Wyspy Zielonego Przylądka mogą w niedzielnych wyborach wybrać pierwszą kobietę na urząd prezydenta. Była minister sprawiedliwości Joana Rosa jest jedną z faworytek, rywalizuje z prezydentem José Marią Nevesem, który ubiega się o drugą kadencję.
Około 420 tys. obywateli Cabo Verde (Republiki Zielonego Przylądka) zostaje w niedzielę wezwanych do urn, aby wybrać nowego prezydenta. O urząd ubiega się sześciu kandydatów, a faworytami są José Maria das Neves (PAICV) i Joana Rosa Amado (MpD).
REKLAMA
REKLAMA
Urzędujący prezydent zmierzy się z pierwszą w historii kraju kandydatką na to stanowisko, Joaną Rosą Amado, oraz innymi rywalami, gdy głosowanie rozpoczęło się w niedzielę o godz. 8.00 czasu lokalnego.
Kandydatka Joana Rosa, 61‑letnia prawniczka wspierana przez opozycyjny Movimento para a Democracia (MpD), jest pierwszą kobietą ubiegającą się o prezydenturę od czasu uzyskania przez kraj niepodległości od Portugalii w 1975 roku. Kobiety obejmowały wysokie stanowiska w rządzie, jednak Cabo Verde nigdy nie miało ani premierki, ani prezydentki. Jej hasło brzmi „Ouçam Cabo Verde”, co – jak podkreśla – „nie oznacza obiecywania wszystkiego, lecz poznanie prawdziwych obaw i oczekiwań mieszkańców”.
Była minister sprawiedliwości skupiła swoją kampanię na utrzymaniu równowagi sił, argumentując, że kraj potrzebuje przeciwwagi dla Afrykańskiej Partii Niepodległości Cabo Verde (PAICV), która popiera Nevesa i kontroluje rząd oraz większość władz lokalnych.
„Wybór kobiety na urząd prezydenta pokazałby wielu młodym kobietom i dziewczętom, że żadne stanowisko państwowe nie jest dla nich zamknięte” – stwierdziła kandydatka w rozmowie z mediami.
Joana Rosa wyłamuje się z tradycyjnych oczekiwań wobec roli kobiet w społeczeństwie, które wciąż pozostaje „bardzo patriarchalne”, powiedziała agencji AP Roselma Évora, politolożka i badaczka studiów nad płcią na Uniwersytecie Cabo Verde.
PAICV zdobyła w maju większość w parlamencie, kończąc dekadę rządów kierowanych przez MpD. Zwycięstwo Rosy sprawiłoby, że urząd prezydenta i rząd znów znalazłyby się po przeciwnych biegunach sceny politycznej.
Wielu wyborców czuje się oderwanych od swoich przywódców i chce prezydenta, który rozumie ich codzienne trudności, a ograniczone perspektywy gospodarcze skłaniają młodych ludzi do szukania szans za granicą – dodała Roselma Évora.
Urzędujący prezydent, 66‑letni José Maria das Neves, który w 2021 roku zdobył około 52 proc. głosów i zobowiązał się do budowania ponadpartyjnego poparcia dla poprawy warunków mieszkaniowych, opieki zdrowotnej i edukacji, tworzenia miejsc pracy oraz podnoszenia płac, uchodzi za faworyta także w tych wyborach. „Fakt, że pełni urząd, daje Nevesowi większą rozpoznawalność, także wśród wyborców za granicą” – oceniła badaczka.
W latach 2001–2016 José Maria das Neves był premierem i przewodniczącym Afrykańskiej Partii Niepodległości Cabo Verde (PAICV). Pełnił też funkcje burmistrza i deputowanego.
Wśród pozostałych kandydatów (Antero Tavares, sędzia; Casimiro Pina, prawnik; Loisito de Sousa, wykładowca) znajduje się 45‑letni chirurg Gilson Alves, postrzegany jako twardy polityk, który zapowiada walkę z korupcją, zezwolenie na szersze posiadanie broni oraz przywrócenie kary śmierci.
System parlamentarny Cabo Verde jest zbliżony do portugalskiego. Premier kieruje polityką rządu i dysponuje większością władzy wykonawczej. Rola prezydenta jest w dużej mierze symboliczna, choć wybierana w głosowaniu powszechnym głowa państwa może wetować ustawy.
Afrykańskie państwo znane ze stabilnej demokracji
To atlantyckie państwo wyspiarskie u wybrzeży Afryki Zachodniej (600 km od Senegalu), liczące około pół miliona mieszkańców, znane jest ze stabilnej demokracji i ma na koncie historię pokojowych zmian władzy oraz konkurencyjnych wyborów w regionie, gdzie takie sytuacje należą do rzadkości. Kraj trafił na pierwsze strony gazet na całym świecie, gdy jego reprezentacja piłkarska już w debiucie w mistrzostwach świata w tym roku dotarła do fazy pucharowej.
W lipcu Bank Światowy oficjalnie zaklasyfikował Cabo Verde jako kraj o wyższych średnich dochodach, dzięki rozwojowi sektora turystycznego i wzrostowi o 16,8 proc. dochodu narodowego brutto na mieszkańca między 2023 a 2024 rokiem. Kraj mierzy się jednak z licznymi wyzwaniami, w tym utrzymującymi się nierównościami społecznymi, izolacją geograficzną oraz brakiem tanich i wygodnych połączeń między wyspami.
Kandydaci obiecali, że w razie zwycięstwa wprowadzą działania poprawiające połączenia lotnicze i morskie między wyspami, a także zbudują nowe miejsca noclegowe dla turystów.
Do głównych obaw mieszkańców należą rosnące koszty życia, ceny paliw oraz bezrobocie wśród młodzieży.
Od zakończenia pandemii Covid-19 wielu młodych mieszkańców Cabo Verde, w tym absolwentów uczelni i osób z wykształceniem zawodowym, wyemigrowało i nadal wyjeżdża za granicę, co prowadzi do niedoboru siły roboczej.
Do głosowania zarejestrowało się prawie 77 tys. obywateli Cabo Verde mieszkających za granicą, co stanowi blisko jedną piątą całego elektoratu liczącego 419 400 osób.
Jeśli żaden kandydat nie zdobędzie ponad połowy głosów, 29 listopada odbędzie się druga tura.