Japonia wzmacnia zdolności obronne Filipin, przekazując im radar i drony do monitorowania morza. W tle rosną napięcia z Chinami na Morzu Południowochińskim oraz coraz bliższa współpraca Tokio i Manili w dziedzinie bezpieczeństwa.
Japonia zgodziła się w poniedziałek przekazać filipińskim siłom zbrojnym nadbrzeżny system radarowy oraz drony rozpoznawcze, które pomogą monitorować ruch statków. Wartość bezzwrotnej pomocy wyniesie 4,3 mld jenów, czyli około 24 mln euro.
Porozumienie w tej sprawie podpisali w Manili minister spraw zagranicznych Filipin Maria Theresa Lazaro oraz ambasador Japonii Katsuro Kitagawa. Radar trafi do filipińskiej marynarki wojennej, natomiast drony zostaną przekazane siłom powietrznym.
Japońskie ministerstwo spraw zagranicznych poinformowało, że dostarczony sprzęt ma również pomóc w ochronie szlaków żeglugowych o znaczeniu dla Japonii, w tym tych przebiegających przez Morze Południowochińskie oraz cieśninę Luzon między Filipinami a Tajwanem.
W lutym Japonia przekazała Filipinom pięć nadbrzeżnych systemów radarowych w ramach grantu przyznanego w 2023 roku. Tokio podkreśla, że nowy radar będzie pierwszym kompletnym systemem obronnym dostarczonym Filipinom w ramach programu Official Security Assistance.
Pekin od początku krytykuje ten program, określając go jako próbę budowy wokół Chin sieci bezpieczeństwa pod przykrywką pomocy rozwojowej.
Filipiny i Chiny wysuwają roszczenia do rafy Scarborough. Chińskie wojsko poinformowało, że 30 października wysłało w rejon rafy okręty i samoloty w ramach patrolu.
Podczas rozmowy telefonicznej 3 listopada minister spraw zagranicznych Chin Wang Yi wezwał Manilę do ostrożnego działania w sporze. Lazaro określiła rozmowę jako „szczerą i konstruktywną” i zaznaczyła, że obie strony chcą kontynuować dialog.
Pekin określa również rosnącą obecność militarną Japonii na Morzu Południowochińskim jako destabilizującą. Chiny oskarżają Tokio o wykorzystywanie partnerstw w dziedzinie bezpieczeństwa z państwami regionu do wspierania strategicznych interesów Stanów Zjednoczonych.
Chiny utrzymują, że mają historyczne prawa do zasobów znajdujących się na większości obszaru Morza Południowochińskiego. W 2016 roku, w sprawie wniesionej przez Filipiny, międzynarodowy trybunał orzekł, że chińskie roszczenia nie mają podstaw prawnych w zakresie, w jakim wykraczają poza prawa przewidziane w Konwencji ONZ o prawie morza. Pekin odrzucił ten wyrok.
Japonia i Filipiny prowadzą również rozmowy na temat przekazania filipińskiej marynarce wojennej niszczyciela klasy Abukuma.
W październiku ministrowie obrony obu krajów zapowiedzieli, że chcą, aby przekazanie okrętu nastąpiło możliwie szybko po jego wycofaniu ze służby w Japonii, co ma nastąpić w nadchodzących latach. Wcześniej filipińskie załogi przejdą odpowiednie szkolenie.
W lipcu Unia Europejska zatwierdziła z kolei odrębny pakiet pomocy o wartości 15 mln euro, który ma wesprzeć filipińskie siły w monitorowaniu wód terytorialnych kraju.
Jest to pierwszy grant dla Filipin w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju. Środki zostaną przeznaczone na nadbrzeżny system radarowy, sprzęt do obserwacji w podczerwieni oraz szkolenia.