Według greckiego MSZ parki wykraczają poza tureckie wody terytorialne; ich ustanowienie jest nielegalne, bez skutków prawnych i nie tworzy faktów dokonanych.
Na mocy prezydenckich decyzji z 15 sierpnia Turcja ogłosiła powstanie dwóch „narodowych parków morskich” na północno‑wschodnim Morzu Egejskim i we wschodniej części Morza Śródziemnego. Ich granice wychodzą poza tureckie wody terytorialne.
REKLAMA
REKLAMA
Jedno z tych parków rozciąga się w praktyce między Lemnos i Samotraką, ponieważ jego granice wyznaczono w pobliżu tureckich wybrzeży Tekirdağu i Çanakkale, jako przedłużenie obszaru wokół Imbros i Tenedos. Drugie powstało na obszarze objętym – uznawanym przez Ateny za nielegalne – turecko‑libijskim memorandum, rozciągając się od Fethiye w prowincji Mugla po Kas w prowincji Antalya. Taki podział akwenów w praktyce odcina Kastelorizo od pozostałych wysp Dodekanezu.
Odpowiednie decyzje prezydenckie prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan podjął dokładnie 15 sierpnia, w dzień Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, a opublikowano je w niedzielę 16 sierpnia w tureckim dzienniku urzędowym.
Na ten krok późnym wieczorem w niedzielę odpowiedziały Ateny. W komunikacie greckie ministerstwo spraw zagranicznych wysyła do Ankary jasny sygnał, że ogłoszenie tureckich „narodowych parków morskich” na obszarach poza tureckimi wodami terytorialnymi nie wywołuje żadnych skutków prawnych i nie może tworzyć faktów dokonanych.
Grecja: „Nielegalne posunięcie”
W oświadczeniu MSZ Ateny uznają ustanowienie tych parków za nielegalne, ponieważ obejmują one wody międzynarodowe. Podkreślają, że zgodnie z prawem morza żadne państwo nie ma prawa jednostronnie tworzyć morskich obszarów chronionych poza granicami swojej jurysdykcji.
Ateny zwracają też uwagę, że tureckie parki morskie są nielegalne również dlatego, że sięgają greckiego szelfu kontynentalnego. Jak podkreśla MSZ, działanie Turcji „nie wywołuje absolutnie żadnych skutków prawnych”, ani w odniesieniu do wód międzynarodowych, ani do greckich praw suwerennych na szelfie kontynentalnym.
Szczególnie mocno podkreślono, że jednostronne ustanawianie przez Turcję „narodowych” parków morskich na obszarach poza jej jurysdykcją nie może tworzyć faktów dokonanych ani wpływać na prawa wynikające z prawa międzynarodowego.
Ministerstwo spraw zagranicznych zestawia ten ruch Ankary z grecką inicjatywą tworzenia Narodowych Parków Morskich na Morzu Jońskim i Egejskim, zaznaczając, że Grecja ustanowiła je w pełnej zgodzie z prawem morza i wyłącznie w granicach swoich wód terytorialnych.
Ateny ostrzegają ponadto, że działania zmierzające do stworzenia faktów dokonanych lub jednostronnej zmiany statusu stref morskich na Morzu Egejskim i we wschodniej części Morza Śródziemnego naruszają prawo międzynarodowe i obciążają stosunki grecko‑tureckie.
Jak zaznacza MSZ, takie posunięcia „nie sprzyjają umacnianiu klimatu dobrego sąsiedztwa i poważnie podważają wysiłki na rzecz utrzymania relacji opartej na wzajemnym zrozumieniu między obu krajami”.
Na zakończenie resort dyplomacji podkreśla, że Grecja będzie dalej działać „konsekwentnie i z determinacją” na rzecz ochrony swoich praw suwerennych, obrony swobód na pełnym morzu przewidzianych w prawie morza oraz ochrony środowiska morskiego zgodnie z prawem międzynarodowym.