Nowy raport ostrzega, że oporność drobnoustrojów u bakterii przenoszonych przez żywność wciąż budzi w Europie obawy zdrowotne. Zjawisko to ogranicza możliwości leczenia.
Europejskie agencje ostrzegają, że oporność na środki przeciwmikrobiologiczne (AMR) u powszechnych bakterii przenoszonych przez żywność, takich jak Salmonella i Campylobacter, jest poważnym problemem zdrowia publicznego.
REKLAMA
REKLAMA
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) poinformowały w środę, że duża część szczepów Campylobacter i Salmonella izolowanych zarówno u ludzi, jak i u zwierząt nadal wykazuje oporność na cyprofloksacynę. To ważny lek przeciwbakteryjny stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń.
Salmonella i Campylobacter należą do najczęstszych przyczyn chorób przenoszonych przez żywność.
Do zakażenia najczęściej dochodzi po zjedzeniu surowego lub niedogotowanego mięsa, drobiu czy jaj albo po wypiciu niepasteryzowanego mleka.
W 2024 roku ponad jedna piąta zakażeń Salmonellą u ludzi była oporna na cyprofloksacynę, a wielolekowa oporność dotyczyła niemal co piątego przypadku ogółem. Jak wynika z nowego raportu (źródło w Angielski), ogranicza to skuteczność dostępnych metod leczenia.
W przypadku Campylobacter oporność w Europie jest już tak rozpowszechniona, że cyprofloksacyna nie jest już zalecana w leczeniu zakażeń u ludzi – ostrzegły agencje zdrowia.
Obie bakterie wykazują też oporność na inne powszechnie stosowane antybiotyki, m.in. ampicylinę, tetracykliny i sulfonamidy.
„Oporność na środki przeciwmikrobiologiczne u powszechnych bakterii przenoszonych przez żywność, takich jak Salmonella i Campylobacter, pokazuje, jak ściśle powiązane są systemy zdrowia ludzi, zwierząt i produkcji żywności” – powiedział Piotr Kramarz, główny naukowiec ECDC.
Dodał, że ochrona skuteczności tych leków wymaga skoordynowanych działań w duchu podejścia One Health.
Znaczenie podejścia One Health
Agencje podkreślają, że te wyniki pokazują, jak ważne jest podejście One Health, oparte na dostrzeżeniu ścisłych powiązań między zdrowiem ludzi, zdrowiem zwierząt a produkcją żywności.
One Health to zasada, zgodnie z którą działania na rzecz zdrowia planuje się z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między zdrowiem ludzi, zwierząt, roślin i środowiska.
Wzorce oporności znacznie różnią się między krajami, gatunkami bakterii i poszczególnymi środkami przeciwmikrobiologicznymi. Odzwierciedla to różnice w sposobie ich stosowania, a także w praktykach rolniczych, działaniach na rzecz zdrowia zwierząt i strategiach zapobiegania zakażeniom.
Zakażenia pokarmowe w Europie
W 2024 roku Unia Europejska poinformowała (źródło w Angielski), że odnotowano 168,4 tys. przypadków zakażeń Campylobacter u ludzi i 79,7 tys. zakażeń Salmonellą – to stały wzrost w porównaniu z 2020 rokiem.
Wzrost liczby zakażeń pokarmowych wynika prawdopodobnie z kilku nakładających się czynników. Należą do nich zmieniające się nawyki żywieniowe – na przykład częstsze sięganie po gotowe dania – a także niehigieniczne obchodzenie się z żywnością oraz starzejące się społeczeństwo, bardziej podatne na choroby.
W 2024 roku to warzywa i inne produkty niepochodzące od zwierząt były związane z największą liczbą zgonów w ogniskach zatruć pokarmowych, przy czym w ich przypadku istniały mocne dowody co do pochodzenia zakażenia. Jednak to Salmonella odpowiadała za większość ognisk obejmujących kilka krajów, a głównym nośnikiem były jaja i produkty jajeczne.