Ukraina zamierza przekierować do 1 mld euro ze środków unijnej pożyczki do Instrumentu Wsparcia Ukrainy. Celem jest integracja ukraińskiego przemysłu obronnego z europejskimi partnerami, zacieśnienie współpracy oraz zachęcenie państw UE do udostępniania części uzbrojenia ze swoich zapasów.
Ukraina zamierza przekierować nawet 1 mld euro ze środków unijnej pożyczki na program, którego celem jest zacieśnienie współpracy jej przemysłu obronnego z europejskimi partnerami. Priorytetowe obszary wsparcia obejmą systemy obrony powietrznej i przeciwrakietowej, drony, technologie zwalczania bezzałogowców oraz amunicję.
Planowana zmiana ponad czterokrotnie zwiększy budżet Instrumentu Wsparcia Ukrainy. Jest to element szerszych działań Brukseli i Kijowa, których celem jest integracja obu przemysłów obronnych oraz zwiększenie produkcji uzbrojenia.
W ramach Pożyczki Wsparcia Ukrainy (Ukraine Support Loan, USL) Unia Europejska udostępnia Kijowowi 90 mld euro na finansowanie wysiłku wojennego w latach 2026–2027. W związku z rosnącymi potrzebami finansowymi Ukrainy Bruksela niedawno zgodziła się przyspieszyć część wypłat, aby pomóc w pokryciu luki budżetowej.
Mimo to Kijów ma przeznaczyć „do 1 mld euro ze środków Pożyczki Wsparcia Ukrainy na Europejski Program Przemysłu Obronnego / Instrument Wsparcia Ukrainy” – wynika z poufnego dokumentu Komisji Europejskiej, do którego dotarł Euronews.
Instrument, którego obecny budżet wynosi 300 mln euro, ma wspierać wspólną produkcję uzbrojenia przez ukraińskie i europejskie firmy. Współpraca ma odbywać się m.in. za pośrednictwem spółek joint venture, umów licencyjnych oraz wspólnych zamówień angażujących producentów z obu stron.
Zwiększenie finansowania stanowi część Strategicznego Partnerstwa Przemysłów Obronnych UE–Ukraina. Jego założeniem jest połączenie sprawdzonych w warunkach bojowych ukraińskich technologii z możliwościami produkcyjnymi europejskiego przemysłu.
Partnerstwo zainaugurowano w lipcu 2026 roku poprzez podpisanie listu intencyjnego. Na jego podstawie Komisja Europejska przygotowuje Pakt Przemysłów Obronnych i zabiega o uzyskanie mandatu do dalszych działań od państw członkowskich.
„Jego głównym celem jest wsparcie szybszych dostaw sprzętu obronnego dla Ukrainy, przy jednoczesnym zwiększaniu i integracji europejskich oraz ukraińskich zdolności przemysłów obronnych” – czytamy w dokumencie Komisji przekazanym państwom UE.
Pakt ma nie tylko zapewnić dodatkowe środki finansowe, lecz także wskazać sposoby usuwania barier regulacyjnych utrudniających współpracę przemysłową między UE a Ukrainą. Jednym z proponowanych rozwiązań jest zawarcie porozumień ramowych dotyczących technologii dronowych i rakietowych.
Osobny element inicjatywy ma zachęcić państwa członkowskie do wykorzystania nowej puli niewykorzystanych pożyczek w ramach programu Security Action for Europe (SAFE) na finansowanie wspólnych projektów z udziałem ukraińskiego przemysłu obronnego. Jak jednak zaznaczono, unijne stolice nie będą mogły zostać zobowiązane do udziału w takich przedsięwzięciach. Więcej na ten temat.
Komisja Europejska liczy, że wszystkie te działania pozwolą stworzyć tzw. „okno obronne”, które przyczyni się do zwiększenia produkcji zbrojeniowej w Unii Europejskiej w 2027 roku. Dzięki temu Ukraina będzie mogła wykorzystać środki z USL do zakupu większych ilości uzbrojenia od europejskich producentów, korzystając jednocześnie z niższych cen.
Zgodnie z założeniami dokumentu, oprócz bezpośrednich zakupów państwa członkowskie powinny zostać zachęcone do udostępniania części uzbrojenia ze swoich zapasów. Ma to umożliwić utrzymanie szybkiego i regularnego tempa dostaw dla Ukrainy.
Ambasadorowie państw UE po raz pierwszy omówią inicjatywę w środę. Celem jest uzgodnienie Paktu Przemysłów Obronnych do końca roku, a następnie zatwierdzenie jego ostatecznej treści przez państwa członkowskie.