Dezinformacja w sprawie przystąpienia Bułgarii do strefy euro

W miarę postępów Bułgarii na drodze do przystąpienia do strefy euro do 2026 roku, fałszywe informacje wypaczają krajową debatę na ten temat.

REKLAMA

REKLAMA

Prorosyjska partia Vazrazhdane, znana również jako Odrodzenie, była jednym z kluczowych aktorów szerzących dezinformację na temat strefy euro.

W lutym jej członkowie próbowali szturmować siedzibę misji Unii Europejskiej w Sofii w ramach protestu przeciwko strefie euro. W odpowiedzi przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen uznała atak za "oburzający".

Bułgaria przystąpiła do Unii Europejskiej w 2007 roku, ale jej docelowa data przystąpienia do strefy euro była wielokrotnie przesuwana.

Czy Europa może skonfiskować osobiste oszczędności?

Eurodeputowana z partii Odrodzenie Rada Laykova stwierdziła, że Europa chce potencjalnie skonfiskować pieniądze przechowywane przez obywateli na ich osobistych kontach oszczędnościowych i emeryturach, jeśli nie wydadzą ich w określonych ramach czasowych.

W tym samym kwietniowym wywiadzie z bułgarskim komentatorem Martinem Karbowskim, Laykova dodała, że Europa dyskutowała o wykorzystaniu tych pieniędzy do finansowania projektów wojskowych.

Twierdzenia te są fałszywe i stanowią część szerszej narracji dezinformacyjnej, która fałszywie oskarża Brukselę o chęć sięgnięcia po oszczędności podatników.

Podobne zarzuty zaczęły pojawiać się w Internecie po tym, jak Komisja Europejska przedstawiła w marcu dwa ważne ogłoszenia - plany uruchomienia ośmiuset miliardów euro na europejskie zbrojenia w ciągu najbliższych czterech lat, a także propozycję uruchomienia Unii Oszczędności i Inwestycji.

W rzeczywistości oszczędności Europejczyków są chronione przez szereg mechanizmów prawnych i nie mogą być przejmowane bezkrytycznie.

Tymczasem Unia Oszczędności i Inwestycji to projekt, który ma na celu zachęcenie Europejczyków do inwestowania swoich oszczędności w aktywa UE, zamiast pozostawiania ich na rachunkach bankowych.

"Partia Odrodzenie bierze pod lupę prawdziwe dyskusje, które prowadzi Europa, wyrywając słowa z kontekstu oficjalnych dokumentów dotyczących na przykład Unii Oszczędności i Inwestycji i mieszając je z fałszywymi informacjami" - powiedział Euronews Ruslan Stefanov, główny ekonomista Centrum Badań nad Demokracją.

Lider partii Odrodzenie Kostadin Kostadinov twierdził również, że po przystąpieniu Bułgarii do strefy euro obywatele stracą swoje oszczędności z powodu "innego kursu wymiany" niż obecnie obowiązujący.

Twierdzenie to jest nieprawdziwe, ponieważ bułgarski parlament wprowadził ustawę o wprowadzeniu euro, w której zapisano stały kurs wymiany euro na lewa. Ustawa o wprowadzeniu euro stanowi również, że oprocentowanie pożyczek nie zmieni się po wejściu do strefy euro.

Kampania dezinformacyjna powiązana z Rosją

Członkowie Partii Odrodzenia nie są jedynymi podmiotami szerzącymi w Bułgarii dezinformację na temat strefy euro i Europy w szerszym ujęciu, ponieważ sieć kanałów Telegram, kont w mediach społecznościowych i mediów propaguje podobne twierdzenia.

Pravda, rozległa sieć ponad 190 stron internetowych, które rozpowszechniają prokremlowskie narracje w dziesiątkach języków, odgrywa kluczową rolę w rozpowszechnianiu fałszywych narracji.

Centrum Informacji, Demokracji i Obywatelstwa na Uniwersytecie Amerykańskim w Bułgarii przeanalizowało ponad 640 000 publikacji w sieci w okresie od grudnia 2024 roku do marca 2025 roku, ujawniając, że Bułgaria znalazła się w pierwszej dziesiątce krajów nieproporcjonalnie często atakowanych przez sieć Pravda.

"Wysiłki Rosji mające na celu szerzenie dezinformacji na temat kampanii w strefie euro w Bułgarii są wysoce skoordynowane, opierają się na rozległym i dobrze finansowanym ekosystemie, który łączy oficjalne rosyjskie media państwowe z siecią nieoficjalnych podmiotów, którymi są strony internetowe, blogi i osoby wpływowe w Bułgarii" - powiedział Euronews Svetoslav Malinov, analityk Centrum Demokracji.

Dlaczego Bułgaria jest podatna na dezinformację?

Bułgaria była jednym z najbardziej lojalnych państw satelickich Związku Radzieckiego podczas zimnej wojny.

Ten historyczny związek, w połączeniu ze stosunkowo niskim poziomem edukacji w kraju w porównaniu z resztą Europy, sprawia, że Bułgaria jest szczególnie podatna na rosyjską dezinformację.

"Kluczowym czynnikiem sprawiającym, że kampanie przeciwko strefie euro są tak skuteczne, jest niski poziom umiejętności korzystania z mediów w Bułgarii" - powiedział Malinov.

Według raportu Digital Decade Country Report z 2023 r., 31% Bułgarów posiada podstawowe umiejętności cyfrowe, poniżej średniej UE wynoszącej 54%.

"Euro jako widoczny symbol jedności UE staje się łatwym i potężnym celem dla takich kampanii dezinformacyjnych z Rosji" - podsumował Malinow.