Bank szacuje, że stopa krajowa spadła z 17% w 2021 do 5,8% w 2025, a 3,7 mln osób wyszło ponad próg. Rząd podaje oddzielnie 3,6% za pierwsze dziewięć miesięcy 2026 r.
Krajowy wskaźnik ubóstwa w Uzbekistanie spadł z 17% w 2021 roku do 5,8% w 2025 roku – wynika z oceny ubóstwa i nierówności Banku Światowego. Na niedawnej konferencji prasowej Ministerstwo Zatrudnienia i Redukcji Ubóstwa poinformowało o dalszym spadku, do 3,6% w pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku.
REKLAMA
REKLAMA
Bank Światowy szacuje, że między 2021 a 2025 rokiem około 3,7 mln osób wyszło ponad krajową granicę ubóstwa.
Przy zastosowaniu progu ubóstwa dla krajów o wyższych średnich dochodach – 8,30 dolara dziennie na osobę, skorygowanych o siłę nabywczą – wskaźnik ubóstwa w Uzbekistanie spadł w tym samym okresie z 38,1% do 12,4%.
Z około 21 mln osób, które w Europie i Azji Centralnej wyszły ponad ten międzynarodowy próg, blisko 40% mieszka w Uzbekistanie. Według Banku Światowego plasuje to kraj wśród 15 największych epizodów redukcji ubóstwa na świecie od 2000 roku.
„Więcej miejsc pracy i wyższe płace były głównymi czynnikami postępów Uzbekistanu w ograniczaniu ubóstwa” – powiedział Euronews Najy Benhassine, dyrektor oddziału Banku Światowego na Azję Centralną.
Wyższe płace i więcej pracy napędzają postęp
Z oceny wynika, że wzrost wynagrodzeń odpowiadał za 6,1 punktu procentowego z łącznego spadku ubóstwa o 8,4 punktu procentowego odnotowanego w latach 2022–2025. Jako czynnik sprzyjający temu spadkowi wskazano także rozwój zatrudnienia na etatach.
Realne płace nisko opłacanych pracowników rosły co roku co najmniej o 11–12%, już po uwzględnieniu inflacji.
Wśród mężczyzn należących do najuboższych 20% społeczeństwa Uzbekistanu wskaźnik zatrudnienia zwiększył się z 38% w 2022 roku do 65% w 2025 roku. W tym samym czasie odsetek pracujących na etacie wzrósł z 18% do 46%.
Bank Światowy zwrócił jednak uwagę na problemy z jakością i stabilnością pracy. Około 60% ubogich mężczyzn zatrudnionych jako pracownicy najemni pracuje nieformalnie, a ponad 40% ma zajęcie nieregularne, tymczasowe lub sezonowe.
„Pracownicy w takich warunkach mierzą się z większą niepewnością dochodów i mniejszymi możliwościami wzmocnienia bezpieczeństwa ekonomicznego” – powiedział Benhassine w rozmowie z Euronews.
Niezależnie od tego Ministerstwo Zatrudnienia i Redukcji Ubóstwa Uzbekistanu poinformowało, że w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 2026 roku 824 tys. osób znalazło stałą pracę, a zatrudnienie 980 tys. pracowników z szarej strefy zostało sformalizowane.
Rosnąca klasa średnia
Udział mieszkańców Uzbekistanu zaliczanych do klasy średniej wzrósł – według oceny Banku Światowego – z 37% w 2021 roku do ponad 72% w 2025 roku.
Bank rozróżnia gospodarstwa domowe niższej i wyższej klasy średniej w zależności od ich bezpieczeństwa ekonomicznego i ryzyka ponownego popadnięcia w ubóstwo. Udział gospodarstw wyższej klasy średniej zwiększył się w tym czasie z 8% do 31%.
Mimo to około 22% mieszkańców Uzbekistanu w 2025 roku pozostawało ekonomicznie wrażliwych, co oznacza, że utrata pracy, choroba lub inne wstrząsy finansowe mogły ponownie zepchnąć te gospodarstwa poniżej granicy ubóstwa.
„Postęp jest realny, ale nie wszyscy, którzy wyszli ponad granicę ubóstwa, są w pełni chronieni przed ponownym popadnięciem w biedę” – wyjaśnił Benhassine.
Bank Światowy odnotował również różnice regionalne w poziomie tej wrażliwości. W 2025 roku za zagrożonych ponownym popadnięciem w ubóstwo uznano 2% mieszkańców stolicy, Taszkentu, podczas gdy w Andiżanie, regionie we wschodnim Uzbekistanie, odsetek ten sięgał 32%.
Działania rządu i pozostające wyzwania
Rozszerzenie dostępu do stabilnego zatrudnienia, zwłaszcza dla kobiet i osób mieszkających poza głównymi ośrodkami gospodarczymi, należy do priorytetów wskazanych przez Bank Światowy.
Kobiety stanowią 92% dorosłych biernych zawodowo w gospodarstwach domowych ubogich i wrażliwych ekonomicznie. W tej grupie 85% jako główny powód braku aktywności zawodowej podaje obowiązki domowe i opiekuńcze.
Ocena wykazała także lukę płacową między kobietami a mężczyznami na poziomie 35–40%, odzwierciedlającą różnice w branżach zatrudnienia, wymiarze czasu pracy, umiejętnościach i doświadczeniu zawodowym.
Bank Światowy zaleca rozwijanie przystępnych cenowo usług opieki nad dziećmi, wprowadzenie pełnodziennych szkół oraz rozwoju kształcenia zawodowego, a także reformy poprawiające konkurencję, zwiększające dostęp do finansowania i sprzyjające bardziej produktywnemu zatrudnieniu w sektorze prywatnym.
Podczas prezentacji raportu minister zatrudnienia i redukcji ubóstwa Uzbekistanu, Botir Zohidov, powiedział, że jego wnioski potwierdzają efekty reform w obszarze zatrudnienia i ochrony socjalnej.
„Ministerstwo będzie dalej pracować nad poszerzaniem dostępu do godnych miejsc pracy, zwiększaniem dochodów gospodarstw domowych oraz wzmacnianiem systemu ochrony socjalnej” – zapowiedział.
Rząd ogłosił również zmiany w swoich programach walki z ubóstwem.
Na posiedzeniu pod przewodnictwem prezydenta Szawkata Mirzijojewa 3 września administracja prezydencka poinformowała, że spośród 86 tys. małych firm założonych w regionach kraju w poprzednim roku 15 tys. zakończyło działalność. Kolejnych 62 tys. pożyczkobiorców ma trudności ze spłatą kredytów po tym, jak nie udało im się rozwinąć działalności zgodnie z planem.
Rząd zapowiedział przekazanie większych uprawnień finansowych władzom dystryktów oraz zmianę sposobu oceny programów wsparcia przedsiębiorczości z udziałem środków publicznych.
Zgodnie z nowym podejściem skuteczność tych programów będzie mierzona liczbą stałych miejsc pracy i stabilnych dochodów gospodarstw domowych, jakie generują, a nie wielkością udzielonych kredytów.