Peruwiańska Amazonia stała się miejscem papieskiego apelu o ochronę środowiska i praw jej rdzennych mieszkańców. Leon XIV zwrócił uwagę na dramatyczne skutki nielegalnej eksploatacji złóż złota.
Sytuacja ludów rdzennych i ochrona Amazonii wyznaczyły program przedostatniego dnia wizyty papieża Leona XIV w Peru, jego przybranej ojczyźnie.
W niedzielę papież rozpoczął dzień w dawnej stolicy imperium Inków Cusco położonej na wysokości 3400 m n.p.m.
Program wizyty rozpoczął się od spotkania w kompleksie archeologicznym Sacsayhuamán, gdzie papież wygłosił przemówienie poświęcone miejscowej pobożności.
Następnie na Plaza de Armas przekazał płaszcz od Stolicy Apostolskiej dla wizerunku Pana Trzęsień Ziemi.
To ważny obiekt kultu religijnego w kraju szczególnie narażonym na wstrząsy sejsmiczne. Z Cusco Leon XIV udał się do Pucallpy.
Dżungla płonie przez złoto
W położonej w amazońskiej dżungli Pucallpie - mieście liczącym 434 tys. mieszkańców, papież zwrócił uwagę na potrzebę ochrony środowiska i społeczności zagrożonych przez nielegalne wydobycie złota.
Nawiązał tym samym do nauczania papieża Franciszka, który wielokrotnie podkreślał odpowiedzialność za środowisko naturalne i los ludności rdzennej.
Kardynał Pedro Barreto, przewodniczący konferencji biskupów Amazonii, określił tę kontynuację jako "zdecydowane zaangażowanie".
"Kościół w Peru dostrzega konsekwencję w swoim zobowiązaniu do towarzyszenia ludom rdzennym w obronie życia i trosce o ziemię, która jest coraz bardziej zagrożona przez wylesianie i nielegalną działalność górniczą" - powiedział kardynał Pedro Barreto w rozmowie z agencją Associated Press.
Nielegalne wydobycie złota stało się w Amazonii niezwykle dochodowym procederem.
Górnicy wykorzystywali prowizoryczne barki ssące, a do pozyskiwania cennego kruszcu stosowali rtęć, silnie toksyczny metal.
Skalę problemu wyjaśnił Raphael Hoetmer, dyrektor programu Amazonii zachodniej w organizacji Amazon Watch.
"Globalny kontekst wojny i konfliktów podbił cenę złota do historycznych rekordów, a złoto, które znajduje się w niemal wszystkich rzekach Amazonii, można wydobywać z użyciem rtęci, zwłaszcza na dużą skalę" - wyjaśnił Raphael Hoetmer.
W sobotę policja poinformowała o przeprowadzeniu trzech operacji wymierzonych w nielegalne wydobycie złota w regionie Madre de Dios.
To jeden z obszarów o największej bioróżnorodności w Peru. W trakcie działań zniszczono sprzęt wykorzystywany do nielegalnego wydobycia, w tym tratwy i silniki.
Łączną wartość zarekwirowanego i zniszczonego wyposażenia oszacowano na 4,1 mln dolarów (3,8 mln euro).
Ludy pozbawione głosu
Podczas wizyty Leon XIV wysłuchał również przedstawicieli ludów Shipibo, Asháninka i Kukama.
Następnie wziął udział w symbolicznym sadzeniu shihuahuaco - rodzimego gatunku drzewa, które może żyć ponad tysiąc lat.
"Chcemy, aby Kościół katolicki trwał długo, chronił tych, którzy go potrzebują, i widział, jak jego wartości są podziwiane przez kolejne pokolenia" - powiedział ksiądz Luca Zanta, organizator wizyty.
Jednym z najważniejszych tematów spotkania była przemoc seksualna wobec dziewcząt z ludów rdzennych.
Kardynał Pedro Barreto zaznaczył, że papież poświęcił uwagę niedawnej sprawie z prowincji Condorcanqui. Nauczyciele mieli tam dopuszczać się wykorzystywania seksualnego dziewczynek należących do ludów Awajún i Wampis.
Poważne obawy budziła również sytuacja społeczności żyjących w dobrowolnej izolacji. Należeli do nich między innymi Mashco Piro, zamieszkujący region Madre de Dios.
Ich bezpieczeństwo było zagrożone zarówno przez działalność przestępczą, jak i niewystarczającą ochronę ze strony państwa.
"Mają rezerwaty, które powinny zapewniać im ochronę. Jednak rząd Peru coraz mniej jest skłonny uznać istnienie tych ludów" - alarmował Raphael Hoetmer.
Ekspert zwracał także uwagę na obecność karteli narkotykowych na terenach objętych ochroną.
"A ich rezerwaty są również penetrowane przez kartele narkotykowe, bo to idealne miejsca do działania – nikt nie może tam wchodzić" - podkreślał Raphael Hoetmer.