Wyjaśnienia przedstawione przez Biennale okazały się niewystarczające. Komisja cofa finansowanie w reakcji na ponowne otwarcie rosyjskiego pawilonu. Liga ostro krytykuje Brukselę.
Komisja Europejska ostatecznie opowiedziała się za wycofaniem dotacji w wysokości 2 mln euro, przewidzianej na lata 2025–2028 dla Biennale w Wenecji.
REKLAMA
REKLAMA
Komisarka UE do spraw demokracji, Henna Virkkunen, poinformowała o decyzji dotyczącej środków przeznaczonych na Biennale. W poście na platformie X napisała, że kultura w Europie, finansowana z pieniędzy podatników, „powinna promować i chronić wartości demokratyczne, a wartości te nie są przestrzegane w dzisiejszej Rosji”.
To stanowisko zapadło po analizie odpowiedzi udzielonych przez Biennale w sprawie kontrowersyjnego ponownego otwarcia pawilonu rosyjskiego. Znalazło wyraz w rekomendacji skierowanej do Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury – aktu niewiążącego, ale adresowanego do instytucji, która podejmuje ostateczną decyzję i która już wcześniej opowiedziała się za ograniczeniem finansowania.
Procedurę cofnięcia finansowania Komisja Europejska wszczęła w kwietniu, po zapowiedzi przewodniczącego Fundacji Biennale, Pietrangelo Buttafuoco, który potwierdził, że rosyjski pawilon zostanie ponownie otwarty podczas tegorocznej edycji. Przestrzeń wystawiennicza była zamknięta podczas edycji w 2022 i 2024 roku jako bezpośrednia konsekwencja inwazji na Ukrainę i późniejszego wprowadzenia unijnych sankcji wobec Moskwy.
Na pierwszym etapie Komisja dała Fundacji Biennale 30 dni na wycofanie się z decyzji lub przedstawienie argumentów, które mogłyby zatrzymać procedurę cofnięcia dotacji.
Później Unia Europejska ponownie zażądała formalnych wyjaśnień dotyczących rzeczywistego charakteru udziału Rosji w weneckiej imprezie. Fundacja zdecydowała jednak, że nie zmieni kursu i kontynuowała otwarcie, choć w praktyce rosyjski pawilon działał tylko w połowie, ponieważ nie udało się uzyskać zezwoleń potrzebnych do organizowania wydarzeń publicznych.
Krytyka decyzji Komisji Europejskiej
Sposób, w jaki prowadzono tę sprawę, wywołał ostrą krytykę na arenie międzynarodowej. Skłonił takie postaci jak rosyjski galerysta Marat Gelman do otwartego oskarżania Włoch o to, że okazały się najsłabszym ogniwem w reakcji na rosyjską agresję.
„Biennale to historia, kultura, sztuka, innowacja i wolność. Jeśli jakiś biurokrata z Brukseli nie potrafi tego zrozumieć, trudno – pogodzimy się z tym. Kultura nie kłania się dyktatom Brukseli” – napisała Liga, partia większościowa kierowana przez wicepremiera Mattea Salviniego, zapowiadając, że zwróci się do rządu Giorgii Meloni, którego jest częścią, o uzupełnienie środków odebranych przez Komisję.