Zdaniem badaczy zastąpienie zwykłej soli solą wzbogaconą potasem mogłoby co roku zapobiec prawie 3 mln zgonów i 10 mln przypadków chorób serca oraz nerek na świecie.
Zastąpienie soli kuchennej alternatywą wzbogaconą potasem mogłoby co roku zapobiegać niemal trzem milionom zgonów na świecie – wynika z nowych badań, które wskazują na potencjalnie tanie narzędzie walki z nadciśnieniem i chorobami sercowo‑naczyniowymi.
REKLAMA
REKLAMA
Badanie (źródło w Angielski), prowadzone przez naukowców z Instytutu George’a ds. Zdrowia Globalnego w Australii, oceniło potencjalne korzyści zdrowotne przejścia na sól wzbogaconą potasem w 193 krajach. Według szacunków globalna zmiana mogłaby co roku zapobiegać 2,96 mln zgonów oraz 10,17 mln nowych przypadków chorób sercowo‑naczyniowych i przewlekłej choroby nerek.
„Nadmierne spożycie sodu i zbyt mała ilość potasu to dobrze udokumentowane przyczyny nadciśnienia – głównego czynnika ryzyka groźnych schorzeń, takich jak udary, zawały serca i choroby nerek” – powiedział Bruce Neal, starszy pracownik naukowy Instytutu George’a, w komunikacie prasowym.
Alternatywa, dostępna w części sklepów i w internecie, działa poprzez zastąpienie części chlorku sodu w zwykłej soli chlorkiem potasu. Wygląda, smakuje i zachowuje się w kuchni jak zwykła sól, ale jednocześnie koryguje dwa czynniki żywieniowe związane z wysokim ciśnieniem: nadmierne spożycie sodu i niedobór potasu.
„Przejście na sól wzbogaconą potasem rozwiązuje oba te problemy żywieniowe naraz i przynosi znaczące korzyści zdrowotne” – dodał Neal.
Nadciśnienie jest jednym z głównych czynników ryzyka udaru, zawału serca i chorób nerek. Około jedna trzecia dorosłych w wieku 30–79 lat na świecie – około 1,4 mld osób – ma nadciśnienie, wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia.
Choroby sercowo‑naczyniowe wciąż są główną przyczyną zgonów i niepełnosprawności na świecie; w 2023 roku odpowiadały za 19,2 mln zgonów.
Częściowa zmiana również przynosi korzyści zdrowotne
Badacze przeanalizowali kilka scenariuszy, w tym zastąpienie soli używanej w domowej kuchni, zmianę soli stosowanej w żywności przetworzonej i w restauracjach oraz działania skierowane do osób już zdiagnozowanych z nadciśnieniem lub leczonych z jego powodu.
Nawet częściowa zmiana mogłaby przynieść duże korzyści. Sama wymiana soli używanej w gospodarstwach domowych mogłaby co roku zapobiegać szacunkowo 1,85 mln zgonów oraz 6,19 mln przypadków chorób sercowo‑naczyniowych i nerek. Przejście na sól wzbogaconą potasem w żywności przetworzonej i w restauracjach mogłoby zapobiegać kolejnym 1,56 mln zgonów i 5,46 mln przypadków. W Europie i Ameryce Północnej ponad 70% spożywanej soli pochodzi z produktów przetworzonych i posiłków restauracyjnych, a nie z soli dodawanej w domu – podkreślił Neal.
„Aby w pełni wykorzystać korzyści z przejścia na sól wzbogaconą potasem, potrzebujemy, aby przemysł spożywczy w Europie i Ameryce Północnej… zaangażował się w ten proces” – powiedział Neal.
Potencjalne korzyści są szczególnie duże w krajach o licznej ludności i wysokim rozpowszechnieniu chorób sercowo‑naczyniowych. Całkowita zmiana mogłaby co roku zapobiegać szacunkowo 1,08 mln zgonów w Chinach, a następnie niemal 400 tys. w Indiach.
W Zjednoczonym Królestwie badacze szacują, że zastąpienie całej tradycyjnej soli mogłoby każdego roku zapobiegać niemal 13 tys. zgonów oraz około 60 tys. przypadków chorób sercowo‑naczyniowych i nerek.
Szersze upowszechnienie rozwiązania nie jest jednak pozbawione ryzyka. Osoby z zaawansowaną chorobą nerek oraz pacjenci przyjmujący niektóre leki podnoszące poziom potasu mogą być narażeni na hiperkaliemię – nadmierne stężenie potasu we krwi.
„Ryzyko w tej grupie można skutecznie ograniczać dzięki edukacji pacjentów, odpowiedniemu oznakowaniu produktów i nadzorowi lekarzy” – powiedział nefrolog Vivek Jha, starszy pracownik naukowy Instytutu George’a w Indiach.
Światowa Organizacja Zdrowia w 2025 roku poparła stosowanie soli wzbogaconej potasem jako sposobu na obniżenie ciśnienia krwi i ryzyka chorób sercowo‑naczyniowych.
Neal przyznał, że wprowadzenie takiej zmiany na całym świecie byłoby ambitnym celem, między innymi z powodu konieczności zwiększenia produkcji chlorku potasu, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu.
„Choć globalne odejście od zwykłej soli na rzecz wzbogaconego zamiennika pozostaje raczej celem aspiracyjnym, jest to punkt wyjścia, który ma skłonić państwa do zastanowienia się nad tą możliwością – o znacznie większym potencjale i dużo niższym koszcie niż wiele terapii farmakologicznych” – stwierdził.