzykiem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych.
Metaanaliza z 2025 roku opublikowana w czasopiśmie European Journal of Preventive Cardiology wykazała, że produkty bogate we flawonole mogą obniżać ciśnienie tętnicze i poprawiać stan układu krążenia u osób z podwyższonym ciśnieniem, nadciśnieniem i wysokim ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Naukowcy szacują, że takie efekty można prawdopodobnie osiągnąć, jedząc dziennie jedną–dwie porcje gorzkiej czekolady albo dwie–trzy łyżki proszku kakaowego.
Badanie Cocoa Supplement and Multivitamin Outcomes Study (COSMOS), jedno z największych i najdłużej trwających randomizowanych badań kontrolowanych nad związkiem spożycia czekolady ze zdrowiem, objęło ponad 21 tys. osób, które obserwowano średnio przez trzy lata.
Część uczestników dwa razy dziennie przyjmowała suplement zawierający 500 miligramów flawonoli kakaowych, pozostali dostawali placebo.
W testach funkcji poznawczych i w częstości występowania cukrzycy typu 2 nie było różnic między grupami, jednak u osób przyjmujących suplement ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych było o 27 proc. niższe.
Badacze podkreślają jednak, że COSMOS nie był eksperymentem mającym ocenić, czy jedzenie czekolady jest zdrowe.
„Chcieliśmy raczej odpowiedzieć na pytanie: czy jest w ziarnie kakaowca i zawartych w nim związkach bioaktywnych coś, co może korzystnie wpływać na zdrowie?” – wyjaśnia współkierownik badania, Howard Sesso.
Czekolada może spowalniać starzenie
Naukowcy z King’s College London powiązali ostatnio działanie teobrominy ze wolniejszym starzeniem.
Zespół przeanalizował dane ponad 1600 uczestników badania i stwierdził, że osoby z wyższym stężeniem teobrominy we krwi miały wiek biologiczny niższy niż ich wiek kalendarzowy.
„Czekolada, nawet gorzka, to smakołyk, a nie produkt prozdrowotny” – powiedział Dimitrios Koutoukidis, adiunkt w dziedzinie żywienia, otyłości i nauk behawioralnych oraz dietetyk na Uniwersytecie Oksfordzkim, komentując wyniki badania.
Dodał jednak, że jeśli ktoś lubi czekoladę, powinien sięgać po nią rzadko i w niewielkich ilościach.
Czy każda czekolada działa tak samo?
Specjaliści zastrzegają jednak, że czekolada sprzedawana w sklepach zawiera zazwyczaj znacznie mniej tych związków niż produkty kakaowe używane w badaniach naukowych.
Spośród najpopularniejszych rodzajów to właśnie czekolady gorzkie mają zwykle najwięcej flawonoli, a przy tym mniej cukru i dodatków tłuszczowych.
Najmniej wartości odżywczych ma biała czekolada, bo zawiera masło kakaowe, ale pozbawiona jest części stałych kakao i jest bogata zarówno w tłuszcz, jak i cukier.
Wciąż nie wiadomo, ile czekolady należałoby zjeść, by rzeczywiście odnieść korzyści zdrowotne, ani czy dodatki stosowane podczas produkcji, takie jak cukier, mleko czy masło kakaowe, nie niwelują tych efektów.