Przestępcy i wrogie państwa coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję, by rozszerzać cyberataki, a przestarzała technologia naraża kluczowe usługi – ostrzega szef Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cybernetycznego Wielkiej Brytanii.
Wielka Brytania prawdopodobnie stanie w obliczu cyberataków wykorzystujących sztuczną inteligencję na swoją infrastrukturę krytyczną do 2028 roku, ponieważ przestępcy oraz państwa, w tym Chiny i Rosja, coraz częściej używają SI w swojej aktywności w sieci – powiedział we wtorek szef brytyjskiego systemu cyberbezpieczeństwa.
REKLAMA
REKLAMA
Może to obejmować złośliwe oprogramowanie oparte na SI do ataków typu ransomware, ponieważ technologia pozwoli wykrywać i wykorzystywać „luki, które zbyt długo były tolerowane” – i to „na skalę, którą kiedyś trudno było sobie wyobrazić” – powiedział Richard Horne, szef National Cyber Security Centre (NCSC).
Jedną z takich luk wykryto w urządzeniach chłodniczych, które stały się celem hakerów podnoszących temperaturę i powodujących rozmrażanie żywności. Horne dodał, że skutki takich ataków odczuła również Wielka Brytania.
W przemówieniu z okazji publikacji dorocznego raportu NCSC Horne ostrzegł, że liderzy firm i organizacji każdej wielkości, którzy „oszczędzali na technologii”, będą musieli wyjaśnić, dlaczego „na półkach nie ma jedzenia, światła nie świecą, firmy upadły”, jeśli nie zainwestują w cyberbezpieczeństwo ani nie unowocześnią przestarzałych systemów.
W raporcie stwierdzono, że chińska aktywność w cyberprzestrzeni jest „najbardziej zaawansowanym i najdłużej utrzymującym się wyzwaniem cybernetycznym, przed którym stoi Wielka Brytania”, a Rosja i Chiny rutynowo wykorzystują SI, by realizować swoje cele geopolityczne.
Rosja celowo prowadzi kampanie cybernetyczne poniżej progu konfliktu zbrojnego, a Iran przeprowadza ataki wymierzone w Wielką Brytanię i osoby uznawane za zagrożenie dla władz w Teheranie – powiedział Horne.
Wykorzystywanie SI przez państwa i przestępców bardzo prawdopodobnie zwiększy skalę i skuteczność wrogich działań. Według raportu sztuczna inteligencja będzie jednak częściej służyć wzmacnianiu i rozwijaniu istniejących metod ataku niż odnajdywaniu zupełnie nowych luk.
Technologia „stanowi podstawę automatyzacji procesów fizycznych, które są kluczowe dla współczesnego życia” – powiedział Horne. Wymienił tu m.in. przełączanie zasilania w sieci energetycznej, przepusty w instalacjach wodnych, obsługę zapór, linie produkcyjne oraz systemy sterowania ogrzewaniem i chłodnictwem.
Niedawne cyberataki na systemy chłodnicze we francuskich supermarketach pokazały, jak łatwo wrogie podmioty mogą wykorzystać infrastrukturę cywilną – dodał Horne.
Ataki dotknęły lodówki w całej Europie, w tym w Wielkiej Brytanii, gdzie eksperci NCSC pracowali „przez całą noc”, by skontaktować się z organizacjami korzystającymi z podatnej technologii – powiedział Horne agencji Associated Press.
Jak dodał, systemy chłodnicze we Francji zostały zaatakowane, ponieważ opierały się na starych rozwiązaniach, które nie były już aktualizowane, a jednocześnie były bezpośrednio podłączone do internetu i zabezpieczone domyślnymi hasłami.
Nie był to atak wykorzystujący SI, lecz operacja, w której przestępcy sięgnęli po luki istniejące od dawna. Pokazała ona, jak pilnie firmy muszą zająć się bezpieczeństwem tzw. technologii operacyjnych – powiedział Horne.
W ubiegłym tygodniu rządy i korporacje pracowały nad pilnymi poprawkami bezpieczeństwa po tym, jak przy wsparciu SI odkryto luki w języku programowania, który jest kluczowy dla ok. 70% stron internetowych na świecie.
Dwie krytyczne usterki wykryte przez SI mogą pozwolić przestępcom uzyskać nieautoryzowany dostęp do serwisów, co teoretycznie daje możliwość zdalnego przejęcia kontroli nad serwerem bez użycia hasła.
Według władz Wielkiej Brytanii i państw członkowskich UE Rosja ma już na koncie ataki na infrastrukturę krytyczną w Europie. Zaatakowała m.in. polską sieć energetyczną w grudniu 2025 roku; za operację obwiniono Federalną Służbę Bezpieczeństwa (FSB). Gdyby atak się powiódł, 500 tys. osób mogłoby stracić prąd w środku zimy.
W Wielkiej Brytanii złośliwa aktywność w sieci kosztuje organizacje prawie 20 mld dol. (17,9 mld euro) rocznie – podało NCSC. W 2025 roku producent samochodów Jaguar Land Rover poniósł ponad 260 mln dol. (232 mln euro) bezpośrednich strat po cyberataku, który uderzył także w dostawców i osłabił brytyjską gospodarkę.
„Potrzebujemy, by każda organizacja w Wielkiej Brytanii podjęła działania już teraz. Nie tylko po to, by chronić swoich klientów, usługi i miejsca pracy, lecz także dlatego, że cyberbezpieczeństwo stało się elementem pierwszej linii obrony naszego kraju” – powiedziała Anne Keast-Butler, dyrektorka GCHQ, brytyjskiej agencji wywiadu sygnałowego, której częścią jest NCSC.
Jak podkreśliło NCSC, chodzi także o wdrożenie podstawowych, ale skutecznych środków cyberbezpieczeństwa, takich jak dbanie o aktualność urządzeń, ograniczanie uprawnień administratorów w systemach oraz regularne tworzenie kopii zapasowych najważniejszych plików i danych.