Śledź nas
Reklama

Szczyt Trump, Xi, Putin niepokoi Azję. Czy to druga Jałta?

Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Prezydent USA Donald Trump wsiada do Air Force One po udziale w szczycie APEC w Shenzhen w południowej prowincji Guangdong w Chinach, 19 listopada 2026.
Prezydent USA Donald Trump wsiada do Air Force One po zakończeniu szczytu APEC w Shenzhen w prowincji Guangdong na południu Chin, 19 listopada 2026. -  Prawo autorskie  AP Photo
Prawo autorskie AP Photo
Przez Dogyu Lee, Euronews Doha bureau
Opublikowano dnia
Udostępnij Close Button

Przywódcy USA, Chin i Rosji zobowiązali się do rozmów o ograniczeniu ryzyka nuklearnego, jednak w swojej wspólnej deklaracji pokojowej nie wspomnieli o Korei Północnej.

Prezydent USA Donald Trump w czwartek opuścił Chiny, nie spotkawszy się z przywódcą Korei Północnej Kimem Dzong Unem. Liczył na takie spotkanie podczas wizyty w Shenzhen, gdzie na marginesie szczytu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) odbyło się rzadkie trójstronne spotkanie z prezydentem Chin Xi Jinpingiem i prezydentem Rosji Władimirem Putinem.

REKLAMA
REKLAMA

Trump podczas podróży po Azji wielokrotnie wspominał o możliwości rozmowy z Kimem, choć przedstawiciel Białego Domu zapewniał, że takiego spotkania nie ma w planach.

„Możliwe, że spotkamy się także z Kim Dzong Unem, to byłoby dobre” – powiedział Trump w poniedziałek dziennikarzom w Białym Domu.

Tymczasem Kim we wtorek i środę wizytował różne miejsca w prowincji Południowy Hamgyong w Korei Północnej – podała południowokoreańska agencja prasowa Newsis.

Obaj przywódcy nie rozmawiali twarzą w twarz od czerwca 2019 roku.

Choć trzej przywódcy zgodzili się kontynuować dialog na temat ograniczenia ryzyka nuklearnego i nierozprzestrzeniania broni jądrowej, wspólna „deklaracja pokojowa” nie zawierała wyraźnego odniesienia do Półwyspu Koreańskiego ani do Tajwanu.

Chińska agencja państwowa Xinhua podała jednak później, że trzej przywódcy wymienili poglądy na temat sytuacji na Półwyspie Koreańskim, wojny w Ukrainie, nierozprzestrzeniania broni jądrowej oraz wydarzeń na Bliskim Wschodzie.

Szczyt wzmógł obawy w Korei Południowej, Japonii i na Tajwanie, że wielkie mocarstwa mogą podejmować decyzje wpływające na bezpieczeństwo regionu bez konsultacji z państwami bezpośrednio zainteresowanymi.

Korea Południowa obawia się odsunięcia na margines

Przed trójstronnym spotkaniem południowokoreańskie media porównywały je do konferencji jałtańskiej z 1945 roku, na której przywódcy USA, Wielkiej Brytanii i Związku Radzieckiego debatowali nad powojennym ładem międzynarodowym.

Seul od dawna stara się doprowadzić do tego, by o sprawach Półwyspu Koreańskiego nie decydowały wielkie mocarstwa bez jego udziału.

Brak wzmianki o Półwyspie Koreańskim w deklaracji częściowo złagodził obawy przed „drugą Jałtą”. Jednocześnie, jak zauważa południowokoreański portal Money Today, wywołał niepokój, że kwestia denuklearyzacji schodzi w dyplomacji wielkich mocarstw na dalszy plan.

Park Won-gon, profesor studiów nad Koreą Północną na Uniwersytecie Ewha Womans, powiedział portalowi, że Chiny i Rosja mogły opowiedzieć się po stronie Pjongjangu.

Kim Jae-chun, profesor z Uniwersytetu Sogang, ocenił, że trzy państwa bardzo odmiennie postrzegają północnokoreański program nuklearny.

Agencja Newsis zasugerowała jednak, że brak spotkania Trump–Kim drugi rok z rzędu może łagodzić obawy, iż Stany Zjednoczone mogłyby uznać Koreę Północną za państwo posiadające broń jądrową.

Prezydent Korei Południowej Lee Jae-myung podczas czwartkowego szczytu APEC ponownie podkreślił, jak ważne jest osiągnięcie pokoju i stabilności na Półwyspie Koreańskim dla dobrobytu całego regionu.

Japonia szuka zapewnień ze strony Waszyngtonu

Trójstronne spotkanie wywołało niepokój w Japonii, gdzie relacje z Pekinem pozostają napięte.

Japońska premier Sanae Takaichi wymieniła z Xi uprzejme pozdrowienia podczas APEC, lecz do formalnego spotkania przywódców nie doszło.

Jeden z parlamentarzystów rządzącej partii stwierdził, że wykluczenie Japonii z trójstronnego formatu można odebrać jako dyplomatyczny cios – przekazała stacja Fuji TV.

Takaichi powiedziała jednak na briefingu prasowym w Shenzhen, że nie uważa, by interesy Japonii zostały przez szczyt naruszone – podała telewizja TBS.

Według stacji TV Asahi, powołującej się na źródła w japońskim rządzie, Takaichi zabiega także o rozmowę telefoniczną z Trumpem, by omówić wyniki jego rozmów z Xi i Putinem oraz potwierdzić wolę dalszej współpracy dwustronnej.

Japońskie media zwróciły również uwagę na stanowisko trzech mocarstw wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), na którego czele stoi obecnie japońska sędzia Tomoko Akane.

Wspólna deklaracja wezwała do poszanowania immunitetu urzędników państwowych i stwierdziła, że MTK oraz podobne instytucje nie mogą nadużywać swojej jurysdykcji.

W marcu 2023 roku trybunał wydał nakaz aresztowania Putina w związku z domniemanym bezprawnym wywozem i transferem ukraińskich dzieci.

Jałta 2.0. Tajwan nieufny wobec dyplomacji wielkich mocarstw

Podobnie jak w Korei Południowej, także w tajwańskich mediach przed spotkaniem pojawiały się odniesienia do „Jałty 2.0”. Stacja TVBS podkreślała obawy, że Tajwan mógłby stać się kartą przetargową w negocjacjach.

Kwestia Tajwanu została poruszona podczas dwustronnego spotkania Xi z Trumpem wcześniej w czwartek.

Tsai Jung-hsiang, profesor nauk politycznych na Narodowym Uniwersytecie Chung Cheng na Tajwanie, powiedział tamtejszej Centralnej Agencji Informacyjnej, że USA i Chiny zupełnie inaczej pojmują stabilność strategiczną.

Trump podczas swojej kadencji dążył do uniknięcia konfliktu o Tajwan, natomiast Xi zabiegał o to, by USA uznały stanowisko Pekinu w sprawie suwerenności i integralności terytorialnej – wskazał Tsai.

Dodał jednak, że nie spodziewa się, by spotkanie przyniosło zmiany w polityce USA wobec Tajwanu.

Chińskie media państwowe oceniły, że trójstronne spotkanie pozwoliło trzem wielkim mocarstwom wspólnie działać na rzecz bezpieczeństwa i stabilności międzynarodowej.

Xi nazwał spotkanie „pozytywnym, konstruktywnym i owocnym”, ponieważ trzy państwa zadeklarowały zaangażowanie na rzecz „pokoju na świecie” – przekazała Xinhua.

Wcześniej Xi mówił, że trzy kraje powinny regularnie organizować spotkania na najwyższym szczeblu i stworzyć mechanizmy zapobiegania kryzysom oraz ich zarządzania.

Żadnej z tych propozycji nie wpisano wprost do czteropunktowej deklaracji pokojowej.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej