Euronews odwiedziło pierwszą na świecie fabrykę e-metanolu na dużą skalę w duńskim Kassø. Zakład toruje drogę dla zielonej transformacji energetycznej, także w sektorach o trudno ograniczalnych emisjach.
W przypadku dekarbonizacji niektóre branże, takie jak żegluga morska i produkcja plastiku, stoją przed poważnymi problemami. E‑metanol może rozwiązać część z nich.
Biogaz z gnojowicy, zrównoważona energia elektryczna z paneli słonecznych, woda ze studni – to składniki potrzebne do syntezy e‑metanolu. Wszystko to trafia do imponującej przemysłowej dżungli z plątaniny stalowych rur, wysokich wież destylacyjnych i zadziwiająco płaskich zbiorników.
Pierwszy taki zakład
Kiedy poprawiam kask, na teren zakładu wjeżdża ogromna ciężarówka. „Każdego dnia przyjeżdża pięć naczep z biogenicznym CO₂” – wyjaśnia Lars Dyrholm. Lars nie jest tylko jednym z zahartowanych duńskich „Ironmanów”, którzy potrafią biegać kilometrami bez zadyszki. Jest także dyrektorem generalnym zakładu w Kassø, nadzorującym zwiększanie produkcji w tej pierwszej w swoim rodzaju instalacji przemysłowej.
Dołącza do nas Mia Amalie Jochimsem, pracowniczka zakładu. „Wokół nas jest mnóstwo gospodarstw rolnych” – mówi i dodaje: „Przechwytujemy CO₂ z instalacji biogazowych.” Dyrholm i Jochimsem oprowadzają mnie po tej innowacyjnej dżungli stali i rur.
Europejski projekt flagowy
Zacznijmy jednak od początku. „Tu mamy elektrolizery” – wyjaśnia Jochimsem. „Tutaj woda jest rozdzielana na wodór i tlen.” Gdy dodaje się biogeniczny CO₂, powstaje e‑metanol.
Zakład jest europejskim projektem flagowym. European Energy (źródło w Angielski) – jedna z wiodących na świecie firm w dziedzinie produkcji zrównoważonej energii – pokazuje, że metanol można wytwarzać na skalę przemysłową bez użycia paliw kopalnych. Można go potem wykorzystać do produkcji plastiku lub jako paliwo dla statków.
„Zastępujemy paliwa kopalne czymś zielonym i odnawialnym” – mówi Lars Dyrholm.
Kolejne projekty są w przygotowaniu
Zakład w Kassø ma docelowo wytwarzać 42 tys. ton e‑metanolu rocznie. „Obecnie produkujemy około 100 ton dziennie” – mówi dyrektor zakładu w Kassø. „Każdego dnia wyjeżdżają stąd dwa samochody ciężarowe z e‑metanolem.”
European Energy ma ambitne plany. Jeśli państwa członkowskie Unii Europejskiej zgodzą się na stabilne ramy regulacyjne, można będzie budować kolejne zakłady produkujące e‑metanol. Pierwszym krokiem jest wdrożenie unijnej Dyrektywy w sprawie energii ze źródeł odnawialnych (Renewable Energy Directive) (źródło w Angielski).
Droga do pełnej dekarbonizacji
„Najpierw część paliwa zużywanego w transporcie drogowym zostanie zastąpiona czymś odnawialnym” – wyjaśnia Lars Dyrholm. „To zwiększa popyt, a także ceny, co umożliwia nam dalsze inwestycje w takie zakłady jak ten. Tak wygląda obecnie nasza droga do dekarbonizacji do 2050 r., aby w 100% odejść od paliw kopalnych.”
„Potrzebujemy jednak także długoterminowej pewności regulacyjnej, że Europa utrzyma te zobowiązania i ambicje, abyśmy mogli nadal wytwarzać odnawialne paliwa w tej drodze do pełnej dekarbonizacji.” W tym pomaga unijne rozporządzenie EUFuel Maritime Regulation (źródło w Angielski).
Tymczasem negocjacje w Międzynarodowej Organizacji Morskiej (źródło w Angielski) (IMO) utknęły w martwym punkcie od października 2025 r. Stało się tak po tym, jak administracja Donalda Trumpa zagroziła nałożeniem ceł karnych na kraje, które poprą proponowane ramy osiągnięcia zerowych emisji netto (Net‑Zero Framework) (źródło w Angielski).
Wielkie statki i drobne dłonie
Jednym z największych nabywców „zielonego metanolu” jest duńska grupa logistyczna A.P. Moller‑Maersk (źródło w Angielski), która przestawia część swojej floty na paliwa zrównoważone. E‑metanol może jednak robić więcej niż tylko napędzać statki na oceanach świata.
Jadę do Billund, duńskiej siedziby LEGO (źródło w Angielski), globalnego giganta zabawkowego. E‑metanol jest surowcem do produkcji ePOM, przyjaznego klimatowi plastiku, który już służy do wytwarzania drobnych dłoni figurek LEGO, małych kółek i elementów łączących.
Przed Europą wciąż długa droga
Na branżowych konferencjach European Energy prezentuje model swojego zakładu e‑metanolu zbudowany z klocków LEGO. Spotykam Knuda Erika Andersena (źródło w Angielski) w duńskiej stolicy, Kopenhadze. Współtworzył firmę w 2004 r.
„Europa jest bardzo silnym kontynentem” – mówi. „Wciąż jednak importujemy około 60% naszej energii. Przed nami więc długa droga, aby zastąpić import rodzimą energią, przede wszystkim ze źródeł odnawialnych, tak abyśmy byli odporni na wstrząsy i całkowicie niezależni od zagranicznych państw.”
Andersen ma konkretne pomysły, jak stworzyć prężny rynek zielonego wodoru i e‑metanolu: „Sektor publiczny w Europie mógłby zacząć działać jak klient, kupując e‑paliwa dla okrętów marynarki wojennej, dla przemysłu obronnego.”
Pół miliona paneli słonecznych
Elektroliza wymaga ogromnych ilości energii elektrycznej. Dlatego European Energy zbudowała swój zakład e‑metanolu tuż obok ogromnej farmy fotowoltaicznej. „To jeden z największych parków słonecznych w Europie Północnej o mocy 300 MW” – mówi menedżer European Energy, Kristian Tilsted.
Pół miliona paneli słonecznych wytwarza „zielone elektrony” potrzebne do produkcji e‑metanolu. Nie cała ta energia trafia do zakładu – reszta jest oddawana do sieci wysokiego napięcia.
Kristian Tilsted: „Nasza krajowa sieć elektroenergetyczna jest czymś w rodzaju autostrady energetycznej połączonej z resztą Europy. Te zielone elektrony mogą być wykorzystywane w całej Europie – w gospodarstwach domowych i w przemyśle. Dążymy do 100‑procentowej zielonej transformacji zarówno tutaj w Danii, jak i na całym świecie. Aby móc to zrealizować, musimy rozbudować infrastrukturę – lokalnie i w całej Europie.”