Krytycy dokumentu są różni. To zarówno politycy prawicy, sprzeciwiający się samej idei, jak i początkowi zwolennicy, którzy uznali ostateczną wersję za zbyt złagodzoną.
Senat Francji w środę odrzucił ustawę regulującą wspomagane umieranie i odesłał ją do izby niższej. Zgromadzenie Narodowe może ją teraz przyjąć bez kolejnej zgody Senatu.
Projekt przewiduje, że dorośli z nieuleczalnymi chorobami mogliby przyjąć środek śmiercionośny. Pomoc lekarza lub pielęgniarki otrzymaliby tylko ci, których stan fizyczny uniemożliwia samodzielne działanie.
Skorzystać mogłyby osoby powyżej 18 lat, będące obywatelami Francji lub mieszkające w kraju.
Zespół medyczny musiałby potwierdzić, że pacjent ma ciężką, nieuleczalną chorobę „w stadium zaawansowanym lub terminalnym”. Musiałby też stwierdzić ból nie do zniesienia, oporny na leczenie, oraz dobrowolną prośbę o podanie środka śmiercionośnego.
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami psychiatrycznymi oraz chorobami neurodegeneracyjnymi, m.in. chorobą Alzheimera, nie mogliby skorzystać z tej procedury.
Projekt wprowadza też klauzulę sumienia dla pracowników ochrony zdrowia, którzy nie chcą uczestniczyć w tej procedurze. W takim przypadku mieliby obowiązek wskazać pacjentowi innych specjalistów.
Ustawa została po raz pierwszy zgłoszona w 2024 roku, a w maju 2025 przyjęło ją Zgromadzenie Narodowe.
Kolejnym etapem miała być zgoda Senatu. Izba ją zablokowała: 181 głosów przeciw, 122 za.
Wśród krytyków są politycy prawicy, którzy sprzeciwiają się temu z założenia, oraz początkowi zwolennicy, którzy uznali, że tekst nadmiernie rozwodniono.
21 stycznia tego roku Senat odrzucił artykuł 4 projektu ustawy o medycznej asyście przy umieraniu, określający warunki dostępu do pomocy w umieraniu.
Według klubu socjalistów w izbie „to odrzucenie pozbawiło cały tekst sensu”.
Bruno Retailleau, przewodniczący liberalno-konserwatywnej partii Republikanie, powiedział, że potrzeba nie nowej ustawy o wspomaganym umieraniu, lecz dodatkowych środków, by zapewnić wszystkim dostęp do opieki paliatywnej.
„Opieka u kresu życia to towarzyszenie, nie porzucenie” – napisał na platformie X.
Podczas tej samej sesji Senatu 28 stycznia izba uchwaliła ustawę o opiece paliatywnej, która ma rozszerzyć i uporządkować dostęp do wsparcia u kresu życia w całej Francji.
Ustawa przeszła niemal jednomyślnie: 307 głosów za, 17 przeciw.
Co dalej?
„Ponieważ wspomagane umieranie odpowiada na głęboko zakorzeszoną potrzebę Francuzów, ubolewam nad dzisiejszym odrzuceniem projektu przez Senat” – powiedziała Yaël Braun-Pivet, przewodnicząca Zgromadzenia Narodowego Francji.
Dodała, że proces będzie kontynuowany w tygodniu od 16 lutego, wraz z drugim czytaniem w Zgromadzeniu Narodowym.
„Jestem przekonana, że Parlament zdoła ostatecznie przyjąć ten projekt, na który nasi rodacy czekają z niecierpliwością, najpóźniej do lata 2026” – napisała na platformie społecznościowej X.
Jeśli Zgromadzenie przyjmie tekst ponownie, projekt wróci do Senatu na drugie czytanie, gdzie senatorowie mogą go zmienić lub znów odrzucić. Ostateczne słowo należy jednak do Zgromadzenia Narodowego.
Prezydent Francji Emmanuel Macron obiecał w 2022 roku po reelekcji, że przedstawi ustawę o wspomaganym umieraniu.
Belgia, Luksemburg, Niderlandy i Hiszpania mają podobne przepisy, które pozwalają na eutanazję przeprowadzaną przez pracownika ochrony zdrowia.
Austria, Niemcy i Włochy dopuszczają pomoc lekarzy przy samobójstwie osób terminalnie chorych.
Nad przepisami dotyczącymi eutanazji lub wspomaganego umierania pracuje też kilka innych państw Europy, m.in. Irlandia, Francja, Cypr, Malta, Portugalia i Słowenia.