W Taszkencie powstaje imponujący kompleks kulturalny zaprojektowany przez Tadao Ando; międzynarodowy zespół prowadzi złożone prace budowlane i planuje przestrzenie sztuki oraz edukacji.
Jest rok 2028. Uzbekistan właśnie otworzył drzwi największego muzeum w kraju: długo wyczekiwanego Narodowego Muzeum Uzbekistanu. Na budowę potrzeba było trzech lat, ponad tysiąca dni drobiazgowej pracy, a efekt wydaje się uosobieniem cierpliwości, wizji i ambicji.
REKLAMA
REKLAMA
Architektura robi wrażenie jeszcze zanim wejdziemy do środka. Korytarz przypominający tunel łączy wizualnie muzeum z zabytkową medresą Abdulkasima, tworząc symboliczny most między wielowiekowym rzemiosłem a współczesnym designem.
Jednak za efektowną fasadą wnętrze zaskakuje kameralnością. To zwarta, skrojona na ludzką miarę przestrzeń, bardziej przypominająca dom kultury niż monumentalną instytucję. Biblioteka, kawiarnia i strefa dla dzieci tylko to podkreślają: to miejsce ma służyć codziennemu życiu, a nie jedynie okazjonalnym wizytom.
Kompleks obejmuje trzykondygnacyjne muzeum, dwa poziomy podziemne oraz kilka budynków pomocniczych. Generalnym wykonawcą była chińska spółka CSCEC International Construction.
Wszystko to brzmi jak wizja z przyszłości, ale za dwa lata ten opis stanie się rzeczywistością. Narodowe Muzeum Uzbekistanu powstanie w samym sercu Taszkentu i ma się otworzyć jako instytucja na światowym poziomie, która zmieni sposób, w jaki region postrzega sztukę i dziedzictwo.
Wschód spotyka Zachód w projekcie Ando
Autorem projektu jest wybitny japoński architekt Tadao Ando, współpracujący z niemieckim studiem scenograficznym Atelier Brückner. Wspólnie chcą stworzyć jedno z najbardziej ambitnych przedsięwzięć kulturalnych w Azji Centralnej.
Budynek o powierzchni 40 tys. mkw. zaplanowano jako grę czystych form geometrycznych – kół, kwadratów i trójkątów – złożonych w spokojną, a zarazem monumentalną bryłę.
„Pracując z tymi czystymi formami, chciałem wrócić do źródeł myślenia i stworzyć przestrzeń, z której w świat będą mogły wychodzić silne idee” – powiedział Ando. „Mam nadzieję, że muzeum stanie się nowym ośrodkiem twórczej ekspresji, otwartej na świat”.
Przyszłe muzeum, zlokalizowane w pobliżu Parku Narodowego Uzbekistanu, wyznaczy nową oś kulturalną Taszkentu, łącząc medresę Abdulkasima z Pałacem Przyjaźni Narodów.
Ośrodek życia obywatelskiego i edukacji
Poza walorami architektonicznymi muzeum ma stać się motorem życia obywatelskiego. W stałych i czasowych galeriach zostanie pokazana ogromna kolekcja – ponad 100 tys. dzieł sztuki i artefaktów, z których wiele nigdy nie było prezentowanych publicznie. Ekspozycje uzupełnią ogólnodostępna biblioteka, sale wykładowe, pracownie dydaktyczne oraz nowoczesne laboratoria konserwatorskie.
Przyjazne rodzinom przestrzenie, od zagospodarowanych ogrodów po centralną kawiarnię, będą zachęcać, by zostać tu na dłużej. Celem jest stworzenie miejsca, w którym dzieci, studenci, badacze i codzienni goście znajdą przestrzeń do nauki i spotkań.
Projekt ekspozycji przygotowany przez Atelier Brückner wykorzysta immersyjną scenografię, by przybliżyć historię współczesnemu odbiorcy, opowiadając ją dźwiękiem, światłem i kompozycją przestrzeni. Program działalności ma obejmować rezydencje artystyczne, projekty edukacyjne dla młodzieży oraz wydarzenia dla lokalnej społeczności, tak aby muzeum wpisało się w kulturalny rytm miasta.
„Muzeum odzwierciedla naszą tożsamość narodową i wiarę w to, że kultura Uzbekistanu ma moc współtworzenia nowego społeczeństwa” – powiedziała Gayane Umerova, przewodnicząca Fundacji Rozwoju Sztuki i Kultury.
Od Taszkentu po świat
Instytucja ma również stać się ważną platformą międzynarodowej wymiany kulturalnej. W inauguracyjnym sezonie zaplanowano współpracę z Luwrem, British Museum i nowojorskim Metropolitan Museum of Art – rzadko spotykane trio, które sprowadzi do Taszkentu arcydzieła ze świata i wyniesie sztukę uzbecką na międzynarodową scenę.
Fundacja Rozwoju Sztuki i Kultury reprezentowała już Uzbekistan w ponad 17 krajach – od Paryża po Pekin. Dzięki własnemu muzeum ta rosnąca sieć międzynarodowych kontaktów zyska stałą i wpływową bazę.
Kulturalna latarnia o politycznym znaczeniu
Dla Uzbekistanu Narodowe Muzeum to coś więcej niż inwestycja w kulturę. To manifestacja na poziomie państwowym. Podczas uroczystości wmurowania kamienia węgielnego prezydent Uzbekistanu Szawkat Mirzijojew nazwał je „ośrodkiem wiedzy i kultury, który pokazuje nasze trzytysiącletnie dziedzictwo nie tylko naszemu narodowi, lecz także społeczności międzynarodowej i przyszłym pokoleniom”.
Określił projekt jako „symbol Nowego Uzbekistanu – społeczeństwa otwartego na świat, zakorzenionego w tradycji, a zarazem patrzącego w przyszłość”.
Po zakończeniu budowy Narodowe Muzeum Uzbekistanu ma stać się jednym z najważniejszych punktów na kulturalnej mapie Azji Centralnej – architektonicznym i intelektualnym mostem między przeszłością a przyszłością oraz wyrazistym symbolem miejsca kraju w światowej kulturze.