Rok po śmierci papieża Franciszka, relacja z przekazania pałeczki papieżowi Leonowi XIV. Co łączy, a co dzieli obu papieży?
Wielkanoc sprzed roku pozostaje obrazem trudnym do wymazania z pamięci.
REKLAMA
REKLAMA
Papież Franciszek powoli przemierza Plac Świętego Piotra w papamobilu. Wierni biją brawo, lecz ich uwadze nie umyka zmęczenie widoczne na jego twarzy.
Gesty są oszczędne, a każdy uśmiech zdaje się wymagać wysiłku.
Mimo to nie rezygnuje ze spotkania z ludźmi. Pozostaje wśród nich do końca.
To chwila niemal zawieszona w czasie. Głos słabnie, ale spojrzenie pozostaje uważne.
Jakby chciał jeszcze podtrzymać relację, która była fundamentem jego pontyfikatu.
W Poniedziałek Wielkanocny nadchodzi wiadomość o jego śmierci.
Koniec przychodzi nagle, lecz w sposób spójny z jego stylem.
Papież odchodzi tak, jak żył, czyli blisko ludzi.
Zamkął się pontyfikat, który przesunął akcenty w Kościele.
Franciszek skierował uwagę na peryferie, na tych, których świat pomija.
Jego ostatnia Wielkanoc stała się więc symbolicznym pożegnaniem: cichym, ludzkim i konsekwentnym.
Rok później pamięć o nim pozostaje żywa. Także wśród obserwatorów, takich jak dyrektor AsiaNews Giorgio Bernardelli.
"Pamiętam jego ostatnią podróż do Azji, która miała miejsce zaledwie rok przed śmiercią. To była długa podróż do odległych miejsc, bo aż do Papui-Nowej Gwinei. Symbolicznie pokazała, jak bardzo papież Franciszek chciał objąć cały świat" - mówi.
Wizyta w Timorze Wschodnim, Indonezji i Oceanii była podsumowaniem jego pontyfikatu.
"Był to znak pontyfikatu, który przewrócił priorytety, uparcie otwierając okna na kwestie, które zwykle nie wchodzą do porządku obrad możnych tego świata" - dodaje Bernardelli.
Franciszek i Leon XIV: dwóch papieży, jedna globalna misja
Wybór kardynała Roberta Prevosta na papieża, który przybrał imię Leona XIV, przynosi zmianę, ale nie oznacza całkowitego zerwania z dziedzictwem Franciszka.
Porównania z poprzednikiem są naturalne, jednak - jak podkreśla Bernardelli - uproszczenia mogą prowadzić do błędnych wniosków.
"Różnice są widoczne, ale nie wynikają one tak bardzo z tradycji religijnej. Augustianie są wielkim zgromadzeniem misyjnym, a sam papież Leon podróżował po całym świecie, nawet do miejsc, w których Franciszek nigdy nie był" - zaznacza Bernardelli.
Nowy papież wnosi doświadczenie zdobyte w Zakonie Augustianów.
Jako jego przełożony generalny wielokrotnie odwiedzał różne części świata. Jego perspektywa pozostaje więc globalna i silnie duszpasterska.
"Leon jeszcze jako kardynał był na przykład kilka razy w Chinach. Był też w Algierii, gdzie zresztą powróci za kilka dni. Temat granic i otwarcia na świat jest dla niego bardzo ważny" - podkreśla Bernardelli.
Wojna i pokój: dwa różne języki
Różnice widać w podejściu do konfliktów.
Franciszek posługiwał się językiem bezpośrednim i sugestywnym. Mówił o "trzeciej wojnie światowej w kawałkach".
Leon XIV wybiera ton bardziej powściągliwy, ale jego przekaz pozostaje jednak wyraźny.
"Nie można zaprzeczyć, że z komunikacyjnego punktu widzenia papież Leon jest mniej obeznany z mediami. Nie ma takiej porywczości jak Franciszek, ale ma wielką zdolność słuchania. Stara się trzymać wszystko razem" - zauważa Bernardelli.
Jednocześnie problem pokoju nie sprowadza się do stylu wypowiedzi.
"Dzisiaj pokój jest przesłaniem głęboko sprzecznym" - podkreśla Bernardelli.
Nowy papież częściej korzysta z narzędzi dyplomacji. Franciszek natomiast działał przede wszystkim poprzez osobisty autorytet i gesty.
Komunikacja: spontaniczność kontra miara
Styl komunikacji uległ wyraźnej zmianie. Franciszek mówił spontanicznie, często improwizował, a jego słowa trafiały do odbiorców dzięki prostocie i bezpośredniości.
Leon XIV stawia na precyzję. Jego wypowiedzi są przemyślane i uporządkowane.
"Przemówienia Leona są wyważone, każde słowo jest określone. Jest papieżem, który powraca do Kościoła starannie mierzącego język" - zauważa Bernardelli.
To nie osłabienie przekazu, lecz jego inna forma. Mniej emocji, więcej struktury i dyplomatycznej ostrożności.
Podróże apostolskie: od symbolicznych peryferii do strategicznych szlaków
Podróże Franciszka miały charakter symboliczny. Skupiały uwagę na miejscach pomijanych przez światową politykę.
Leon XIV kontynuuje część zaplanowanych wizyt. Pierwszą była podróż do Libanu, zaplanowana przez Franciszka, podobnie jak ta do Turcji.
Stopniowo zarysowuje jednak własne priorytety. Podróż do Algierii będzie bardzo znacząca. To pierwszy wizyta jakiegokolwiek papieża w tym kraju, a dla Leona XIV ma związek z tradycją augustiańską.
Algieria, związana ze św. Augustynem, może stać się przestrzenią dialogu między kulturami.
W planach są kolejne kierunki. Afryka Subsaharyjska oraz Azja, w tym możliwa wizyta w Wietnamie i udział w Światowych Dniach Młodzieży w Seulu w 2027 roku.
"Będą to kluczowe podróże, które pozwolą zrozumieć jego spojrzenie na świat" - zaznacza Bernardelli.
Kościół bliskości czy bardziej instytucjonalny?
Charakter pontyfikatu Leona XIV dopiero się kształtuje. Jedno pozostaje wyraźne: dążenie do jedności.
"Leon jest papieżem, który ma bardzo silną ideę: zjednoczyć wszystkich” - podkreśla Bernardelli.
Po dynamicznym pontyfikacie Franciszka nowy papież stawia na porządkowanie i syntezę.
Na ostateczne wnioski jest jednak za wcześnie. Papież nie napisał jeszcze encykliki, a jego pontyfikat dopiero się rozwija.