USA chcą przekształcić sojusz łańcucha dostaw AI, Pax Silica, w szerszy pakt bezpieczeństwa gospodarczego, który ma być zatwierdzony w niedzielę w San Francisco. Państwa Unii Europejskiej zgłaszają zastrzeżenia: niejasne definicje, spór o termin „superinteligencja” i obawy o autonomię regulacyjną.
USA mierzą się z oporem ze strony Unii Europejskiej wobec planów rozszerzenia swojej globalnej inicjatywy AI, Pax Silica, w szersze ramy bezpieczeństwa gospodarczego, mające chronić amerykańskie przywództwo technologiczne.
REKLAMA
REKLAMA
Najświeższy projekt deklaracji USA, omawiany w środę przez ambasadorów państw Unii Europejskiej, do którego wgląd miał Euronews, stwierdza, że „bezpieczeństwo gospodarcze jest fundamentalne dla bezpieczeństwa narodowego i że żadne państwo nie może być bezpieczne, jeśli nie zabezpieczy swoich kluczowych systemów i technologii przed tymi, którzy chcieliby je wykorzystać przeciwko niemu”.
Waszyngton chce, by członkowie Pax Silica – koalicji pod wodzą USA, stworzonej w celu zabezpieczenia łańcuchów dostaw dla sztucznej inteligencji, półprzewodników i kluczowych surowców mineralnych – poparli deklarację podczas ceremonii w San Francisco w niedzielę.
Unia Europejska dołączyła do inicjatywy w czerwcu, mimo zastrzeżeń Francji, po tym jak kilka państw członkowskich przystąpiło do niej samodzielnie. Najnowsze propozycje Waszyngtonu ponownie jednak ujawniły podziały wewnątrz wspólnoty.
Deklaracja wzywa do „wspólnego rozumienia” potrzeby ochrony wrażliwych technologii i infrastruktury krytycznej poprzez dywersyfikację łańcuchów dostaw oraz koordynację reakcji na presję gospodarczą.
Idzie dalej, argumentując, że „trwałe bezpieczeństwo gospodarcze w gronie zaufanych partnerów opiera się nie tylko na deklaracjach przyjaźni, ale na czujnej ochronie fundamentów, od których zależą nasze gospodarki, oraz na aktywnym wspieraniu wspólnej innowacyjności i przywództwa technologicznego”.
Obawy wynikają częściowo z wcześniejszych prób Waszyngtonu ograniczenia dostępu do zaawansowanych technologii AI.
W 2025 roku administracja Joe Bidena wprowadziła w ramach AI Diffusion Framework kontrolę eksportu, która ograniczałaby dostęp do najbardziej zaawansowanych układów AI dla kilku państw Unii Europejskiej.
Administracja Donalda Trumpa wycofała się z tych środków tuż przed ich wejściem w życie, ale zdaniem europejskich urzędników mogły one poważnie zakłócić funkcjonowanie jednolitego unijnego rynku, opartego na swobodnym przepływie towarów.
Ograniczenia odebrano też jako sygnał, że Waszyngton nie uważa części krajów Unii Europejskiej za wystarczająco zbliżone do jego podejścia wobec Chin.
USA starają się ograniczyć rosnący potencjał technologiczny Chin, uniemożliwiając chińskim firmom dostęp do najbardziej zaawansowanych układów AI, projektowanych głównie przez amerykańskie spółki, takie jak Nvidia.
Jedną z kości niezgody w najnowszej deklaracji jest bardzo szeroka definicja wrażliwych technologii i infrastruktury krytycznej.
Część państw wspólnoty domaga się obiektywnych kryteriów, obawiając się, że obecne sformułowania dałyby Waszyngtonowi dużą swobodę nakładania ograniczeń i wywierania presji na sojuszników, by szli w jego ślady.
Inny spór dotyczy terminologii. Trump forsuje pojęcie superinteligencji, podczas gdy Komisja Europejska zaproponowała notkę wyjaśniającą, że Unia Europejska rozumie ten termin jako sztuczną inteligencję.
Dla Brukseli to coś więcej niż rozróżnienie semantyczne. Chodzi o pewność prawa, skoro AI jest już zdefiniowana w kluczowych unijnych aktach, przede wszystkim w Akcie o sztucznej inteligencji.
Waszyngton od dawna sprzeciwia się Aktowi o sztucznej inteligencji i proponuje teraz powołanie grupy roboczej Pax Silica, która miałaby szukać regulacji sprzyjających innowacjom.
W środę rządy państw Unii Europejskiej dały Komisji mandat do reprezentowania bloku i negocjowania treści deklaracji ze Stanami Zjednoczonymi USA. Komisja może jednak nie dostać upoważnienia do jej podpisania na czas niedzielnej ceremonii w San Francisco.
„Potwierdzamy, że ochrona tych wrażliwych technologii i infrastruktury krytycznej jest wspólnym wysiłkiem; że bezpieczeństwo każdego sygnatariusza wzmacnia czujność wszystkich; oraz że podejmujemy to wspólne działanie jako zaufani partnerzy” – głosi końcowy fragment tekstu.