Śledź nas
Reklama

USA traci status kraju wolnego od odry po roku ciągłych zachorowań

Pielęgniarka przygotowuje szczepionkę przeciw odrze w klinice w Pensylwanii 20 października 2026 r.
Pielęgniarka przygotowuje szczepionkę przeciw odrze w klinice w Pensylwanii 20 października 2026 r. -  Prawo autorskie  Matt Rourke/AP Photo
Prawo autorskie Matt Rourke/AP Photo
Przez Gabriela Galvin
Opublikowano dnia •Zaktualizowano
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Udostępnij Close Button

W krajach, gdzie odra jest chorobą endemiczną, wirus krąży nieprzerwanie, przenosząc się z człowieka na człowieka przez rok lub dłużej.

Stany Zjednoczone oficjalnie utraciły status kraju wolnego od odry po 26 latach. Ognisko choroby, które pojawiło się w Teksasie na początku 2025 roku, rozprzestrzeniło się na cały kraj.

REKLAMA
REKLAMA

Do tej pory w tym roku w USA odnotowano 5739 przypadków odry — wobec 2286 przypadków w 2025 roku, wynika z danych Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa (źródło w Angielski). Niemal wszystkie zakażenia dotyczą osób nieszczepionych lub takich, których status szczepienia jest nieznany. Departamenty zdrowia poszczególnych stanów informują o 10 zgonach powiązanych z odrą w 2026 roku.

W ubiegłym tygodniu (źródło w Angielski) grupa ekspertów z Panamerykańskiej Organizacji Zdrowia (PAHO) zebrała się, by omówić status USA jako kraju, który wyeliminował odrę. Uznała, że wirus odry po raz pierwszy od 2000 roku znów zadomowił się w USA, które wtedy uzyskały status eliminacji.

Dyrektor PAHO, Jarbas Barbosa, ogłosił decyzję we wtorek. Była ona szeroko oczekiwana przez specjalistów chorób zakaźnych i została po raz pierwszy opisana w ubiegłym tygodniu przez „The Wall Street Journal” (źródło w Angielski). Amerykański departament zdrowia nie wydał od razu oświadczenia.

„Eliminacja odry to nie trofeum, które raz się zdobywa i odkłada na półkę” – powiedział Barbosa na konferencji prasowej. „To osiągnięcie, którego trzeba bronić każdego dnia, zamykając luki w odporności i docierając do każdej społeczności”.

Meksyk i Boliwia również utraciły we wtorek status kraju wolnego od odry.

Utrata statusu eliminacji odry oznacza, że „dekady postępów w zdrowiu publicznym zostały oficjalnie cofnięte” – powiedziała lekarka i prezes Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych, Wendy Armstrong.

Co właściwie oznacza status eliminacji odry, w jaki sposób kraje go tracą i co dzieje się później?

Jak kraje tracą status eliminacji odry?

W krajach, w których odra jest chorobą endemiczną, wirus szerzy się w nieprzerwanym łańcuchu z osoby na osobę przez rok lub dłużej.

W krajach, które wyeliminowały odrę, wirus nie rozprzestrzenia się stale, bo wystarczająco dużo osób jest zaszczepionych. Od czasu do czasu pojawiają się ogniska, zwykle związane z podróżami międzynarodowymi, ale służby zdrowia są w stanie opanować je na tyle szybko, by przerwać transmisję.

Kraj traci status eliminacji, jeśli odra powróci i będzie się szerzyć nieprzerwanie przez co najmniej rok, wskazuje PAHO. (źródło w Angielski) Organizacja śledzi, czy ogniska odry są powiązane z tym samym szczepem wirusa, o tym samym genotypie i linii.

USA uzyskały status kraju wolnego od odry w 2000 roku, po przeprowadzeniu zakrojonych na szeroką skalę kampanii szczepień i stworzeniu programu, który zapewniał bezpłatne szczepionki milionom dzieci.

Jednak ognisko w zachodnim Teksasie na początku 2025 roku rozprzestrzeniło się później na inne stany. Blisko spokrewnione wirusy zakażały osoby w Utah jeszcze w maju 2026 roku, wynika z analizy ProPublica (źródło w Angielski). Ten nieprzerwany łańcuch transmisji najprawdopodobniej kosztował USA status eliminacji odry, co oznacza, że choroba jest teraz uważana w kraju za endemiczną.

Które inne kraje utraciły status wolny od odry?

USA nie są wyjątkiem. Ich północny sąsiad, Kanada, utraciła status kraju wolnego od odry w 2025 roku, w związku z ogniskiem choroby, które spowodowało ponad 6400 przypadków (źródło w Angielski) w 10 prowincjach i terytoriach.

W styczniu sześć państw z europejskiego regionu Światowej Organizacji Zdrowia – Armenia, Austria, Azerbejdżan, Hiszpania, Zjednoczone Królestwo i Uzbekistan – utraciło status kraju wolnego od odry po wzroście liczby zachorowań w 2024 roku.

Odra była już uznawana za chorobę endemiczną we Francji, Niemczech, Włoszech, Polsce, Rumunii i w kilku innych krajach Europy i Azji Centralnej. Według WHO (źródło w Angielski) w 2025 roku w regionie odnotowano niemal 34 tys. przypadków odry.

Przedstawiciele służb zdrowia podkreślają, że zbyt niskie wskaźniki szczepień dają odrze okazję do szerzenia się. Choroba jest tak zaraźliwa, że zaszczepionych musi być co najmniej 95% osób w danej społeczności, aby zapobiec wybuchom ognisk. Dwie dawki szczepionki przeciw odrze zapewniają nawet 97% ochrony (źródło w Angielski) przed odrą.

Jak kraje mogą odzyskać status wolny od odry?

USA i inne państwa mogą odzyskać status kraju wolnego od odry, jeśli przerwą szerzenie się choroby na co najmniej rok. Brazylia i Zjednoczone Królestwo już wcześniej traciły, a potem odzyskiwały status eliminacji.

Przedstawiciele PAHO mówili we wtorek, że spodziewają się, iż USA, Boliwia i Meksyk przedstawią w najbliższych tygodniach plany pokazujące, jak zamierzają zatrzymać transmisję i odzyskać status kraju wolnego od odry.

Kanadzie opanowanie ogniska, które pozbawiło ją statusu kraju wolnego od odry, zajęło prawie dwa lata. Epidemia zaczęła się w październiku 2024 roku (źródło w Angielski), a oficjalnie uznano ją za wygaszoną w październiku 2026 roku. (źródło w Angielski) Aby przerwać transmisję, lokalni pracownicy ochrony zdrowia identyfikowali zakażone osoby i ich kontakty, prowadzili badania laboratoryjne, by śledzić rozprzestrzenianie się odry, oraz promowali szczepienia – poinformowała kanadyjska agencja zdrowia publicznego.

Europejscy urzędnicy ds. zdrowia podkreślają, że kraje powinny poprawić monitoring chorób, reagowanie na ogniska oraz działania, których celem jest dotarcie do niedostatecznie zaszczepionych społeczności.

W USA Armstrong wezwała rząd do finansowania stanowych i lokalnych departamentów zdrowia, inwestowania w kadry zajmujące się chorobami zakaźnymi oraz promowania szczepień przeciw odrze.

„Ponowne pojawienie się odry na niebezpiecznym poziomie bardzo szybko stało się zagrożeniem dla społeczności w całym kraju” – stwierdziła.

Aktualizacja: Artykuł został zaktualizowany 17 listopada, dodano nowe informacje.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej

Regularne picie kawy powiązano ze zmianami pracy jelit i mikrobiomu

ONZ: chemikalia zaburzające hormony coraz poważniejszym zagrożeniem

Europa tworzy genetyczną mapę mieszkańców, która może zmienić przyszłość medycyny