Haakon VIII nowym królem Norwegii. Obejmuje tron w trudnym momencie

Norwegia ma nowego monarchę. Po śmierci Haralda V tron objął jego 53-letni syn, dotychczasowy książę koronny Haakon.

REKLAMA

REKLAMA

Nowy władca będzie panował jako Haakon VIII.

Wraz z jego wstąpieniem na tron zmieniła się również sytuacja w linii sukcesji.

Najstarsza córka nowego króla - Ingrid Aleksandra została księżniczką koronną i pierwszą osobą w kolejce do norweskiego tronu.

Haakon od lat przygotowywał się do objęcia najważniejszej funkcji w państwie.

W ostatnich latach kilkakrotnie zastępował ojca jako regent, gdy stan zdrowia Haralda V nie pozwalał mu na wykonywanie wszystkich obowiązków.

Norweska monarchia ma wielowiekową tradycję, której początki sięgają czasów króla Haralda Pięknowłosego w IX wieku.

Dziś monarcha nie sprawuje realnej władzy politycznej. Jego funkcja ma przede wszystkim charakter symboliczny i reprezentacyjny, a decyzje polityczne należą do wybranego parlamentu i rządu.

Rodzina królewska nadal odgrywa jednak istotną rolę w życiu publicznym oraz reprezentuje Norwegię poza granicami kraju.

Kim jest Haakon VIII?

Haakon jest młodszym dzieckiem Haralda V. Przyszedł na świat dwa lata po swojej siostrze, księżniczce Marcie Louise.

Mimo że jest od niej młodszy, to właśnie on został następcą tronu.

Stało się tak dlatego, że obowiązujące wówczas zasady sukcesji dawały pierwszeństwo mężczyznom.

W 1990 roku Norwegia zmieniła konstytucję i wprowadziła zasadę, zgodnie z którą pierwszeństwo w kolejce do tronu ma najstarsze dziecko, niezależnie od płci.

Nowe przepisy nie objęły jednak osób, które już znajdowały się w linii sukcesji.

Dlatego Haakon zachował pierwszeństwo przed starszą siostrą.

Po śmierci swojego dziadka, króla Olafa V w 1991 roku został oficjalnym następcą tronu.

W wydanej w 1998 roku książce Haakon wspominał, że w dzieciństwie marzył o prowadzeniu sklepu z zabawkami.

Z czasem zrozumiał jednak, że jego życie będzie wyglądało inaczej i że w przyszłości obejmie tron.

Nowy król zdobył staranne wykształcenie. Ukończył nauki polityczne na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley.

Następnie studiował w London School of Economics, gdzie uzyskał tytuł magistra w zakresie studiów nad rozwojem.

Specjalizował się między innymi w handlu międzynarodowym oraz problematyce Afryki.

Odbył także szkolenie w Królewskiej Norweskiej Akademii Marynarki Wojennej i ukończył program przygotowujący do pracy w dyplomacji.

Haakon znany jest również ze swoich sportowych pasji. Lubi surfing i narciarstwo.

W jednym z wywiadów dla norweskiej telewizji NRK przyznał, że gdyby nie należał do rodziny królewskiej, to prawdopodobnie zostałby surferem.

W młodości interesował się także muzyką rockową i rapem.

Chętnie pojawiał się na festiwalach muzycznych organizowanych w różnych krajach Europy.

Jak jego małżeństwo podzieliło kraj?

Jednym z najbardziej komentowanych momentów w życiu Haakona był jego związek z Mette-Marit Tjessem Hoiby.

Przyszli małżonkowie poznali się podczas festiwalu muzycznego w 1999 roku.

Mette-Marit była wówczas samotną matką. Jej przeszłość i związki ze środowiskiem imprezowym, w którym zażywano nielegalne narkotyki, wywołały w Norwegii duże kontrowersje.

Związek następcy tronu szybko stał się przedmiotem ogólnokrajowej debaty.

Część Norwegów przyjęła go z entuzjazmem, widząc w nim dowód na to, że monarchia otwiera się na współczesne społeczeństwo.

Inni uważali, że przeszłość Mette-Marit może zaszkodzić wizerunkowi rodziny królewskiej.

Haakon zdecydował się jednak na małżeństwo i uzyskał zgodę ojca na ślub.

Z czasem Mette-Marit zaczęła zdobywać coraz większą sympatię społeczeństwa.

Para pobrała się w sierpniu 2001 roku w katedrze w Oslo.

Doczekali się dwojga dzieci: Ingrid Aleksandry i księcia Sverre Magnusa.

Haakon został także ojczymem Mariusa Borga Hoiby'ego, syna Mette-Marit z wcześniejszego związku.

Marius nie otrzymał tytułu królewskiego i nie znajduje się w linii sukcesji.

Wyzwania stojące przed Haakonem: powiązania żony z Epsteinem i proces pasierba

Objęcie tronu przez Haakona następuje w trudnym momencie dla norweskiej rodziny królewskiej.

W ostatnich latach jej wizerunek został osłabiony przez kolejne kontrowersje związane zarówno z przeszłością Mette-Marit, jak i sprawą jej najstarszego syna.

Jednym z największych problemów stały się informacje dotyczące dawnych kontaktów Mette-Marit ze zmarłym przestępcą seksualnym Jeffreyem Epsteinem.

Sprawa wywołała ponowną falę krytyki pod adresem rodziny królewskiej.

Królowa przeprosiła za utrzymywanie kontaktów z Epsteinem. Przyznała, że wykazała się brakiem rozsądku. Nie usłyszała jednak żadnych zarzutów.

Dodatkowym ciosem dla wizerunku monarchii był proces Mariusa Borga Hoiby'ego.

W czerwcu został on skazany na cztery lata więzienia po uznaniu go za winnego dwóch z czterech zarzutów gwałtu.

Sąd skazał go również za napaść oraz znęcanie się w bliskim związku. Jego adwokaci zapowiedzieli złożenie apelacji od wyroku.

Proces Hoiby'ego odbywał się w czasie, gdy norweska rodzina królewska już wcześniej znajdowała się pod silną presją opinii publicznej.

Dla Haakona, który właśnie obejmuje tron, jednym z najważniejszych zadań będzie więc odbudowanie zaufania do monarchii.

W ostatnich latach poparcie społeczne dla rodziny królewskiej wyraźnie spadło. Według sondażu przeprowadzonego w 2022 roku przez norweską gazetę "Dagbladet" za utrzymaniem monarchii opowiadało się 68 procent respondentów.

Dla porównania, w badaniu przeprowadzonym przez NRK w 2017 roku poparcie dla monarchii deklarowało 81 procent ankietowanych.

Na wizerunek rodziny królewskiej wpływały również kontrowersje związane z Martą Louise, siostrą Haakona.

Księżniczka była krytykowana za swoje niekonwencjonalne przekonania, w tym twierdzenia, że potrafi komunikować się z aniołami.

Nowy król obejmuje więc tron w momencie, gdy norweska monarchia musi zmierzyć się nie tylko ze zmianą pokoleniową, lecz także z osłabieniem społecznego zaufania.

To właśnie odbudowanie autorytetu rodziny królewskiej może okazać się jednym z najważniejszych wyzwań pierwszych lat panowania Haakona VIII.