Premier Donald Tusk zdecydowanie zareagował na publikację „Financial Times” dotyczącą kontrowersyjnych transakcji zagranicznej spółki Orlenu. Szef rządu nazwał sprawę zakupu przez polski koncern wenezuelskiej ropy i płatności w kryptowalutach „jednym z największych skandali w historii Polski”.
„Financial Times” pisze o największym czy jednym z największych skandali w historii naszego kraju i cały świat dzisiaj o tym czyta. Wstyd na cały świat" – oświadczył Tusk. Podkreślił, że straty tylko w tej jednej sprawie wynoszą 1,6 mld zł, choć toczą się również inne postępowania.
REKLAMA
REKLAMA
Jak wynika z ustaleń brytyjskiego dziennika, w listopadzie 2023 roku przedstawiciel spółki Orlen Trading Switzerland miał spotkać się na jachcie w Abu Zabi z młodym traderem firmy Hannon International.
Wkrótce potem - relacjonuje "FT" - państwowy koncern przelał z góry około 230 mln dolarów na zakup wenezuelskiej ropy. Jak podaje brytyjski dziennik, ze względu na amerykańskie sankcje płatności realizowano w kryptowalucie powiązanej z dolarem, a pośrednicy mieli przewozić w opancerzonych autach po Caracas pendrive’y z dostępem do środków. Ropa nigdy nie trafiła do Polski, a supertankowce generowały wysokie koszty przestoju. Z kolei pieniądze zniknęły w Dubaju.
Premier wskazał na mechanizm, który – jego zdaniem – doprowadził do gigantycznych strat.
"Są brudne interesy na paliwie, są kryptowaluty. Okazało się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji tego brudnego interesu. Dziwni pośrednicy – Palestyńczyk, Chińczyk, Wenezuelczyk. Przekazanie gigantycznych sum pieniędzy bez żadnej gwarancji uzyskania paliwa. Później de facto zero paliwa i tak jak powiedziałem 1,6 mld strat. I Obajtek z immunitetem w Parlamencie Europejskim" – mówił Tusk przed posiedzeniem Rady Ministrów.
Magiczny trójkąt: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS
Zdaniem szefa rządu sprawa wpisuje się w szerszy układ powiązań.
"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość. Bo oprócz tego magicznego trójkąta, gdzie są kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, i do tego dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony prezydenta, dotyczące właśnie tych dwóch tematów – kryptowalut i paliw" – stwierdził.
Tusk zapowiedział, że Prokurator Generalny przedstawi opinii publicznej szczegóły toczących się postępowań.
"Teraz rozumiem nerwowe zachowania urzędników Prezydenta i polityków opozycji. Dzisiaj łatwiej jest zrozumieć ich strach, bo wygląda na to, że w aferze Zondacrypto i tej paliwowej, możemy mieć do czynienia z siecią brudnych interesów, która ich przerosła" - ocenił Tusk.
"Niektórzy dostali już zarzuty, niektórzy ukrywają się w Dubaju. To też jest dość charakterystyczne, bo to kolejny element tej ponurej łamigłówki. Kryptowaluty, ciemne interesy, Dubaj" – podsumował premier.
Daniel Obajtek zabiera głos
Głos w sprawie zabrał także były prezes Orlenu Daniel Obajtek, który zaznaczył, że prokuratura prowadzi tę sprawę od trzech lat. W swoim komentarzu do artykułu „Financial Times” zwrócił uwagę, że po zerwaniu kontraktu przez nowy zarząd Orlenu Trade Switzerland jeden z wcześniej wyczarterowanych tankowców załadował w Wenezueli ropę dla innego odbiorcy.
"Dzisiejszy FT opisuje ważny aspekt sprawy OTS – po zerwaniu kontraktu na dostawę ropy przez nowy zarząd OTS ropa została zatankowana na wyczarterowany dla OTS statek dla innego odbiorcy. Czyli realizacja kontraktów była możliwa? To po co nowy zarząd zerwał kontrakt? Po co zwolniono wszystkich, którzy mieli wiedzę o tych transakcjach? Mam nadzieję, że ta sprawa zostanie w pełni wyjaśniona także przed polskim sądem!" – napisał Obajtek na platformie X.
Były prezes Orlenu Daniel Obajtek opublikował grafikę, w której punkt po punkcie odnosi się także do doniesień „Financial Times” na temat zakupu wenezuelskiej ropy. W materiale zatytułowanym „Prostujemy fake newsy” twierdzi między innymi, że to obecny zarząd Orlenu zerwał kontrakty ze spółką OTS i zwolnił jej menedżerów oraz że ani Orlen, ani OTS nigdy nie płaciły kryptowalutami.
Przypomina też, że były prezes OTS został zatrzymany przez CBŚ w lutym 2024 roku, po czym – jak twierdzi – został zwolniony przez służby podległe rządowi Donalda Tuska. Dodaje, że Zjednoczone Emiraty Arabskie nie zgodziły się na jego ekstradycję, a toczące się postępowania arbitrażowe dotyczące realizacji kontraktów wciąż nie zostały zakończone.
Kontrowersyjna umowa OTS
Umowa, którą opisał "Financial Times", została zawarta w listopadzie 2023 roku przez szwajcarską spółkę Orlen Trading Switzerland z dubajską firmą Hannon International.
OTS miała zakupić około 6 mln baryłek wenezuelskiej ropy Merey 16 za 345 mln dolarów i w ciągu pięciu dni przekazała kontrahentowi 230 mln dolarów zaliczki. Realizacja transakcji napotkała jednak trudności – wenezuelski koncern PDVSA rozliczał się w kryptowalucie USDT, a Hannon próbował pozyskać ją poprzez kolejnych pośredników. W tym czasie trzy tankowce wyczarterowane przez Orlen stały u wybrzeży Wenezueli, generując dodatkowe koszty.
W marcu 2024 roku jeden ze statków załadował około 500 tys. baryłek oleju opałowego, jednak pod koniec miesiąca OTS zerwała pierwotny kontrakt.
Jak ustalił „Financial Times”, 15 kwietnia ten sam statek, wcześniej wynajęty przez Orlen, załadował w terminalu José ciężką ropę dla innego odbiorcy – indyjskiej Reliance Industries. Orlen próbuje obecnie odzyskać 230 mln dolarów w drodze arbitrażu, a równolegle toczy się postępowanie polskiej prokuratury. Według rządu straty związane z tą transakcją wyniosły co najmniej 1,6 mld zł.